Якутские буквы:

Якутский → Русский

күөдьүтүү

и. д. от күөдьүт = 1) разжигание, раздувание (огня); 2) перен. разжигание, усиление, возобновление (напр. ссоры, спора).

күөдьүт=

побуд. от күөдьүй = 1) разжигать, раздувать (огонь); оһоҕу күөдьүт = разжечь огонь; 2) перен. разжигать, усиливать; возобновлять; иирээни күөдьүт = разжечь ссору.

Якутский → Якутский

күөдьүтүү

  1. күөдьүт диэнтэн хай. аата. Оһоҕу күөдьүтүү. Иирээни күөдьүтүү
  2. Саҕаһа буолар туох эмэ (хол., мас кыспата, кумааҕы, туос). Материал для растопки (напр., лучина, бумага, береста)
    Хаппыт туос күөдьүтүүлээх кураанах мас көрүөх ыккардыгар умайан күүдэпчилэннэ. «ХС»
    Билигин кумааҕы дэлэй, ыал аайы хаалбыт кумааҕы туохха да баппат, оһох күөдьүтүүтэ буолар атах сотторго тэлгэтиллэр. «ББ»

күөдьүт

туохт.
1. Мас эбэн эбэтэр сөргүтэн, уоту күүһүрдэн биэр. Разжигать, раздувать (огонь)
Өлөөнө оҕотун оронугар илдьэн олордон баран, оһоҕун күөдьүтэр, чаанньыктаах чэйи сылыта туруорар. Н. Якутскай
Ньырбачаан ойон туран, арыычча кылайан сытар чохторго эрдэттэн бэлэмнээбит амынньыарын тоһуталаан быраҕаттаабыта, кутаатын күөдьүппүтэ. Далан
Көкөт Сэмэн, тимир ууһун курдук оһох чанчыгар олорон, уот өһөн бардаҕын аайы күөдьүтэн истэ. Эрилик Эристиин
2. көсп. Күүһүрдэн, сэтэрдэн биэр; хаттаан саҕаланарын ситис. Разжигать, усиливать; добиваться возобновления чего-л., пробуждать
Ол эрээри бу сырыыга [Миша] тулуйбата, Айаан эрийэнмоһуйан эппит тыллара киниэхэ тугу эрэ күөдьүтэллэр. Н. Лугинов
Саҥа дьыл эйиэхэ уонна киниэхэ саҥа эрэли үөскэтэр, эһиги умуллубут уоттаах тапталгытын күөдьүтэр. Т. Сметанин
Эдэр ыччат ортотугар революционнай санаа кыымын өрүүтүн политическай сыылынайдар күөдьүтэллэрэ. «ХС»


Еще переводы:

растопка

растопка (Русский → Якутский)

ж. 1. (напр. печей) оттуу; күөдьүйүү; 2. собир. разг. (щепки) саҕаһа, күөдьүтүү.

саһаҕа

саһаҕа (Якутский → Якутский)

аат. Уот күөдьүтүүтэ буолар кэбэҕэстик умайар туох эмэ (мас кыспата, туос уо. д. а.). Специальная заготовка для разжигания огня (лучина, стружки, береста и т. п.)
Куурбут саһаҕа испиискэ уота таарыйарын кытта, өрө күүдэпчилэнэн таҕыста. Н. Заболоцкай
— Быһаххын сытыылаа, Олесь. Хата, саһаҕата кыс, устуруустуу тэллэҥнэт. «ХС»
ср. др.-тюрк. чаһа ‘огниво’

кыа

кыа (Якутский → Якутский)

аат.
1. Отунан, онтон да атын умайымтыа матырыйаалынан оҥоһуллубут чокуурунан уоту саҕан ыларга аналлаах күөдьүтүү. Фитиль из высушенной травы или другого легко воспламеняющегося материала, загорающийся от искры при высекании огня, трут
Убайын чокуура уонна кыата туһунан хаалааҕа, оттон хатата бөҕө тирбэҕэ быанан баалла сылдьара. Далан
Макаар сиэбиттэн саппыйатын таһааран, удьурхай хамсаҕа табах уурунна, хататынан кыаҕа саҕан уматынна, оборбохтоон күөх буруону бурҕаҥната үрдэ. В. Протодьяконов
Уматынаары саппыйатын сиэбиттэн кыа, чокуур таас куһуогун ылла. Тумарча
2. Эт быстыбыт эбэтэр дьарҕалаах киһи ыалдьар сиригэр ууран уматан, этин сиэтэн эмтииргэ туттуллар чороччу эриллибит от. Конусообразный кусочек трута, который, поджигая, прикладывают на больное место на теле, мокса
Мин кыаны мэлдьи хаһаанабын. Кинини уматан түөн уурабын. И. Гоголев
Били кыа киһи этин дьөлө сиир, табыллан ууруллубут буоллаҕына, уот сиирэ биллибэт, көннөрү сылыйан, нүөлүйэн киирэр. ФГЕ СТС
Кыа ото көр кыа уга. Тиэргэҥҥэ үүнэр чыычаах ото, кыа уга элбэх ыарыыларга абыраллаахтар. Ордук ити кыа от — айыы ото. Кыа тэллэйдэрэ (кунаахтара) — маска үүнэр кытаанах мастыйбыт эттээх биир эбэтэр элбэх сыллаах бөлөх тэллэй. Трубчатый гриб, растущий на деревьях, трутовый гриб. Кыа уга (кыа от) — аат., бот. Түүлээх кубаҕай сарадахтыы сэбирдэхтээх, кыһыллыҥы сибэккилээх кураайы сиргэ (үксүн бааһына кытыытыгар, өтөххө) үүнэр эрбэһинниҥи от үүнээйи. Чернобыльник (разновидность полыни)
Иэдьэгэй да суох буолла. Кииһилэ, кыа уга аһылыктаннылар. Амма Аччыгыйа
Ымыйаҕынан, кыа угунан тарга ытыйан үөрэ оҥоһуллар. Бу Өймөкөөн олохтоохторо былыр бэркэ биһириир астара эбит. Багдарыын Сүлбэ
Биһиги, оҕолор, күнүскү аһылык кэнниттэн өтөхтөрүнэн, алаастарынан сылдьан кыа угун хомуйабыт. И. Сосин. Кыа хаан — хаан элбэхтик тохтубута. Обильно пролитая кровь; все, весь в крови
Охсуһуу буолбут хонуутугар Мэхээчэ уонна Түҥ Хабырылла, киһи аатыттан ааһан, кыа хаанынан уста сыталлара. Л. Попов
Киһи өлүгэ бөҕө сылбахтанар, таҥнастыбыт сыарҕалар аттылара барыта кыа хаан. Н. Якутскай
Хаппытыан сирэйэ-хараҕа көстүбэт кыа хаан. А. Сыромятникова
тюрк. каҕ, кау, куу

разжечь

разжечь (Русский → Якутский)

сов. что 1. умат, күөдьүт; разжечь огонь уоту умат; 2. перен. күөдьүт, күөртээ; разжечь ненависть абааһы көрүүнү күөдьүт.

күөдьүтүлүн

күөдьүтүлүн (Якутский → Якутский)

күөдьүт диэнтэн атын. туһ. Кутаа уота күөдьүтүлүннэ

растопить

растопить (Русский → Якутский)

I сов. что отун, күөдьүт; растопить печь оһоххун отун.

зажечь

зажечь (Русский → Якутский)

сов. 1. что умат; 2. кого-что, перен. (воодушевить) күөдьүт, күүрт.

разжигает

разжигает (Русский → Якутский)

гл
күөдьүтэр

күөдьүтээччи

күөдьүтээччи (Якутский → Якутский)

күөдьүт диэнтэн х-ччы аата
Партийнай үлэһит, дьиҥэ, дьон дууһатыгар баар сырдык уоту күөдьүтээччи, күүһүрдээччи. Амма Аччыгыйа. Кини сэриини күөдьүтээччилэр сидьиҥ сигилилэрин саралыы тардан эттэ. А. Федоров

имэҥирии

имэҥирии (Якутский → Якутский)

имэҥир диэнтэн хай
аата. Хардары-таары итэҕэйсибэт быһыыны тарҕатааччы уонна националистическай имэҥириини күөдьүтээччи …… суох. ПАК