Якутские буквы:

Якутский → Русский

күһүөрү

к осени; ол күһүөрү этэ то было к осени; күһүөрү сайын поздним лётом.

Якутский → Якутский

күһүөрү

сыһ. Сайын бүтүүтэ, күһүн саҕаланыан иннинэ. ☉ Под осень, к осени
Күһүөрү от кэнчээрилээн, күөл манчаарыта ситэн эрдэҕинэ төрөөн, бастаан Кэнчээри, онтон Манчаары, кэнники аҕабыыкка сүрэхтэнэн Баһылай диэн аат ылан, үөскээн хаалбыт. Саха фольк. Күһүөрү Эһэлэй бырааныттан аттанан айаннаан истим. Т. Сметанин
[Өлүөнэҕэ киирэн иһэн] Дьүүнэ үрэх төрдүгэр күһүөрү олорон хаалаллар. БСИ ЛНКИСО-1994
◊ Күһүөрү сайын — сайын бүтүүтэ, күһүҥҥү кэм саҕаланан эрдэҕинэ. ☉ Поздним летом
[Куораттан сылдьар киһи] Дьокуускайга Гордеев этэрээтэ кэлэн кыһыллартан былааһы ылбытын биллэрбитэ. Ити күһүөрү сайын этэ. Эрилик Эристиин
Биирдэ, күһүөрү сайын хараҥаҕа сөрүүн киэһэ, Кумахтаах диэн улахан күөлгэ муҥхалыы сылдьыбыппыт. Н. Габышев
[Кырса] күһүөрү сайын оҕолорун батыһыннара сылдьан бултуурга үөрэтэр. И. Федосеев

Еще переводы:

тигиһиннэр

тигиһиннэр (Якутский → Якутский)

тигис диэнтэн атын
туһ. Уолум күһүөрү мотуорунан Алданынан аҕалан, бөхтөрү-сахтары, биэрэкпэр тигиһиннэрэр. Н. Борисов

абаансалан

абаансалан (Якутский → Якутский)

абаансалаа диэнтэн бэй
туһ. Звено чилиэннэрэ сайын үүнүү туга-ханныга биллэ илигинэ хамнастарын бэйэлэрэ сөбүлэҥнэринэн кыратык абаансаланаллар, оттон күһүөрү, үүнүү үрдүк буолуоҕа билиннэҕинэ, үгүөрүтүк абаансаланаллар. ФНС ХО

дьэдьэннээ

дьэдьэннээ (Якутский → Якутский)

туохт. Дьэдьэннэ хомуй. ☉ Собирать землянику
Отонноон оонньохолоото, Дьэдьэннээн дьиэгэнийдэ, Үөрэ оттоон үлүһүйдэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Күһүөрү сир аһа бустар эрэ ийэм отонноон, дьэдьэннээн тахсар. ЕА ЭС

сэлбийтэр

сэлбийтэр (Якутский → Якутский)

сэлбий диэнтэн дьаһ
туһ. Күһүөрү сайын дьону туруоран, айдаан тахса илигинэ сэлбийтэрэн кэбиһиллиэ. В. Титов
[Ааныка:] Сүрүн оҕолор, элбэхтик быттаах-былахылаах таҥаскын сэлбийтэрдиҥ, сууйтардыҥ ини. ХКК

оҥоойу

оҥоойу (Якутский → Якутский)

аат. Күһүөрү сайын ордук хойдор, киһи-сүөһү хаанын уулуур кынаттаах кыра үөн (кумаартан лаппа кыра). ☉ Мошка, мошкара
Сайыҥҥы итии салгыҥҥа үөһэ оҥоойу үөрэ кыыгыныы туойар. Күндэ
Сөрүүн түстэҕин аайы бырдах, оҥоойу хойдон испитэ. Далан

таабардан

таабардан (Якутский → Якутский)

туохт. Биир сиргэ быстах түс, тохтоо (булчуттар, айанньыттар тустарынан). ☉ Иметь временный стан (о путниках, охотниках)
Күһүөрү сайын, түүн хараҥарарын саҕана, тэйиччи күөллэргэ кустаан баран, таабардаммыт сирбитигэр төннөн иһэбит. Софр. Данилов

хастар

хастар (Якутский → Якутский)

хас I диэнтэн дьаһ
туһ. Түптэ онно диэн Төгүрүк үс уҥкучаҕы хастарбыт. С. Зверев
Икки сүүнэ иини кэккэлэһэ хастарбыттар. Күннүк Уурастыырап
Хастаран аһатыы, күһүөрү саҕаланан баран, хара сааска диэри аһаҕас халлаан анныгар ыытыллар. «ХС»

хараам

хараам (Якутский → Якутский)

аат. Үөн-көйүүр (хол., бырдах) биир сиргэ мустан салгыҥҥа эймэниитэ. ☉ Стая летающих насекомых, рой
Хараамнарын кэмигэр (түөрт-биэс сылга биирдэ) ыам хомурдуостара, сэбирдэҕи сиэн, мастары буортулуохтарын сөп. ББЕ З
Кыһыҥҥы бытарҕан тымныы. Сайынын ооҕуй оҕус бадараанныыр маардарыгар көйүҥэс хараамын ортотунан эт илиилэринэн эллэһэн туппуттара эбээт оччотооҕу дьон бу тыын суолу [АЯМ-ы]. Хорсуттар с. Сайынын хараам кумаара, ыаҕастаах уунан кутар ардах. Дьэ итини дэлэ киһи тулуйуо дуо? А. Кривошапкин (тылб.)
◊ Хараам чаҕылҕана — күһүөрү көстөр этиҥэ суох чаҕылҕан. ☉ Отдалённая вспышка, отблеск молний дальней грозы, зарница. Күһүөрү сайын түһэр хараам чаҕылҕанын кырдьаҕастар күлүмүүт эбэтэр бурдук буһарар чаҕылҕан диэн ааттыыллара

чааркааннаа

чааркааннаа (Якутский → Якутский)

туохт. Чааркаанынан бултаа, чааркаанна туруор. ☉ Охотиться с помощью черкана, ставить черкан на мелких зверей
Уончалаах сылдьаммын, күһүөрү Чааркааннаан, тарбаҕым бөҕүөрэн, Нэһииччэ тиэргэммин булбутум. П. Тобуруокап
Петя булка эмиэ букатын кыра сааһыттан сыстыбыта, туһахтаан, чааркааннаан дьиэтин таһынааҕы тыатыттан тииҥи, кырынааһы киллэрэ турар буолбута. «ХС»
Быыйа булка сылдьарыгар көҕө сүрдээх. Чааркааннаан икки кырынааһы, биир солоҥдону ылла. «Чолбон»

чаҕылхайдык

чаҕылхайдык (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Олус сырдыктык, харах саатарыныы (тык — хол., күнү этэргэ). ☉ Ярко, ослепительно (светить — напр., о солнце)
Күһүөрү ыраас, сырдык күн чаҕылхайдык сыдьаайар. М. Попов
2. көсп. Олус үчүгэйдик, уһулуччутук (хол., үөрэн). ☉ Блестяще, превосходно (напр., учиться)
[Эллэй] бэйиэт кыраҕы, мындыр, бэргэн хараҕынан көрөн, …… ураты кэрэтик, чаҕылхайдык, уус-уран уобарас күүһүнэн эппитэ. Софр. Данилов
Люда чаҕылхайдык үөрэммитэ. У. Ойуур