Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кэпсэттэр

кэпсэт диэнтэн дьаһ
туһ. «Оннук-оннук, Порфирьевич уруккуттан итинник. Биһигиттэн эмиэ кэниспиэгинэн кэпсэттэрэр этэ», — диир Айаан. Н. Лугинов
[Мэкчэ:] Кини миигин хаайан, ол номоҕу Хас да төгүл кэпсэттэрбитэ. И. Гоголев

кэпсэт

туохт.
1. Кими эмэ кытта саҥаран санааҕын атастас. Разговаривать, беседовать, общаться с кем-л.
Киһи кэпсэтэн, ынах маҕыраһан билсэр (өс хоһ.). Дьоно арыт улаханнык кэпсэтиэхтэрин куттаммыттыы сибигинэһэллэр, арыт этиһэр курдук маргыһаллар. Н. Якутскай
Дэлэй-былас сэһэҥҥэ тэнитиҥ, ааспыты, баары, кэлэри кэпсэтиҥ. Т. Сметанин
Лейтенант тугу да кэпсэппэт. «ХС»
2. Кими эмэ кытта туох эмэ боппуруоска сөпсөс, тыл тылга киирис. Договориться, сговориться с кем-л. о чем-л.
Кэпсэппиппит курдук, били, Кэрэхтээх тииккэ тиийиҥ. Күннүк Уурастыырап
Күн сарсын үлэ кэпсэтэ Сабардамнарга тэбинэргэ быһаарынна. Болот Боотур
Кэппэрэтиип биһигини кытта сүүс буут собоҕо кэпсэтэн турар. Күндэ
3. эргэр. Кыыһы кэргэн ыйыт, көрдөс (кыыс дьонуттан). Свататься к девушке (через ее родных)
Быйыл саас Миитэрэй ол кыыһы «кэпсэппит». Кини халыым төлүүр баайа суох, онон энньэ да эрэйэр кыаҕа суох. Амма Аччыгыйа
Аана кыыһы уон үстээҕэр ийэтэ-аҕата эргэ биэрэргэ кэпсэппиттэр, уон алтатыгар бэргэһэлэнэн сүктүбүт. М. Доҕордуурап
[Үчүгээйэп:] Киһи кэргэни күһүн, үлэ-хамнас бүппүтүн кэннэ, кэпсэтэр куолута. С. Ефремов
4. көсп., кэпс. Кытаанахтык ааҕыс, ситис (саанан этиигэ тут-лар). Рассчитаться, расквитаться с кем-л. (с оттенком угрозы)
Бэйи, Уйбаан, эн биһикки биирдэ эмэтэ кэпсэтэрбит буолуо. Н. Неустроев
«Бэйикэй, мин ортохпуна эйигин баҕас кытта кэпсэтиэм», — диэн Абдуркулла хоргутан ытаан барда. Эрилик Эристиин
[Петя:] Сэрэтэбин. Аны Маня туһунан куһаҕан тылы тарҕатыаҥ да, миигин кытта кэпсэтиэҥ. С. Ефремов

кэпсэт-ипсэт

туохт. Кими эмэ кытта ону-маны кэпсэт, сэһэргэс (үксүн эйэ дэмнээхтик). Вести разговор о чем-л., активно общаться с кем-л. (обычно мирно)
Ол оҕонньор …… кэпсэтэр-ипсэтэр хоноһоҕо-ыалдьыкка баҕалаах да киһи. Эрилик Эристиин
Киэһэни кэпсэтэн-ипсэтэн, үчүгэйдик атаарбыттара. В. Яковлев
Бэрт эйэҕэс, онуманы кэпсэтэ-ипсэтэ сатыыр олус ис киирбэх киһи эбит этэ. Н. Якутскай

Якутский → Русский

кэпсэт=

1) побуд. от кэпсээ =; ол түбэлтэ туһунан кэпсэт = заставить рассказать о случившемся; 2) разговаривать, беседовать; говорить; кими кытта кэпсэттиҥ ? с кем ты разговаривал?; нууччалыы кэпсэтэллэр они говорят по-русски; киһи кэпсэтэн билсэр погов. люди узнают друг друга беседуя; 3) сговариваться, договариваться; сарсын көрсөргө кэпсэттибит мы сговорились встретиться завтра # кыыс кэпсэт = уст. свататься к девушке (через её родных).

Якутский → Английский

кэпсэт=

v. to talk to, converse;


Еще переводы:

иһилэхтээхтик

иһилэхтээхтик (Якутский → Якутский)

сыһ., эргэр. Эҕэлээхтик, күрүчүөктээхтик (хол., саҥар). Язвительно, насмешливо, ехидно (напр., говорить)
«Дипломаммыт көхсө, көстүүтүн курдук кэҥээн, холкутук кэпсэттэр сөп буолуо этэ», - Розенталь иһилэхтээхтик саҥарда. Болот Боотур
«Үлэ эрэ баар оҕонньоро...»- Өрүүнэ иһилэхтээхтик саҥарда. Болот Боотур

кэниспиэк

кэниспиэк (Якутский → Якутский)

аат. Туох эмэ (хол., лиэксийэ, ыстатыйа) ис хоһоонун кылгатан суруйуу, бэлиэтээһин. Конспект
Аһаҕас сытар кэниспиэгэр умса түһэн суруйбута буолла. Н. Лугинов
Төһө баҕарар кинигэ ааҕар, кэниспиэк суруйан муҥнанар. Н. Габышев
Үгүс учууталлар [оҕолортон] үксүгэр суруммут кэниспиэктэринэн кэпсэттэрэллэр. ФНИ ООҮө

көҕүтүүлээх

көҕүтүүлээх (Якутский → Якутский)

даҕ. Киһини туохха эмэ умсугутар, угуйар, киһини туохха эмэ тардар. Увлекающий, привлекающий чем-л. человека
Ол хоһоон үтүөҕэ көҕүтүүлээх ыҥырыытын тута өйдөөбүтүн дуу, сылынан-хонугунан уламулам өйдөөн испитин дуу, Микиитэ билбэт. Амма Аччыгыйа
Кэпсэттэрэргэ маҥнайгынан ордук тобуллаҕас, уран тыллаах үөрэнээччиттэн саҕалыыр ордук көҕүтүүлээх буолар. ФНИ ООҮө

уоскуй

уоскуй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Долгуйан, айманан бүт, холкутуй, нам-нум буол. Успокаиваться, умиротворяться
Ытаабыт уол эмиэ уоскуйан, оҕолор ортолоругар сүүрэн моторуйа турда. Амма Аччыгыйа
Арыый уоскуйан, омуннара ааһан баран, киһилэрин тула олорон, тугу көрбүтүн-истибитин дьэ кэпсэттэрэллэр. Н. Якутскай
[Устудьуоннар] эмиэ ыһыы-хаһыы, күүгүнэһии, омуннуруу кэнниттэн сыыйа уоскуйдулар. Н. Лугинов
Даша эмиэ уоскуйан, кэҥээн барда. М. Доҕордуурап
2. Намыраа, тохтоо. Прекращаться, затихать, утихать (о чём-л.)
Хаһан да көрдөөх оонньуу Уоскуйбатын! Уостубатын! С. Данилов
Оҕо ытыыра уоскуйда. Н. Заболоцкай
Төлөн, күөдьүйэн күлүм гына сырдаат, эмиэ уоскуйда. В. Миронов
Силлиэ уоскуйуохтааҕар эбии сэтэрбиккэ дылы. С. Никифоров
3. Туохха эмэ, ханнык эмэ дьыалаҕа ситиһиллибит көрдөрүүнэн, түмүгүнэн сөп буол, дуоһуй. Успокаиваться на достигнутом в каком-л. деле, ограничиваться чем-л.
Поляков хаһан да ситиһиллибитинэн уоскуйбат. Софр. Данилов
Аныгы киһи уон-сүүрбэ куһу өлөрөн баран уоскуйбат. Сорохтор сүүһү да өлөрдөхтөрүнэ уоскуйбаттар. Далан
[Сорох салайааччыларбыт] эбийиэк былааҥҥа киирдин да, кылаабынайын оҥорбут курдук уоскуйан хаалаллар. БГП ДьТ-СК

туһааннаах

туһааннаах (Якутский → Якутский)

  1. даҕ.
  2. Туохха эмэ чопчу анаммыт. Предназначенный, посвящённый кому-чему-л., специальный
    Киһи туһааннаах сири таптыахтаах, онтон саҕаланар төрөөбүт дойдуга таптал. Далан
    Туһааннаах элбэх мунньахтар ыытыллыбыттара. В. Яковлев
    Тутуулаах тутуутун көрдөрөр Туһааннаах күнэ дьэ үүннэ! С. Васильев
    Кимиэхэ, туохха эмэ чопчу сыһыаннаах, аналлаах. Относящийся, имеющий касательство конкретно к кому-чему-л. «Үтүө ат биир кымньыылаах, үтүө киһи биир тыллаах» диэн өс хоһооно тылыгар туругас, эрэбил киһиэхэ туһааннаах. Күн Дьирибинэ
    Бу табаарыстар, барыбытын таарыйар боппуруос. Барыбытыгар туһааннаах. Н. Лугинов
  3. Кимиэхэ эмэ кэргэн буолар аналлаах, ыйаахтаах. Предназначенный быть кому-л. мужем или женой, суженый
    Дьолгутун холбооҥ — Туһааннаах доҕордуу буолан, Олох-тускул оҥостуҥ. П. Ядрихинскай
    Туһааннаах хотунум Туохтан хоргутан Ханна халбарыйдыҥ? А. Софронов
    [Толомон Ньургустай] Дохсунун солбонутар Туһааннаах тойон эр гынар Дьоллоох дьахтар сылдьарым буолаарай. ТТИГ КХКК
  4. аат суолт.
  5. Туох эмэ (хол., алдьархай) туһаайбыт киһитэ. Человек, которому что-л. предназначено, суждено
    Киһи аайы кистэлэҥи кэпсээбэт, туһааннаахха эрэ дууһатын арыйар баар үһү (тааб.: кэмбиэрдээх сурук). Арай сырдык эрдэҕинэ киһибин ситимиим. Алдьархай ээ туһааннаахха. С. Федотов
  6. Кимиэхэ эмэ кэргэн буолар аналлаах киһи. Человек, которому предназначено быть чьим-л. мужем или женой, суженый
    Тураҕас дьоруо аттардаах Тулагы-Мэҥэ оҕолоро, Туһааннаахпын билэннэр Тохтоон ааспат буоллулар. Саха нар. ыр. II
    Туһааннааҕым, ханнаҕын, Туллукчааным, ханнаҕын? П. Тобуруокап
    Уолаттарга ыйаастыбат этим …… Тумна даҕаны сатаатарбын Туһааннааҕым көстүбүтэ. Н. Некрасов (тылб.)
  7. Наадалаах, күттүөннээх туох эмэ. Что-л. нужное, полезное
    Бириэмэ наһаа да түргэнник ааста, тугу да туһааннааҕы кэпсэппэтибит. М. Доҕордуурап
    Кэпсээнтэн, остуоруйаттан туһааннааҕын эрэ талан кэпсэттэрии буолуохтаах. ЕЗП ТСАаКМ
разговаривает

разговаривает (Русский → Якутский)

гл
кэпсэтэр

гл.
кэпсэтэр (кэпсэт)

разговаривать

разговаривать (Русский → Якутский)

несов. кэпсэт, сэһэргэс.

кэпсэтиннэр=

кэпсэтиннэр= (Якутский → Русский)

побуд. от кэпсэт =.

потолковать

потолковать (Русский → Якутский)

сов. разг. кэпсэтэ түс, кэпсэт.

беседует

беседует (Русский → Якутский)

гл.
кэпсэтэр (кэпсэт), сэһэргэһэр (сэрэргэс),