сыһ.
1. Олус сырдыктык, харах саатарыныы (тык — хол., күнү этэргэ). ☉ Ярко, ослепительно (светить — напр., о солнце)
Күһүөрү ыраас, сырдык күн чаҕылхайдык сыдьаайар. М. Попов
2. көсп. Олус үчүгэйдик, уһулуччутук (хол., үөрэн). ☉ Блестяще, превосходно (напр., учиться)
[Эллэй] бэйиэт кыраҕы, мындыр, бэргэн хараҕынан көрөн, …… ураты кэрэтик, чаҕылхайдык, уус-уран уобарас күүһүнэн эппитэ. Софр. Данилов
Люда чаҕылхайдык үөрэммитэ. У. Ойуур
Якутский → Якутский
чаҕылхайдык
чаҕылхай
даҕ.
1. Олус сырдык, киһи хараҕа саатар (хол., күн уотун этэргэ). ☉ Яркий, ослепительный (напр., о солнечном свете)
Кыараҕас дьиэ түннүгүнэн чаҕылхай сайыҥҥы күн, көмүс кыырпаҕы ыспыт курдук, …… тыккыраан түһэн, оҕону сыламнатта. Күндэ
Дьон харахтара чаҕылхай сырдыктан саатан симириктэстилэр. М. Доҕордуурап
Арай …… сарсыарда халлаан халлан хаалла, хаһан да хаардаабатах-ардаабатах курдук чаҕылхай күн чэмэлийдэ. П. Егоров
△ Сырдык, ыраас (хол., халлааны этэргэ). ☉ Ясный, светлый, чистый (напр., о небе)
Чаҕылхай сарсыарда, киһи хараҕа саатар. Н. Габышев
[Таня] сааскылыы чаҕылхай күннэр кэрэлэрин оччо кэрэхсээбэккэ сырытта. М. Доҕордуурап
2. көсп. Ураты үчүгэй, сөҕүмэр (хол., киһи талаанын этэргэ). ☉ Уникальный, исключительный, необыкновенный, яркий (напр., о таланте)
[Эллэй] эпиитэттэрэ …… хоһоону эрчимнээх, тэттик уонна чаҕылхай оҥороллор. Софр. Данилов
Попов учуутал көрүҥүнэн кыра уҥуохтаах …… эрээри, …… хатааһын чолбонун кэриэтэ чаҕылхай киһи этэ. С. Федотов
Саха тылынан уус-уран айымньыта баайынан, чаҕылхайынан …… бэрт элбэх чинчийээччини сөхтөрбүтэ. БСИ ЛНКИСО-1994
Якутский → Русский
чаҕылхай
1) яркий; ослепительный; ясный; чаҕылхай күн яркое солнце; күн чаҕылхай сардаҥата ослепительные лучи солнца; 2) ясный, чистый; чаҕылхай халлаан ясное нёбо; 3) перен. выдающийся, исключительный; чаҕылхай талаан выдающийся талант.
Еще переводы: