возбуждаться, раздражаться чём-л.; кини ардыгар кыыһыран күүркэйэн кэлэр он по временам сильно раздражается.
Якутский → Русский
күүркэй=
Якутский → Якутский
күүркэйии
күүркэй диэнтэн хай
аата. Миэнэ бүгүҥҥү күнүм — Үлэнэн өрө күүркэйиим, Үтүөнү-кэрэни иэйиим — өрүү бүппэт түбүгүм. М. Ефимов
Ньиэрбинэй систиэмэ туормастаныыта уонна күүркэйиитэ бэйэбэйэлэрин куруук солбуйса сылдьаллар. ОАП ОТХ
Дьон санаата итинник өрө күүркэйиитинэн туһанан иннибит диэки лаппа ырааттахпытына сөп. М. Доҕордуурап
күүркэй
туохт.
1. Тыҥаа, кытаатан кэл (быччыҥ, тымыр туһунан). ☉ Напрягаться, напружиниваться (о мышцах, кровеносных сосудах)
Максим гимнастика оҥордо. Сүүрбэҕэлээтэ, саҥа хаарга кылыйда, буурдаата. Аҥаабылламмыт айа кирсин курдук, иҥиирэ-быччыҥа күүркэйдэ. Л. Попов
Ульяна эмээхсин илиитин көхсүн тымыра күүркэйбитин имэринэ-имэринэ эттэ. КН ТДь
2. Ис-искиттэн тыҥаан күүр, өрүкүй; туохха эмэ олус турун. ☉ Возбуждаться, вдохновляться, напрягаться; решительно настроиться на что-л. Уолаттар, албан аатырбыт өбүгэлэрдээх дьон буолалларыттан үөрэллэрэ, күүркэйэллэрэ. Болот Боотур
«Хайа, бу дьонуҥ туһаларын!» — диэтэ эһэни көрөн өрө күүркэйбитэ ааһа илик Көстөкүүн. Н. Заболоцкай
Олус күүркэйэр, наһаа элэстэнэр оҕолору иитээччи эмиэ болҕомтоҕо ылыахтаах. ОСБОо
3. Күүһүрэн кэл. ☉ Усиливаться, нарастать; обостряться
Икки улуус аналлаах дьоно быһыйдарын илдьэ бардылар. Кэпсээн-сэһэн, күүтүү-сахсаан бөҕө күүркэйдэ. Софр. Данилов
Үлэ эрчим тыына кини [дьиэ] быыкаа хосторугар хат өрө күүркэйбитэ. ПП Дь
Суруйааччы уоттаах-төлөннөөх суруйуута Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии саҕана хаһааҥҥытааҕар да ордук өрө күүркэйбитэ. «ХС»
Еще переводы: