1. мера, объём; үлэҕит кэриҥэ төһөнуй ? каков объём вашей работы?; 2. послелог, упр. осн. п. примерно, приблизительно, около; куорат мантан уонча километр кэриҥэ город отсюда примерно в десяти километрах; икки сыл кэриҥэ около двух лет.

аат дьөһ.
1. Төрүт түһүгү кытта туох эмэ кээмэйин барыллаан этиигэ туттуллар. ☉ Употребляется с основным падежом имени для выражения приблизительной меры чего-л. (примерно, около)
Икки биэрэстэ кэриҥэ сири барбыппыт кэннэ, өрүс куртаҕа кэллэ. Т. Сметанин
Ынах күөлэ бөһүөлэктэн балтараа көс кэриҥэ. П. Аввакумов
Кыылым хап-хатаннык чаҥыргыы түһээт, былас кэриҥэ нэлэмэн кынаттарынан өрө сапсыммахтаата. Н. Заболоцкай
△ Туох эмэ ахсаанын барыллаан этиигэ туттуллар. ☉ Употребляется для выражения приблизительного подсчета количества чего-л.
Биһиэхэ, сахаларга, А. Кулаковскай хомуйуутунан, тыһыынча кэриҥэ өс хоһооно баар. Суорун Омоллоон
Аллайыаха үрдүнэн бүтүннүүтүнэн ыт айаҕар сылга балтараа мөлүйүөн солкуобай кэриҥэ ороскуоттанар. Н. Заболоцкай
Икки сүүс биэс уон кэриҥэ хаһаайыстыба Украина Полтавскай уобалаһыттан Саха сиригэр көһөрүллэр буолбута. Н. Якутскай
△ Туох эмэ ыйааһынын, мээрэйин барыллаан этиигэ туттуллар. ☉ Употребляется для приблизительного выражения веса, меры чего-л. [Казаков:] Сибилигин эйиэхэ халлаантан боппууда кэриҥэ кыһыл көмүс түстэҕинэ, сирээри тураҕын дуо? С
Ефремов. Оттон [сэлиэһинэй] үүттүйэ буһан эрдэҕинэ, мантыҥ биир туораҕыттан ыстакаан кэриҥэ бэртээхэй үүт кэлэр, кокосовай эриэхэ үүтүттэн ыыра атына суох. Г. Угаров
△ Туох эмэ сороҕун барыллаан этиигэ туттуллар. ☉ Употребляется для приблизительного выражения части чего-л. [Бандьыыт:] Арҕаа булгунньаҕы кыһыллар ыллылар
Ньуукка бааһырбыт. Дьон аҥаарын кэриҥэ өллө. С. Ефремов
Баартар үөрэх, үлэ дэһэн, Ыччат дьон үксүн кэриҥэ. Баал Хабырыыс
2. Төрүт түһүгү кытта бириэмэ сыһыанын көрдөрөн, хайааһын оҥоһуллар кэмин барыллаан этэргэ туттуллар. ☉ Употребляется с основным падежом имени для выражения временных отношений, для приблизительного подсчета продолжительности действия (около, примерно)
Чычымах Амматыттан отут көстөөх куоракка ыҥыыр атынан лобуойдатан, нэдиэлэ кэриҥэ айаннаан киирэҕин. Амма Аччыгыйа
Икки чаас кэриҥэ буолан баран, Бертиннээх тиийэн кэлбиттэрэ. Н. Якутскай
Орунбаевтар бу дойдуга, бу дьон ортотугар түбэспиттэрэ ый кэриҥэ буолбут. Эрилик Эристиин

аат.
1. Туох эмэ мээрэйэ, киэбэ, кээмэйэ; туох эмэ кэмэ, бүтэр уһуга, хааччаҕа (үксүгэр ойоҕос ф-ҕа тут-лар). ☉ Величина, размер, мера чего-л.; предел, граница, крайняя грань чего-л. (обычно употр. в ф. косвенных п.)
Киэҥ киһи кэриҥин биллэрбэт, Дириҥ уу түгэҕэ көстүбэт. Айталын
Саҥа үөскээбит эдэр килиэккэлэр улааталлар, ууналлар, кэриҥнэринэн улаханнары ситэллэр уонна бэйэлэрэ үллэһиллибитинэн бараллар. КВА Б
Киһи баҕатыгар кэриҥ суох, кини күүһэ — хаһан даҕаны эстибэт-быстыбат. М. Горькай (тылб.)
2. Туох эмэ сүрүн бэлиэтэ. ☉ Основной признак, показатель чего-л.
Бырайыактыыр институт үлэтин таһымын биир быһаарыылаах кэриҥинэн хаачыстыба буолар. Н. Лугинов
Историческай наука кэриҥнэринэн литератураҕа быһаччы киирэр кэм ааспыта. Эрчимэн
Оҕо төрөөбүт тылыгар үөрэнэн дуоһуйуу, астыныы ылыыта кини дьиҥнээхтик баҕаран үөрэниитин сүрүн кэриҥинэн буолар. ФГГ СТМЛ
3. Туох эмэ көрүҥэ, формата, көстөр дьүһүнэ. ☉ Внешний вид, форма чего-л.
Үс муннуктары кинилэр муннуктарын кэриҥинэн көрөн наардыахха сөп. ВНЯ М-5
4. мат., физ. Кээмэйдээн, ааҕан-суоттаан таһаарыллар ханнык эмэ предмет, көстүү. ☉ Величина чего-л., которую следует рассчитать. Муҥура суох кыра кэриҥ
ср. тув., алт. хире ‘около (приблизительно), примерно’, монг. хир ‘мера, предел’