несов., приплыть сов. устан кэл, кэл; приплыть на лодке оҥочонон кэл.

туохт., эргэр. Кэһэт, үөрэт (охсон, тэбэн, кырбаан). ☉ Проучить (побоями)
Куотан биэрэбиэрэ, Ойоҕоһуттан кэлэ-кэлэ, оноһуннаа да оноһуннаа буолла, …… Кырыытыттан кэлэ-кэлэ Кырбаа да кырбаа буолла. Күннүк Уурастыырап

гл
кэлэр

гл.
кэлэр (кэл), кэлэ сылдьар (кэлэ сырыт)

I
туохт. Сүөһүнү ууһатар быччархайдарын ылан кэбис, төрүөҕэ суох оҥор. ☉ Кастрировать, холостить, оскоплять (животное)
Оҕус ыччат сүөһүнү 6–12 ыйдааҕар аттыыр буоллахха, быччыҥнарын тканнара ордук күүскэ сайдаллар, онон сүөһү харгыстаммакка улаатар. ДьСИи
II
туохт.
1. Атынан хааччый, атта булан биэр. ☉ Обеспечивать кого-л. конем, давать ему коня
Мэхээс оҕонньор кытытын Маппыйга бэлэхтээтэ — кэлэн-кэлэн кыра уолун дьэ аттаата. «ХС»
2. Түөрт лабааҕар тур, түөрт атах буол (үксүгэр киһи тобуктаах илиилэригэр тайанарын этиллэр). ☉ Становиться на четвереньки (чаще всего говорят тогда, когда человек стоит, передвигается, опираясь на обе руки и оба колена)
Биир немец аттаан баран, землянка диэки баран истэ. Т. Сметанин
Чугаһаабытым, атын эбит. Туруйа! Бастаан аттаан, кэлин сыылан үөмэн истим. И. Данилов
[Эһэни көрсөн] Өлүөскэ часкыйаат, төттөрү ыстанна, уҥа-хаҥас буруйан, сүүрэн тэлээрэн иһэн, туохтан эрэ иҥнэн, аттыы түстэ. Н. Габышев

сов. 1. на кого-что анньылын, кэтилин, (үрдүгэр) таҕыс; 2. разг. (приехать в каком-л. количестве) кэл, кэлэн муһун; наехало много гостей элбэх ыалдьыт кэлэн мустубут.

көр кэмирин
Киһисүөһү буолаары, Кэскил көрдүү кэлбитим. Кэлбиппин кэмсинэммин Кэбиринэн эрдэҕим. П. Ойуунускай. Киһилэрэ кутурҕан иҥмит, кэп туонар, кэмсинэркэбиринэр тойуга сүрэхтэрин үмүрүтэ харбыыр. А. Федоров

туохт. Түргэн-түргэнник, тэбиэһирэн кэлэ-кэлэ үр. ☉ Лаять энергично, всё больше распаляясь. Таһырдьа ыт үрэн ньаҕыйбахтаата
□ Хотугу саһыл түргэн-түргэнник сытыытык үрэн ньаҕыйбахтыыр. В. Короленко (тылб.)

аат. Куусабын көтөҕөн бэйэтэ сүөкүүр таһаҕас массыыната. ☉ Грузовой автомобиль с механически опрокидывающимся кузовом, самосвал
Самасыбааллар, кэннилэринэн сиҥнэриһэн кэлэ-кэлэ, таастаах кумаҕы сүөкүүллэр. А. Фёдоров

көр чөчүөккэ
Былыр торбоһу сөдүөккэ мииннэ диэн ааттыыллара. Оннук торбос, орулуу-орулуу, охто сылдьар буолааччы. Н. Босиков
Абааһы атастарым, …… сөдүөккэ киһи доҕотторум …… кэлиҥ-кэлиҥ. Чугаһааҥ! ХИА КОВО

тиҥсирий диэнтэн хай
аата. Эр бэрдин тиҥсирийиитэ кимиэллээх буолааччы. Күннүк Уурастыырап
Торбос өллөҕүн аайы борокуруорга быһаарыы, докумуон биэрэ олоробут. Ынкыбыдылар кэлэ-кэлэ тиҥсирийии бөҕөлөр. П. Аввакумов