Якутские буквы:

Якутский → Якутский

түһүн

туохт. Олус көхтөөхтүк, бэйэҥ күүскүн-кыаххын көрдөрөрдүү тугу эмэ гын; туохха эмэ дьулус. Активно действовать, проявлять себя; рваться к чему-л.. Сарсыҥҥыттан үлэбэр түһүнэбин
Киһиргээн күүспүн-кыахпын көрдөрөөрү дуу, дьону көҕүлээри дуу, харса суох түһүннүм. Болот Боотур
Хара Чөөчөөн охсон куһуйда, киниттэн хаалсымаары, атыттар харса суох түһүннүлэр. И. Гоголев
Миигин ыллаппыттарыгар, баарбынан-суохпунан микрофона суох түһүннүм. ӨӨ ДДьДТ
Түһүнэн кэбис — ыксалынан ханна эмэ бар. Решительно направиться куда-л. Кинилэр, саҥа сиик түһэн эрэр кырыстаах үрэх көнө ньуурунан, сүүрүүнэн дьиэлэрин диэки түһүнэн кэбиспиттэрэ. Далан
Сиэнньэлээх Миитээ бастаан сатыы түһүнэн кэбистилэр. В. Миронов

Якутский → Русский

түһүн=

активно действовать, проявлять себя; рваться к чему-л.; сарсыҥҥыттан үлэбэр түһүнэбин с завтрашнего дня я рьяно берусь за работу.


Еще переводы:

припуститься

припуститься (Русский → Якутский)

сов. разг. түһүн, түһүнэв кэбис, сүүр.

силэн

силэн (Якутский → Якутский)

силэй диэнтэн бэй
туһ. Оптуобус иһигэр киириигэр, Анньыһан, суол аһан силэнэр. Түмүллэн бөлүөхсүү кэмигэр Түөскүттэн тирэнэн түһүнэр. Р. Баҕатаайыскай

түһүммэхтээ

түһүммэхтээ (Якутский → Якутский)

түһүн диэнтэн тиэт
көрүҥ. Сорох ыччат илии күүһүнэн түһүммэхтээн иһэн эмиэ чаҕыйар, сүөһү үлэтиттэн тэскилииргэ турунар. «Кыым»

бааралыы

бааралыы (Якутский → Якутский)

көр пааралыы
Төгүрүк алааска маҥан туллуктар бааралыы саспыттар (тааб.: чааскылар). Бааралыы көлүллүбүт эттээх аттар иннилэрин диэки түһүнэн кэбистилэр. П. Филиппов
Манньыат курдук дьарҕаалаах Маанылаах матаар иһити Бааралыы ууран кэбиспиттэр. С. Зверев

бүдүргэй

бүдүргэй (Якутский → Якутский)

аат. Сүөһү түөһүн кырыыта, ойоҕос уҥуохтара тиксиһэр сирдэрэ. Грудинка
Халыҥ хаһаны ханыылыы тарта, Суон саалы сомоҕолуу уурда, Бургунас ынах бүдүргэйин үмүөрүттэ. С. Зверев. Кыылбыт иһин үчүгэйиттэн, сиһин үөһүттэн, бүдүргэйин сүгэн баран, дьоммут тиийиэх буолбут сирдэрин диэки түһүнэн кэбистилэр. Я. Семенов

бүдүрүппүччэ

бүдүрүппүччэ (Якутский → Якутский)

сыһ. Күүһүн мөлтөппүччэ, кыайар кыахха киирбиччэ (түһүнэн биэр). Ослабив противника, достигнув перевеса в чем-л. (кинуться во всю мощь на противника)
[Романов:] Бүдүрүппүччэ — бүдүрүтэн баайдартан сирдэрин ыллахха, куһаҕан буолуо этэ дуо? Амма Аччыгыйа

тырат

тырат (Якутский → Якутский)

тырай диэнтэн дьаһ
туһ. Бырдах тойоно ыксаабыт, икки атаҕын тыратыаҕынан тыраппыт. А. Неустроева
Биир атыыр моонньоҕон икки кынатын ыһыктынан, атахтарын тыратан, дурдаттан сүүрбэччэ хаамыылаах сиикэй баарыгар түһүнэн кэбистэ. П. Степанов

балларыттаҕас

балларыттаҕас (Якутский → Якутский)

даҕ. Ононманан бөлтөҕөрдөрдөөх, биир дэхситэ суох; модороон, томороон (хол., тиит хатырыга). Неровный, шершавый; грубый
Арай баараҕай тиит балларыттаҕас хатырыга төлөн сырдыгар кытарымтыйа хараарбахтыыр. Софр. Данилов
Икки хараҕын дьиэгэниччи тиэрэ көрбүтүнэн, балларыттаҕас уостаах киэҥ көҥкөлөй айаҕын аппаччы аппытынан өрө чинэллэн турбахтыы түһээт, уот тыллары куппутунан барда. Амма Аччыгыйа
Маайыс туох баар күүһүн түмэн, ол балларыттаҕас сирэйгэ тыҥыраҕынан түһүнэн кэбистэ. Уустаах Избеков

кичэй

кичэй (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ үчүгэйдик кыһанан оҥор, туохха эмэ кыһамньыгын уур. Стараться делать что-л. тщательно, усердствовать в чем-л.
Учуутал …… уруоккутун дьиэҕитигэр кичэйэн үөрэттэххитинэ туйгун үөрэнээччилэр буолуоххут этэ диир. Дьүөгэ Ааныстыырап
[А. Николаев] ким баҕарар айымньытын бэркэ кичэйэн, кыһанан, харыстаан туран ырытара. А. Николаев
Ардахтаах кэмҥэ от түһүн, үрдүн олус кичэйэн оҥоһуллар. ПАЕ ОС
ср. монг. кичийе ‘стараться’

көппөрөҥнөө

көппөрөҥнөө (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Өгдөҥөлөөн, үллэҥэлээн сүүр, өрүтэ ойуолаан сүүр (улахан, эмис киһи эбэтэр туох эмэ туһунан). Бегать вприпрыжку, подскакивать ритмично, подпрыгивать (о большом, тучном человеке или предмете крупных размеров)
Ойуур быыһынан маары эргийэ бөтөрөҥнөөн, көппөрөҥнөөн иһэн ат хорус гына түстэ. Софр. Данилов
Ыттар туран, аймаластылар, суол устун түһүннүлэр. Улам түргэтээн, өрүтэ көппөрөҥнөөн ойуолаан бардылар. С. Дадаскинов
Турку такымын астаҕына эрэ көрүнньүк көппөрөҥнөөбүтэ буолаахтыыр таба. «ХС»