Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кэмсиннэр

кэмсин диэнтэн дьаһ
туһ. Кэлин өттүбэр кэмсиннэрэрим, илин өттүбэр эймэнитэрим суох. А. Софронов
«Сымыйалаабыккын кэмсиннэрэрбит буолуо», — Витька-мотуруос дьиппиэн баҕайытык [эттэ]. В. Яковлев

кэмсин

туохт. Тугу эрэ сыыһа гыммыккын, оҥорбуккун билинэн хомой, сэмэлэнэ санаа. Испытывать сожаление, раскаяние по поводу содеянного
Олоҕу, өлөр күн кэллэҕинэ кэмсиммэт гына олоруохха наада. Софр. Данилов
Билигин дьиэбэр эбитим буоллар ону гыныам, маны оҥоруом хааллаҕа диэн, туой кэлбитин кэмсинэн тахсааччы. Күннүк Уурастыырап
Билбэт киһибин бүтэйдии сэмэлээбиппиттэн кэмсинэ санаатым. Н. Кондаков
ср. монг. гэмши ‘раскаиваться, сожалеть о совершившемся’, алт. кемзин ‘сознавать свою вину, раскаиваться’

кэмсин-кэмирин

туохт. Тугу эрэ сыыһа гыммыккын, оҥорбуккун билинэн бэйэҕин улаханнык буруйдан, хомуруй. Испытывать глубокие угрызения совести по поводу содеянного
Мин ытыы-соҥуу, кэмсинэ-кэмиринэ хааллаҕым. И. Гоголев
Кэмсинэрэ-кэмиринэрэ, бэйэтин буруйданара, аньыыны-хараны оҥорбут курдук сананара. В. Яковлев
Эн иннигэр ыар буруйдаах Лиза суруйар. Эн суруккун тутан бараммын, бэйэм да кэмсинэр-кэмиринэр буоламмын, олус долгуйбутум. И. Федосеев

Якутский → Русский

кэмсин=

каяться, раскаиваться в чём-л.; сожалеть (о своём поступке); кэлбиппин кэмеинэбин я сожалею, что пришёл.

кэмсиннэр=

побуд. от кэмсин=.

Якутский → Английский

кэмсин=

v. to regret, repent


Еще переводы:

раскаяться

раскаяться (Русский → Якутский)

сов. кэмсин, буруйгун билин.

албын

албын (Якутский → Якутский)

  1. даҕ.
  2. Сымыйалаан, угаайылаан бэйэтин сыалын ситиһэр, үктэтэр; киитэрэй; туохха да киирэн биэрбэт, ылларыгаһа суох, билэн-сэрэйэн куотан биэрэр (хол., бултанар кыыл). Хитрый, изворотливый; плутовской, жуликоватый
    Албын Суудап наһаа улгумнук, бас бэринэрдии туттар. Амма Аччыгыйа
    [Маайыс:] Бу биһиги холкуоспут иһигэр биир түөкүн, албын киһи баар. С. Ефремов
    Албын саһыл, мындыр кырса Булбаталлар ханнык диэн Сүтэн хаалла, тунал хаарга [хабдьы]. Доҕордоһуу т. Үс күн, түөрт күн сонордоһон Үлтү сылатан, Илдьи сытыйан Албын киис бэрдин ситэҕин, Үөхсүү бөҕөнү түһэрэҕин. П. Тобуруокап
    Бэрт буола сатыыр, ньылаҥныыр (үксүгэр бэйэтин ис дьиҥин саһыаран). Подхалимствующий, угодничающий; виляющий, ласкающийся (напр., о собаке)
    Байбааскы хамначчыт сылдьан, кулаак, тойон сирэйин-хараҕын кэтэһэн, албын ыт курдук ньылаҥнаан-ньылаҥнаан, сордонон сылдьан баран аан дойдуну киэптиэх курдук сананан турар. П. Ойуунускай
    Дьэргэҕит бүгүн атын киһи буолбут. Адьас албын саһыл курдук киһи быһыылаах. Болот Боотур
    Кубулунан уларыппыт, истиҥэ суох (хол., куолас, күлүү). Притворный, напускной; деланный, неискренний (обычно о взгляде, улыбке, голосе)
    «Тыый, тукаам, Бурхалей эбиккин дуу? Аата көмүспүн, оҕоккобун көрүөм баар эбитэ ээ», — диэн Мугучай албын куолаһынан ымманыйда. Эрилик Эристиин
    Тоҕо дууһа күлүүһүн Дуйдаах сыһыан хатаабат, Оттон албын күлүүнү Арай ийэ сатаабат? Күннүк Уурастыырап
    Сыҕаайап оҕонньор түөһүллэн турда, сүрдээх албын, чаҥ курдук харахтарынан туруллаҥната-туруллаҥната эттэ. Амма Аччыгыйа
    Ылыннарыылаах, сымнаҕас эрээри ис дьиҥэ сымыйа (тыл-өс, хол., дьону уоскутаары, аралдьытаары этиигэ). Мягкий, успокаивающий, но неискренний, притворный (обычно о словах утешения)
    Маайа …… бу кыыһырбыт дьону уҕарытаары бэрт аҕыйах албын тыллары саҥартаата. Эрилик Эристиин
  3. Дьиҥнээҕэ буолбакка, үтүгүннэрэн оҥоһуллубут. Не настоящий, поддельный. Албын оҥоһук. Албын кэмсинии. Албын докумуон
    Көҥдөй албын киэргэлин, Көлдьүн дуйун килбиэнин Оттон-мастан дуйдаан ылан, Ордорбокко хастыы ыһан, Киэмсийбитин кэмсиннэрэ, Кимин-тугун биллэр эрэ! Күннүк Уурастыырап
    Чааркаанын иннинэн албын сыҥаах оҥорон баран, тыҥкырайын онно иҥиннэрэн кэбиһиэҕэ. Амма Аччыгыйа
  4. аат суолт.
  5. Кырдьыгы соруйан токурутуу, сымыйа. Ложь, обман, искажение истины
    Билиҥҥи сымыйа, билиҥҥи албын оччоҕо эрэ [Сэбиэскэй былаас туругурдаҕына] күл буолан көтүөхтэрэ. П. Ойуунускай
    Дьукаах олорор ойуунун албынын тутаары, эмискэ ыалдьыбыта буолан кыырдан баран, чачыгыраччы күлбүтүнэн ойон турбут. Амма Аччыгыйа
    Билигин баайдар хара норуоту албыннарыгар үктэтэн таптыылларын хоту эргитэ сылдьаллар. Күндэ
  6. Сымыйаччы, тылыгар турбат; угаайылаах, үктэтиилээх, киитэрэй киһи, түөкүн. Лгун; плут, мошенник
    Албын албыны албыннаабат (өс ном.). Анараа дойду албыннарын алдьатарга анаммытыҥ буолуо этэ, түгэх дойду түөкүннэрин умсарарга оҥоһуллубутуҥ буолуо этэ. Ньургун Боотур
    Эн албыҥҥын, түөкүҥҥүн мин билбэт үһүбүн дуо? С. Ефремов
    Ньылаҥнаһааччы, ньылаҥнааччы, илин-кэлин түһээччи, бэрт буола сатааччы. Подхалим, льстец, угодник. Албын тыла мүөттээҕэр минньигэс (өс ном.)
    Ааһар былыт албына — албынтүөкүн ааттааҕа. Отъявленный мошенник — плут (обычно в фольк.)
    Бу Ааһар былыт албына, Соххор харахтаах Соллоҥноох удьуора Тумсун тууһун, Айаҕын абатын истиҥ эрэ! Суорун Омоллоон
    Ааһар былыт албына …… сыллаһар киһиҥ мин дуо? П. Ойуунускай
көлдьүн

көлдьүн (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. эргэр. Туох да туһата суох кыра үөн. Бесполезный червяк, козявка
    Күөх далай көлдьүнэ, сытыган ньамах үөнэ мин дуо? П. Ойуунускай
    Ким эйигин баҕа диэбитэй? Дьиҥнээх эн аатыҥ ким эбитэй? Эт, күөх ньамах көлдьүнэ. Таллан Бүрэ
    Туох эмэ кырата, туһата суоҕа. Всякая мелочь; бесполезная часть чего-л.. Балык көлдьүнэ
  3. Албын-түөкүн киһи. Лукавый человек, плут, мошенник
    Бардамы бахтат, Дохсуну тохтот, Көлдьүнү күөй! Өксөкүлээх Өлөксөй
    Туттаран туран балыырдаах, Көрдөрөн туран мэлдьэхтээх Көстүбэт көлдьүнэ, Атаҕастаан баран, Уордарбыт кини буолла. П. Ойуунускай
  4. Сүрэҕэ суох киһи. Лентяй, лодырь
    Көрүҥ, көрүҥ, оҕолоор, Көлдьүн хайдах от охсор, — уонна дайбаат, сынньанар, Онтун-мантын тарбанар. Күннүк Уурастыырап
    Биир салаа оту охсубат, Биир хонук маһы мастаабат, Тугу да гыммат көлдьүн …… байар күнүстүүн. Ф. Софронов
    Бу көлдьүнү! Күөх сүрэҕи! Ынах маната ыыппыт киһим, хата, ырыа ыллыы олорор эбит! Пьесалар-1960.
  5. даҕ. суолт.
  6. Уопсастыбаҕа туһалааҕы оҥорбот, көрү-нары эрэ батыһар. Праздно проводящий время, не занимающийся полезным для общества трудом
    Бу мөлүйүөн аҥаара открытканы муспут киһи, онон тугу туһанарый, күн көлдьүн дьарыга буолбатах дуо? С. Тарасов
    Таах олорооччулар уонна букатын да көлдьүн дьон үгүс буолуохтара. С. Ефремов
  7. Дьиҥнээх буолбатах, сымыйа. Не соответствующий истине, ложный
    Көлдьүн тыллаах киһи. Көлдьүн доҕоттор. — Көҥдөй албын киэргэлин, Көлдьүн дуйун килбиэнин Оттон-мастан суйдаан ылан, Ордорбокко хастыы ыһан, Киэмсийбитин кэмсиннэрэ, Кимин-тугун биллэр эрэ! Күннүк Уурастыырап
  8. Киһини албынныыр, албын-түөкэй. Прибегающий к обману, различным уловкам, лживый, каверзный
    Ол атыыһыт бу кэлэн, Көлдьүн өйүнэн эргитэн Күөгү быраҕа олорор. С. Васильев
    Оо, көлдьүн доҕоттор, итини этэр буоллахтара, киһи эриэнэ иһигэр диэн. Н. Габышев
  9. Аатыгар, көрүнньүккэ эрэ үлэлиир, үлэлиэн баҕарбат, сүрэҕэ суох. Не желающий работать, ленивый, работающий для виду
    Сүрэҕэ суох сөллөҥнөөтөҕүнэ, Көлдьүн көлөөх Күҥҥэ көһүннэҕинэ, Күн күлэр, Сиилээн күлэр. С. Данилов
    Кинини көрө-көрө көлдьүн күтүрдэр, үлэҕэ ээл-дээл сыһыаннаһааччылар тардыналлар. А. Сыромятникова
    Көтөр (көһөр) былыт көлдьүнэ — албын-түөкэй киһи. Пройдоха, плут, мошенник
    Аан дойду норуоттара сомоҕолонон уокка даҕаны умайбат, ууга даҕаны тимирбэт, аар-саарга ааттаах Айыы бухатыыра буолан, ааһар былыт албына, көтөр былыт көлдьүнэ Гитлер …… үрүҥ сүнньүн олуйуо. Суорун Омоллоон
    ср. эвенк. кулин ‘змея’, куликан ‘червяк’
кэмсинии

кэмсинии (Якутский → Русский)

и. д. от кэмсин= раскаяние; сожаление (о своём поступке).

кэмсинии

кэмсинии (Якутский → Якутский)

кэмсин диэнтэн хай
аата. Кэмсинии ырыата олус да Дууһабын долгута аймаата. Н. Харлампьева
Биригэдьииртэн онуоха-маныаха диэри куота түһүөххэ сөп, оттон кэмсинииттэн — суох. Н. Заболоцкай
Үнүрүүн сүрэхпин Кэмсинии үүйбүтэ, Күн бүгүн сүрэхпин Дьол, үөрүү көтүттэ. В. Сивцев

покаяться

покаяться (Русский → Якутский)

сов. в чём 1. (раскаяться) кэмсин; 2. (признаться) буруйгун билин. поквартальный прил. квартал ахсыннааҕы, кварталынан толоруллар.

сожалеть

сожалеть (Русский → Якутский)

несов. аһый, хомой, кэмсин; сожалею, что не могу помочь вам эйиэхэ көмөлөһөр кыаҕым суоҕуттан хомойобун.

чолугураа

чолугураа (Якутский → Якутский)

чалыгыраа диэн курдук
«Туох буолан солуута суох чолугураан кэбиһэммин», — диэн кэмсинэ санаата. «ХС»

раскаяние

раскаяние (Русский → Якутский)

с. кэмсинии, буруйу билинии.

кэмсиммиттии

кэмсиммиттии (Якутский → Якутский)

сыһ. Кэмсинэр быһыынан, кэмсинэр курдук. С чувством сожаления, раскаяния в содеянном
Арыыса Кээчэни таһыйбытын кэмсиммиттии, төбөтүттэн сыллаан ылла. Болот Боотур
«Онто суох мин бостуой айахтатан кэбистим», — диир кини кэмсиммиттии. Н. Заболоцкай