Якутские буквы:

Якутский → Русский

кэтирэтии

и. д. от кэтирэт= расширение.

кэтирэт=

побуд. от кэтирээ = делать широким, расширять; муостаны кэтирэт= расширить мост.

Якутский → Якутский

кэтирэт

кэтирээ диэнтэн дьаһ
туһ. Кыыс …… тэтэркэй имнээх иэдэстэрэ сирэйин кэтирэтэ туора сыҕаллыбыт этилэр. Н. Габышев
Массыына куусабын ылан кэбиһэн баран, кэтирэтэн халыҥ хаптаһыннарынан тэлгээбиттэр. К. Турсункулов (тылб.)

Еще переводы:

enlargement

enlargement (Английский → Якутский)

кэтирэтии, кэҥэтии, улаатыннарыы

expand

expand (Английский → Якутский)

кэҥэт, кэтирэт

элерон

элерон (Русский → Якутский)

элерон (самолет кынатын кэлин кытыы-тынааҕы иэччэхтээх кэтирэтии оҥоһук. Э. балаһыанньа-тын иэччэҕинэн уларытан самолету салайарга, эргийэри-гэр иҥнэтэргэ көмөлөһүннэрэллэр.)

Категория: Транспорт
ширить

ширить (Русский → Якутский)

несов. что 1. кэтирэт, кэҥэт, тэнит; 2. перен. кэҥэт, тэнит.

предкрылок летательного аппарата

предкрылок летательного аппарата (Русский → Якутский)

хос кынат (" көтөр аппараат кынатын илин өттүгэр кэтирэтии оноһук. Кынат көтөҕөр күүһүн (подъемная сила) улаатыннарар. Онон көтөр аал көтөн иһэн түөрэлдьийбэтин, сиргэ түһэригэр бытаарарын ситиһиллэр. X. к. copogop иэччэхтээх хомунуллар (убирающийся) буолар.)

Категория: Транспорт
расширить

расширить (Русский → Якутский)

сов. что 1. (сделать шире) кэҥэт, кэтирэт; 2. (увеличить) кэҥэт, улаатыннар; расширить торговлю эргиэни кэҥэт; 3. (сделать более обширным) кэҥэт; расширить сферу влияния сабыдыаллыыр эйгэҕин кэҥэт; расширить чей-л. кругозор билиитин-көрүү-түн кэҥэт.

сварное соединение стыковое

сварное соединение стыковое (Русский → Якутский)

салҕааттыы сиэтии, сыбааркалааһын (уһатар, кэтирэтэр энин наадатыгар оноһуктары уһук-уһуктарынан эбэтэр кырыы-кырыыларынан иһэрдэн холбооттооһун ньымата.)

Категория: Сварка
раздвинуть

раздвинуть (Русский → Якутский)

сов. 1. что (разъединить) атыт, икки аҥы тут, халбарыт; 2. кого-что (заставить расступиться) силэй; 3. что (сделать шире, длиннее) кэтирэтэ тарт, икки аҥы тарт; раздвинуть стол остуолу кэтирэтэ тарт.

кэтирээ

кэтирээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ордук кэтит буол. ☉ Расшириться, стать шире
Бааса балачча улааппыт, кыһыл сирэйэ өссө ордук кэтирээбит. Амма Аччыгыйа
Сорох сирдэринэн [Суола] кэтирээн, мырааныттан мыраана нэһиилэ көҕөрөн көстөр. С. Васильев
Халлаан …… хайалар үрдүлэринэн тыгар сардаҥата үрдээн уонна кэтирээн истэ. Т. Сметанин
2. көсп., үрд. Туругур, бөҕөргөө, чэлгийэ сайын. ☉ Укрепляться, расцветать
Илин өттүгэр Кэбиспит от саҕа Кэскили кэтирэппит. А. Софронов
Үксээн иһэр үлэлэрдээх, Кэтирээн иһэр кэскиллээх …… Сахам эдэр ыччата. С. Зверев. Биһиги: «Орто дойду уорҕата кэтирээтин! — диэн, Ураҕас тургуйбат Уйгута дириҥээтин! — диэн, Муустаах муоралары Модьоҕолоон, Моҕол ураһаларынан моойторуктаабыппыт!» С. Васильев

сэлээгэ

сэлээгэ (Якутский → Якутский)

  1. көр силээгэ. «Чэ, көтөҕөн көрөрбүт дуу, кыайар инибит. Сэлээгэ бэлэмнээбитим онно баар», — Мэхээскэ ити аата үлэҕэ соруйдаҕа. В. Яковлев
    Хотон арҕаа өттүгэр хас да киһи сэлээгэ мас устун суоруллубут бэрэбинэни быанан тардан таһаараллар. «ХС»
  2. От тиэйэр сыарҕаны кэтирэтэр эрэһээҥки, титирик адарай. ☉ Решётчатый настил из лиственничных жердинок для расширения поверхности саней при перевозке сена
    «Татыйык, дьэ кытаат, охсуоххунан оҕус. Сэлээгэ маста уонна төһүүлэрдэ булуҥ», — диэн сүбэлээбитэ. Далан
    Мин сыарҕабар сэлээгэ оҥорон бараммын, төһөҕө бүтэрэбин, бугуллуоҕум. «Чолбон»
    ср. русск. слега ‘лесины, используемые для подъёма строительного материала на верх строящегося здания’