Якутские буквы:

Якутский → Якутский

күүс-кыах

аат.
1. Эт-сиин, быччыҥ, өй-санаа кыамтата, сэниэтэ. ☉ Физическая и душевная сила, возможности кого-л. к активным действиям
[Огдооччуйа] быһыыта, тыҥата бэргээтэ. Болот ону көрөн аһата, мииннии түспүт киһи дии саныыр да, күүс-кыах суох. Н. Заболоцкай
Кэлэктиип биир санаата, биир сыала, оннооҕор биир салгынынан тыынара киниэхэ [Мария Яковлевнаҕа] күүс-кыах, эрчим-тирэх биэрэллэрэ, биэрэллэр даҕаны. «ХС»
2. Үлэни оҥорор, толорор кыах, күүс. ☉ Производственный потенциал, трудовые ресурсы
Өрүһүйэргэ аналлаах дьоннору хаалларан баран, туох баар күүһүкыаҕы барытын уҥуоргу биэрэккэ бырахпыттара. Д. Таас
Тутуу былаана сыл ахсын улаатыннарыллар. Оттон күүс-кыах онно сөп түбэһиннэриллэн тэриллибэт. «Кыым»


Еще переводы:

могущество

могущество (Русский → Якутский)

сущ
(мн. ч. нет)
модун күүс, кыах

эрдээччи

эрдээччи (Якутский → Якутский)

эрт диэнтэн х-ччы аата. Эрдээччилэр күүстэрэ-кыахтара эстибитэ

мощность

мощность (Русский → Якутский)

ж. 1. (сила, могущество) күүс, кыах; 2. горн, халыҥа; мощность пласта араҥа халыҥа; З.физ., тех. кыамта; мощность двигателя хамсатааччы кыамтата.

сөхсүнүү

сөхсүнүү (Якутский → Якутский)

сөхсүн диэнтэн хай
аата. Биир тылынан, баары-суоҕу барытын сөхсүнүү, күүһү-кыаҕы хаттаан көрүнүү буолбута. В. Яковлев
Дьиэдьиэ аайы сөхсүнүү, тэбэнии-сахсыныы бөҕө. Айталын

ааҕын-суоттан

ааҕын-суоттан (Якутский → Якутский)

туохт. Бары күүһү-кыаҕы, ороскуоту ахсаанын таһааран бэйэҕэр быһаарын, чуолкайдаа. ☉ Произвести для себя исчисление чего-л., учесть все данные или возможности для совершения чего-л.; рассчитать
Быйыл даҕаны ааҕынан-суоттанан көрдөххө, тэрээһин үлэлэри өссө тупсардахпытына былааннаах оту оттуохпут. «Кыым»

тобураа

тобураа (Якутский → Якутский)

туохт., фольк. Мөлтөөахсаа, күүскүн-кыаххын сүтэр. ☉ Становиться слабым, бессильным, слабеть, обессиливать
Тобураабат торҕолоох, Хагдарыйбат хампалаах …… Аан Чалҕарыма Эбэ хотуҥҥа Күн Эрили Күннээн-көрүлээн олорбут эбит. С. Васильев
Норуот тобураабыт соргута Ситэн-хотон сириэдийдэ. А. Бэрияк

түһүн

түһүн (Якутский → Якутский)

туохт. Олус көхтөөхтүк, бэйэҥ күүскүн-кыаххын көрдөрөрдүү тугу эмэ гын; туохха эмэ дьулус. ☉ Активно действовать, проявлять себя; рваться к чему-л.. Сарсыҥҥыттан үлэбэр түһүнэбин
□ Киһиргээн күүспүн-кыахпын көрдөрөөрү дуу, дьону көҕүлээри дуу, харса суох түһүннүм. Болот Боотур
Хара Чөөчөөн охсон куһуйда, киниттэн хаалсымаары, атыттар харса суох түһүннүлэр. И. Гоголев
Миигин ыллаппыттарыгар, баарбынан-суохпунан микрофона суох түһүннүм. ӨӨ ДДьДТ
◊ Түһүнэн кэбис — ыксалынан ханна эмэ бар. ☉ Решительно направиться куда-л. Кинилэр, саҥа сиик түһэн эрэр кырыстаах үрэх көнө ньуурунан, сүүрүүнэн дьиэлэрин диэки түһүнэн кэбиспиттэрэ. Далан
Сиэнньэлээх Миитээ бастаан сатыы түһүнэн кэбистилэр. В. Миронов

киэптээһин

киэптээһин (Якутский → Якутский)

  1. киэптээ 1 диэнтэн хай. аата. Хас биирдии булчут тириини сүлүү, сыатын ыраастааһын, киэптээһин уонна хатарыы ымпыктарын-чымпыктарын …… баһылыах тустаах. ТСКБ
  2. Туох эмэ (хол., үлэ) ыарахана, элбэх күүһү-күдэҕи эрэйэрэ. ☉ Тяжесть, избыточная нагрузка (напр., работы)
    Үлэлэрэ ыарахана, киэптээһинэ бэрт буолан, күүстэрэ-кыахтара наһаа быһынна. Г. Колесов
    Биирдии хамбаайыҥҥа түбэһэр үлэ соччо киэптээһинэ суох. «Кыым»
тииһин

тииһин (Якутский → Якутский)

туохт. Туохтан эмэ матыма, туохха эмэ тигис. ☉ Не быть обделённым чем-л., добиться части, доли чего-л., получить что-л. при раздаче
[Маарыйа:] Ити киһи аҕатын баайыттан тииһинээригин миигин атыылаабытыҥ буолбат дуо? Н. Неустроев
Күүс-кыах тиийэринэн, өлүүлэһэн-үллэстэн үгүстэр аска тииһинэллэр. Н. Лугинов
Күһүҥҥү муҥхаҕа биирдэ сылдьан аҕыйах да собоҕо тииһиммит киһи балыксыт дьарыгар ылларбытынан барар. Сэмээр Баһылай

эриэхсит

эриэхсит (Якутский → Якутский)

эб. Саҥарааччы этиллэр санааны күүһүрдүүтүн көрдөрөр. ☉ Выражает усиление говорящим высказываемой мысли
Саха сирин сайына үчүгэйин эриэхсит. П. Филиппов
Оччолорго биһиэхэ куобах элбэҕин эриэхсит. Н. Заболоцкай
Сонуҥ быылын эриэхсит! «ХС»
△ Туохтуур кэпсиирэлэри кытта хайааһын күүһүн-кыаҕын эмоциональнай күүһүрдүү дэгэттэнэр. ☉ С глагольными сказуемыми имеет оттенок эмоционального усиления степени проявления действия и состояния
Билэн баран куттаммыппытын эриэхсит. Н. Заболоцкай
Онно үөрбүппүн эриэхсит! «ХС»