уст. обряд вызывания духа человека или злого духа для расправы с ними за их проделки.
Якутский → Русский
кэйээрин
уйаар-кэйээр
уйаара-кэйээрэ биллибэт (или көстүбэт ) дойду необозримые края, бескрайняя страна.
Якутский → Якутский
кэйээрин
аат., итэҕ. Ойуун толорор сиэрэ-туома: өстөөх эбэтэр ыар буруйу оҥорбут киһи кутун уокка ас биэрэн, алҕаан ыҥыран, мас эмэгэккэ иҥэрии уонна ол эмэгэти дьөлө, хайа анньан кута ыҥырыллыбыт киһини өлөрүү. ☉ Шаманский магический обряд: шаман (шаманка) вызывает дух неприятеля или преступника (напр., вора) и вселяет его в деревянного идола-болванку
Затем шаман прокалывает или раскалывает эту болванку, нанося таким образом смертельный вред хозяину духа. Киһи кутун эйгэтин үрэйии, салытыы эбэтэр кут эйгэтин күүһүрдүү …… итэҕэлгэ, ойуун кыырыытыгар, алгыска, андаҕарга, кырыыска, кэйээриҥҥэ уо. д. а. баар. «Сахаада»
ср. нан. гэйэ ‘шаман’, маньчж. гэйэ ‘вырезать (на дереве)’
уйаар-кэйээр
уйаара-кэйээрэ биллибэт (көстүбэт) — улаҕата көстүбэт олус киэҥ, нэлэмэн. ☉ Бескрайний, необозримый, безбрежный
Арай ол уйаара-кэйээрэ биллибэт ыас-хараҥа ортотугар дьоллоох Дьокуускай уоттара күндү таастыы күлүмүрдүүллэр. Н. Лугинов
Ол үрэх уҥуоргу өттө урут сэлиэһинэй бурдугунан уйаара-кэйээрэ көстүбэт унааран олорор буолара. Суорун Омоллоон
Маннык киэҥ, уйааракэйээрэ биллибэт, нөҥүө саҕата-кытыыта көстүбэт толоон баарын кини өйдөөбөт. Н. Заболоцкай
Уйаара-кэйээрэ биллибэт дуолан тайҕаны тугу да ордорбокко хаар ньимиччи түспүтэ. В. Яковлев; уйаара-кэйээрэ суох — тохтоло суох кыатаммакка, күүскэ. ☉ Безудержно, безостановочно (делать что-л. — напр., плакать, работать)
Кыыча, саҥам иһиллиэ диэн суорҕанын бүрүнэн, ийэтин аһынан, бопторон бөтө-бөтө, уйаара-кэйээрэ суох ытыы сыппыта. Софр. Данилов
Түүн буолтун боруҥуй биллэрэн, күнүс буолтун сырдык көрдөрөн, уйаара-кэйээрэ суох уһуннук үлэлээтилэр. Бэс Дьарааһын
Еще переводы: