Якутские буквы:

Якутский → Якутский

күдээр

I
даҕ. Хойуу туман, буруо курдук көрүҥнээх, түргэнник устар (былыт туһунан). ☉ Быстро двигающийся, как густой туман или дым (об облаках)
Күнү көрдөрбөт Күдээр былыт Ханыылаһан барда. П. Ойуунускай
II
туохт. Түргэнник күлүгүлдьүй, буору-сыыһы өрүкүтэн сүүр. ☉ Быстро мелькать, мчаться, проноситься, поднимая пыль
Былааһы былдьаһыы күнүгэр Ыстыыгы санныга сүкпүппүт, Ыыспалаах уот төлөн күлүгэр Ол курдук күдээрэ сүүрбүппүт. С. Васильев

Еще переводы:

күдээриҥнээ

күдээриҥнээ (Якутский → Якутский)

күдээрий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Муостара адаарыҥнаан, тыыннара күдээриҥнээн, сотолоро хараарыҥнаан, табалар субу өрө мэҥийэн кэлээт, тохтуу биэрдилэр. Амма Аччыгыйа

күдээринэ

күдээринэ (Якутский → Якутский)

  1. сыһ. Иҥэн-тоҥон билбэккэ, истибэккэ, үрдүнэн мээнэ. ☉ Не вникая в суть, не разбираясь, поверхностно
    Оҕолоор, тахсан билэ-көрө сылдьыҥ. Алаа Моҕус …… сүгүн олорпото буолуо. Оҕолор ону күдээринэ истэн эрэ кээһэллэр. Саха фольк. Саабыска уол …… Чөрөктүүрэп этэр тылын истэр эрэ, тугу быһаарарын эбэтэр күдээринэ аһаран кэбиһэрин ким да билбэт. А. Сыромятникова
  2. даҕ. суолт. Оттомо суох, дьалбаа. ☉ Несерьезный, легкомысленный, бестолковый
    Олус уойбутугар [алтыс мэтириэти] Күдээринэ дьон Күлэ көрсүбүттэр, Арыыйда дьон Аһына санаабыттар. Өксөкүлээх Өлөксөй
көтүн

көтүн (Якутский → Якутский)

көрө көтүн — туох да сыала-соруга суох, көннөрү, күдээринэ (хол., ыйыт, көрдөс). ☉ Попусту, бесцельно, праздно (напр., спрашивать, просить)
Көрө көтүн ыйыт. ПЭК СЯЯ

күдээрийтэлээ

күдээрийтэлээ (Якутский → Якутский)

күдээрий диэнтэн төхт
көрүҥ. Үрдүк тииттэр көтөҕөн турар көмнөх хаардарын төлүтэ тутуталаан кэбиһэллэр, ол аайы тыа иһэ онон-манан наҕыллык күдээрийтэлээн ылар. Амма Аччыгыйа

күлүгүлдьүтүү

күлүгүлдьүтүү (Якутский → Якутский)

күлүгүлдьүт диэнтэн хай
аата. Барыта күдээринэ күлүгүлдьүтүү. Н. Лугинов
Саҥа дьиэ туппуттар, Сабыта быраҕан оҥорбуттар — Күлүгүлдьүтүү күннээбит, Барыгылдьытыы баһаамнаабыт. С. Тимофеев

күдээрит=

күдээрит= (Якутский → Русский)

побуд. от күдээрий = поднимать (напр. пыль).

күүрээн

күүрээн (Якутский → Русский)

возбуждение, пафос; күдээринэ күүрээн ложный пафос.

күдээрт

күдээрт (Якутский → Якутский)

көр күдээрит
Суол буорун кэннигэр күдээрдэн Соноҕос харахтан сүттэ. Баал Хабырыыс
Көрөҕүөн: ойуур тыа хаардарын Күүстээх тыал күдээрдэ ыһарын? Эллэй
Кыһыҥҥы түптэлэс тымныыга тыынар салгыннарын туманын ортотугар айаннаан күдээрдэн иһэр табалар, кырдьык да, «туман былыт курдук» көстүөхтэрин сөп. КНЗ СПДьНь

лиэкэр

лиэкэр (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Эмчит. ☉ Лекарь
Күдээринэ дьон Күлэ көрбүттэр, Арыыйда дьон Аһына санаабыттар, Лиэкэр дьон эмтииргэ эппиттэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кинээс Орто Халыма куоратыттан лиэкэри ыҥыртарбыта. И. Федосеев
Кыыс Хотун кинини биллэ: лиэкэр Уһуунускай кырдьаҕас эбит. А. Сыромятникова

сурах-таамах

сурах-таамах (Якутский → Якутский)

сурах-садьык диэн курдук
Киһи этинэн-тириитинэн билэ илигинэ, барыны барытын, сурахтаамах кэриэтэ, күдээринэ, кулгааҕын таһынан аһарар адьынаттаах эбит. Софр. Данилов
Эт эрэ, эн кэргэн кэпсэппит кыыһыҥ кимий? Эн олус сурахтаамах курдук кэпсиигин. Н. Чернышевскай (тылб.)