Якутские буквы:

Якутский → Якутский

күнүүлээһин

күнүүлээ диэнтэн хай
аата. Күнүүлээһин таптал хайаатар да аргыһа диэччилэр сорохтор. ПБН ОПТ
Күнүүлээһин — таптааччыга муҥ-сор уонна тапталлаахха — атаҕастаныы. ЭБЭДьА

күнүүлээ

туохт.
1. Чугас киһиҥ (хол., кэргэниҥ) тапталыгар, бэриниилээҕэр эрэмньигин сүтэр, ол санааҕа быһа кэрбэт. ☉ Ревновать кого-л. к кому-л.
Күнүүлээтэххэ — түүн уһун, көһүттэххэ — күн уһун (өс хоһ.). Күтүр өстөөх, доҕорбун эрэниминэбин, кырдьык, биирдэ күнүүлээн көтүрү сытыйбытым баар этэ. Амма Аччыгыйа
Катя, ити хайдаҕый, ээ? Көрүстэргин эрэ мэлдьи күнүүлүүгүн, кыыһыраҕын. Ити куһаҕан ээ. С. Ефремов
2. Ордугурҕаа, ымсыыра санаа. ☉ Завидовать кому-л. [Маркс туора дьону] ордук саныаҕын уонна күнүүлүөҕүн, бэрдимсийиэҕин кини наһаа улуута бэрдэ. ЛВ МТА

Якутский → Русский

күнүүлээ=

1) ревновать кого-л.; эрин күнүүлүүр она ревнует своего мужа; күнүүлээтэххэ түүн уһун погов. когда ревнуешь, ночь длинна; 2) завидовать кому-л.; кини доҕорун күнүүлүү санаата он позавидовал своему другу.

Еще переводы:

кыыбаҕалаах

кыыбаҕалаах (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Кыдьыктаах, кэмэлдьилээх. ☉ Имеющий дурную привычку, порок, порочный
Сидьиҥ кыыбаҕалаах киһи сааһын тухары оннугунан хаалар. Далан
Михаил Егоровичка хайдах эрэ күнүүлээһин кыыма кыламнаан иһэн, кэргэнин …… холку харахтарын көрөн, сонно тута ити кыыбаҕалаах санаата уостубута. Суол т. Уола Валерий урааҥхай тутуспат улуу иһээччи, охсуһуу содуомнаах, уорар кыыбаҕалаах. ЧКС ОДьКИи

көтүрү

көтүрү (Якутский → Якутский)

  1. сыһ. Көҥү, көҥүрү, хоҥнору, уһулу. ☉ Так, чтобы оторвалось, вырвалось, разорвалось, распоролось, развалилось
    Кыыһыран, Атыыр туран Атыыр оҕуһу муннуга тэппит — илин тииһин көтүрү тэппит. Саха фольк. Аржаков бэргэһэни ылан хам-кум тутан көрдө, онтон оройун сиигинэн быһаҕынан көтүрү баттаабытыгар түөрт муннуктуу сууламмыт кумааҕы тахсан кэллэ. П. Филиппов
    Сарылыы-сарылыы түннүгү көтүрү анньан дьиэҕэ көтөн түстүлэр. «ХС»
  2. Сорох туохтуурдары кытта уустук, силлиспит суолталаах холбоһуктары эбэтэр холбуу тыллары үөскэтэр, алдьатыы өйдөбүллээх хайааһын араас көрүҥнэрин көрдөрөр. ☉ В сочетании с некоторыми глаголами образует составные слова со слитными значениями, обозначающие конкретные виды действия с общим понятийным смыслом «разрушить, разорвать, порвать, проломить, вырвать; рваться, отламываться»
    Көтүрү ас, көтүрү бар, көтүрү баттаа, көтүрү көт, көтүрү көтүт, көтүрү оҕус, көтүрү сыс, көтүрү тарт, көтүрү түс, көтүрү үктээ, көтүрү харбаа, көтүрү ыстан. — Күтүөт киһи хайырҕастаах хаппахчыны аһа баттаан ойуулаах орон үрдүгэр олоро түһэн эрдэҕинэ — оронун улаҕатыттан түөрт холлоҕос көтүрү ыстанан барда. ПЭК ОНЛЯ I
    Иннибит диэкиттэн эмискэ хаар көтүрү барда да, оҕус мэйиитин саҕа кып-кыһыл көстө түстэ. Далан
    [Новгородов] остуол үрдүгэр ыстанан тахсабын диэн ыстаанын тимэҕин көтүрү түһэн кэбистэ. Эрилик Эристиин
    Тойон Болот аҕатын сонун саҕатыгар түһэн илгиэлиибин диэн, эргэ таҥас муҥнааҕы көтүрү тардан кэбистэ. Н. Заболоцкай
    ♦ Көтүрү сытый — ким эмэ күүтүллүбэтэх өттүттэн туох эрэ омнуолааҕы оҥорорун сиилээн, сүөргүлээн этии (хол., толоостук күнүүлээһиҥҥэ). ☉ Осуждение неожиданной выходки кого-л. (напр., проявления неуместной ревности)
    Күтүр өстөөх, доҕорбун эрэниминэбин, кырдьык, биирдэ күнүүлээн көтүрү сытыйбытым баар этэ. Амма Аччыгыйа
    [Бииктэр:] Дьуур, түүҥҥү уоруйах курдук, кыыскын уоран ылбытынан, күтүөтүргээн көтүрү сытыйан олороҕун дуу? Суорун Омоллоон
    Көтүрү сытыйан... Уочараты силэйэн ылбатах баҕайым ини. «ХС»
приревновать

приревновать (Русский → Якутский)

сов. кого к кому күнүүлээ, күнүүлүү санаа.

моруу

моруу (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Киһиттэн ааһанараҕан биэрбэт санаа муҥа. ☉ Мучение, страдание
Туох үлүгэр моруутун көрдөрөҕүт?  Төһө да бииргэ олордоллор, дууһа моруута оҥостон, ыар баттык таһаҕас гынан [күнүүлээһини] төһөлөөх элбэх киһи кистээн-сабан, …… илдьэ сылдьаллара буолуоҕай? ПБН ОПТ
♦ Моруу буол — туохтан эмэ санаа эрэйигэр түс, олус санаарҕаа. ☉ Мучиться, страдать, изводиться, быть охваченным постоянным душевным беспокойством
Куоракка хас да сыл кыстаары тыыным-быарым тууйуллан, моруу а ҕай буолбутум. Н. Лугинов
Биир дойдулаахтарым тустарыгар дууһам моруу буолар. Н. Туобулаахап
[ Маайа] манна өйдөөбүтэ — учуутал ыраас дууһата моруу буолан муҥу-сору көрбүтэ хайдахтаах дириҥин. «ХС». Моруу гын — тугунан эмэ киһи санаатын эрэйдээ, санаа муҥун көрдөр. ☉ При чинять кому-л. муки, страдания
Мария Васильевна, мин дууһабын моруу гыныма, киһим ханна үһүнүй? Н. Якутскай
Оҕонньоргун моруу гыныма, кырдьаҕас киһини аһынар, харыстыыр сөп. А. Сыромятникова
Халаас кылары икки ый устата хаайан, моруу гынан баран, бандьыыттар …… бос холуурга күһэллибиттэрэ. ВНГ ГОПХ
русск. мори ´ от морить

ревновать

ревновать (Русский → Якутский)

несов. кого и без доп. күнүүлээ.

завидовать

завидовать (Русский → Якутский)

несов. кому-чему ордугурҕаа, ымсыыр, күнүүлээ.

күнүүлэс=

күнүүлэс= (Якутский → Русский)

взаимн. от күнүүлээ = 1) ревновать друг друга; 2) завидовать друг Другу.

күнүүлэһии

күнүүлэһии (Якутский → Якутский)

күнүүлэс диэнтэн хай
аата. Атаанап сиртэн сурук булбут …… Ол сурукка күнүүлэһии быһыыта баар. Д. Таас
Күнүүлэһии таптал күүстээҕин көрдөрөр дуо? И. Федосеев

күнүүлүүрдүү

күнүүлүүрдүү (Якутский → Якутский)

сыһ. Күнүүлүүр курдук, күнүүлүүр быһыынан. ☉ Словно ревнуя; словно завидуя
Күнүүлүүрдүү көрөн кэбистэ. — Үөтүм үөрэн тэбээтэ Үнүгэс көмүстэрин, Күнүүлүүрдүү кэтээтэ Күлүмнүү испиттэрин. И. Чаҕылҕан

көнчүөккээ

көнчүөккээ (Якутский → Якутский)

туохт., фольк. Сөбүлээбэккэ суоһурҕан, кыыһыр. ☉ Выказывать недовольство; угрожать, злобствовать. Туой күрэҥ сылгылаах Тоҥ Куоҕай бииһин ууһа, Күнүүлээҥҥит көнчүөккүүр буолаайаҕыт! Саха фольк.