Якутские буквы:

Якутский → Русский

кэрэхсээһин

и. д. от кэрэхсээ =.

кэрэхсээ=

1) проявлять интерес к кому-чему-л., оказывать внимание кому-л.; кэрэхсии иһит = слушать с интересом; 2) уважать, почитать; бэркэ кэрэхсиир киһилэрэ человек, которого очень уважают, весьма уважаемый человек.

Якутский → Якутский

кэрэхсээһин

кэрэхсээ диэнтэн хай
аата. Кириэскэ баар дьиктилэртэн ураты муннуктар аайы сыһыарыллыбыт бөдөҥ буукубалардаах суруктар дьон кэрэхсээһинин бэйэлэригэр тартылар. Эрилик Эристиин
Оскуолаҕа ылбыт билиилэрэ, эдэр эрчимнэрэ, саҥаны кэрэхсээһиннэрэ үлэ таһаарыылаах ньымаларын түргэнник баһылыырга көмөлөспүттэрэ. М. Доҕордуурап

кэрэхсээ

туохт. Сэҥээр, сонурҕаа; болҕой. ☉ Проявить интерес к чему-л., заинтересоваться чем-л.; обращать (особое) внимание
Кини улугуран, утуктуох курдук сананна, тугу да аахайбат, кэрэхсээбэт буолан истэ. Амма Аччыгыйа
Болуоссат ортотугар сүүнэ улахан харыйаны туруорбуттарын кэрэхсии көрдө. Н. Лугинов
«Дьэ-дьэ, туох диир?» — диэн Пал Палыч чахчы кэрэхсээн киирэн барда. Н. Заболоцкай
△ Сөбүлээ, биһирээ. ☉ Любоваться, восхищаться, считать что-л. приятным, привлекательным
[Маайыс] бэрт наҕыллык [суһуоҕун] өрөн баран, икки илиитинэн хардарыта оргууй сыыйа тардыалаан кэрэхсии олорор. Амма Аччыгыйа
Дьиҥэр, киһи кэрэни кэрэхсиирин, үчүгэйтэн үөрэрин, куһаҕантан хомойорун тухары эрэ тыыннаах сылдьар эбээт. Софр. Данилов
Маннык кэрэ айылҕаны ким кэрэхсээбэт буолуоҕай! «Кыым»

Еще переводы:

внимательность

внимательность (Русский → Якутский)

ж. 1. болҕомтолоох буолуу, болҕомто; внимательность ученика үө- рэнэзччи болҕомтото; 2. (предупредительность) болҕомто, кыһаныы, кэрэхсээһин.

увлечение

увлечение (Русский → Якутский)

с. 1. (пыл, одушевление) үлүһүйүү, көтөҕүллүү; с увлечением рассказывать үлүһүйэн туран кэпсээ; 2. (повышенный интерес к чему-л.) умсугуйуу, кэрэхсээһин; 3. (влюблённость) умсугуйуу, тапталга ылларыы.

убаныы

убаныы (Якутский → Якутский)

убан диэнтэн хай
аата. Киһи төһөнөн сааһырар да, соччонон айылҕаҕа убаныыта, айылҕаны кэрэхсээһинэ күүһүрэн иһэр буолар эбит. Р. Кулаковскай. Эр дьоннорбут, уолаттарбыт арыгыга убаныылара наһаалаата. «Саха с.»

умсулҕан

умсулҕан (Якутский → Якутский)

аат. Тугунан эмэ үлүһүйүү, туохха эмэ тартарыы, кими, тугу эмэ кэрэхсээһин, таптааһын. ☉ Тяга, пристрастие к чему-л., непреодолимое влечение, страсть к кому-чему-л.
Дьиҥнээхтик өйдүүн-санаалыын бэринэн туран наука интэриэһинэн олоруу, үлэ умсулҕаныгар ылларыы диэни киниттэн билбитэ. Н. Лугинов
[Кэнчээри] Баҕар, быстах умсулҕаны Тапталынан ааттыа аны Өр толкуйдуу барбакка. И. Гоголев
Булт сойуотун умсулҕана кинини тайҕа диэки уһуйа турара. И. Федосеев

интерес

интерес (Русский → Якутский)

м. 1. (внимание) интэриэс, кэрэхсэбил, кэрэхсээһин; слушать без всякого интереса олох кэрэхсээбэккэ иһит; возбуждать интерес кэрэхсэт; 2. интересы мн. (выгода, польза) интэриэс, туһа; государственные интересы государственнай интэриэстэр; интересы народа норуот интэриэстэрэ; защищать свой интересы бэйэҥ интэриэскин көмүскээ; # духовные интересы өй-санаа наадыйыыта.

заинтересоваться

заинтересоваться (Русский → Якутский)

сов. интэриэһиргээ, сэргэҕэлээ, кэрэхсээ.

кэрэхсэн=

кэрэхсэн= (Якутский → Русский)

возвр.-страд. от кэрэхсээ =.

көх

көх (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Дьон холобурун тардыыта, угуйуута. ☉ Влекущая сила воздействия чужого примера
    Бүтүн дэриэбинэ дьоно тахсан тибийбиттэрэ көҕө диэн, күүһэ диэн, сырсыыта диэн олус да буолар эбит. П. Ойуунускай
    Манна көҕө бэрт. Бары барыта «хаалыма», «куораттыаҥ», «биһигини кытта барыс» дииргэ дылылар. Н. Заболоцкай
  3. Туохха эрэ тардыһыы, баҕа. ☉ Влечение, желание
    Мин суруйбут ырыаларбын дьон син сэргэҕэлииллэр ээ, итинэн көх тахсыа. А. Софронов
    [Семен] доҕотторо булт чааһыгар букатын көхтөрө суох эбиттэр. Н. Якутскай
    Сүгүн олорбот көх үөскээн, Сүргэлэрэ көтөҕүллэн, «Эмтээх» муора салгыныттан Эгдэйдилэр, биһи дьоммут. Күннүк Уурастыырап
    △ Күүс-күдэх, эниэргийэ. ☉ Энергия, сила, настойчивость, упорство
    Куппут чэй минньигэс сылааһа, Кулуһун дьиктилээх сылама, Саллыыгын, сылааҕын киэр үүрэн, Саҥа күүс, саҥа көх угуоҕа. Күннүк Уурастыырап
    Көр оонньуу аргыстаах Көх үлэ дьарыктаах Сүрэҕи көччүтэр, Сүһүөҕү мэччитэр. Болот Боотур
    △ Тугунан эрэ уопсай үлүһүйүү, умсугуйан дьарык оҥостон кэрэхсээһин. ☉ Всеобщее увлечение чем-л.
    Сааскы сэргэх саһарҕаҕа Булт көҕө саҕаланна. И. Гоголев
    Тамма уҥуор сүрдээх бултаах үрэхтэр бааллар. Бу дойдуга бултааһын көх уонна үгэс буолан хаалбыт сирэ эбит. И. Федосеев
    Сааскы ыһыы күрэҕин көҕө Түүҥҥү түүлү уймаата. А. Абаҕыыныскай
  4. Тугу эрэ саҕалааһын, бачыымы көтөҕүү. ☉ Какое-л. начинание, почин
    Өндөрөй оҕонньор …… эмиэ биэс уон сүүһү суруйтарда, онон көх таһаарбыт дьоннорго иһигэр бэркэ абалана олорор. П. Ойуунускай
    △ Ордук кимээһиннээх, дьулуурдаах, тахсыылаах өттө (хол., оонньуурга). ☉ Инициатива, активность (напр., при игре)
    Оонньуу көҕө син-биир мин өттүбэр оннунан хаалла. Бачча баһыйа ылан бараммын сүүйэр инибин диэн наһаа холкутуйбутум. НСС ОоО
  5. даҕ. суолт. Сэргэх, күө-дьаа, сонуну-саҥаны хабан ылымтыа. ☉ Живой, восприимчивый, активный
    [Оскуолаҕа] сорох кылаас бытаан, көҕө суох. Саҥараниҥэрэн биэрбэттэр. Н. Лугинов
    Сайын сайылык аайы Сүпсүһүү, мунньах бөҕө, Күө-дьаа кэрэ баҕайы, Көтөҕүллэр дьон көҕө. Баал Хабырыыс
    Илии үлэтигэр да биһиги үөрэнээччилэрбит көх дьон. «ББ»
    ♦ Көх түһэн көр көҕүс III
    Ол [өйөбүл] суох буоллаҕына, саҥа ыанньыксыт сопхуостан бүтэн барар болдьоҕун эрэ күүтэ, үлэ оҥорумтуотун үрдэтии «мин кыаҕым таһынан эбит» диэн көх түһэн сырыттаҕына, ама, баа буолуо дуо. «Кыым»
    ср. туркм. көк ‘веселый, радостный’, тув. хөг ‘забава, развлечение, веселье’
кэмнээх

кэмнээх (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Төһө эрэ бириэмэни ылар, төһө эрэ кэм устата буолар. ☉ Занимающий определенное время, длящийся какое-л. время
Буурҕа барыта биир кэмнээх буолбат. Н. Якутскай
Ыараханнык эмсэҕэлээбиттэри ыраах тыылга уһун кэмнээх эмкэ ыыталлар. А. Бэрияк
Киһи психологическай олоҕун хамсааһыныгар тастыҥ усулуобуйалар быстах кэмнээх уларыйыыны үөскэтэллэр. ОАП ОТХ
2. Төһө эрэ кээмэйдээх, кэриҥнээх. ☉ Имеющий определенную меру, предел
Туох барыта кэмнээх.  Үгүс буолан тыаны, сири солоотоххо, төһө кэмнээх, төһө киэҥ килэмэн солооһуннар тахсыа этилэр? Күндэ
Солуурунан кэмнээх Суораты таспыттар. П. Тобуруокап
«Алтан туура» хотуура Айаннаатар эрэ дуо, — Дэмэ-хомо суох кэмнээх Дэһээтинэ диэн кэбис. С. Данилов
♦ Кэмнээх буолуо дуо — 1) ама дуо, оннук бөҕө буоллаҕа диэн суолталаах улгумнук сөбүлэниини көрдөрөр этии. ☉ Выражает само собой разумеющийся утвердительный ответ: как же, ну конечно
Эн кырдьык этэр буоллаххына мин барсарым кэмнээх буолуо дуо. Н. Неустроев
Хотор даҕаны, хотторор даҕаны кэмнээх буолуо дуо? И. Федосеев
Бачча улахан кэлэктиипкэ …… биирдиилээн түктэри быһыылар тахсыталыыллара кэмнээх буолуо дуо? В. Яковлев; 2) элбэх, киһи ааҕан сиппэт. ☉ Очень много, безмерно, безгранично
Сиирим кэмнээх буолуо дуо? Дьэ эрэ, хата, үчүгэй аҕайдык бөдөҥ собоҕуттан буһаран көр. Н. Неустроев
Эһэ туһунан суруллубута, кырдьык да, кэмнээх буолуо дуо? Н. Заболоцкай
Кэмнээх буолуо дуо, сэгээр, Кэрэни кэрэхсээһин! Баал Хабырыыс. Кэмэ суох (биллибэт) — 1) олус элбэх, аата-ахсаана суох. ☉ Очень много, бесчисленное множество
Кэмэ суох Кинигэни ааҕан Аччыгый үөрэҕин сайыннарда, Соҕурууҥҥу — хотугу солуну сураста. А. Софронов
Халлаан кэмэ суох сулустарынан чуоҕурданан көстөр. Эрилик Эристиин
Ыам бырдаҕын курдук кэмэ суох кымырдаҕастар кыймаҥнаһа түспүттэрэ. И. Федосеев; 2) олус, наһаа, муҥура суох. ☉ Очень, безмерно, беспредельно, безгранично
Түбүк-табык Түбүлүү түстэ, Кэлии-барыы Кэмэ суох элбээтэ. П. Ойуунускай
[Борохуот аал] Киэбэ биллибэт киэҥ Киэлитин иһигэр Кэмэ суох элбэх Киһини киллэриннэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Үчүгэй хоһоонтон кэмэ суох өрүкүйэн үөрэбин. «ХС»

поинтересоваться

поинтересоваться (Русский → Якутский)

сов. интэриэһиргээ, кэрэхсээ, сэргэҕэлээн көр.