Якутские буквы:

Якутский → Якутский

күөкэй

дьүһ. туохт. Уһун синньигэс моонньугун өрө, күөрэччи тутун (үксүгэр көтөрү этэргэ). ☉ Изящно, грациозно держать вытянутую тонкую шею (обычно о птицах)
Ый хайа үрдүнэн күөрэйэр, Кутуйах уйатын бэрийэр, Туруйа утуйан күөкэйэр, Тайахпыт тэллэйи кэбийэр. П. Тобуруокап
Көтөр күөкэйбитинэн олордо, булчут тоһоҕотун туппутунан, титирии-титирии турда. Н. Заболоцкай
[Куба] нап-намыыннык күөкэйэн, Куорсунун тупсарынна, Аргыый аҕай устан кэлэн, Сыа таастарга сыһынна. В. Миронов

Якутский → Русский

күөкэй=

образн. 1) вытягивать (длинную шею); 2) иметь тонкую гибкую шею.

Еще переводы:

күөкэлдьий=

күөкэлдьий= (Якутский → Русский)

разд.-кратн. от күөкэй =.

күөкэт=

күөкэт= (Якутский → Русский)

побуд. от күөкэй =; куба моонньун күөкэтэр лебедь вытягивает длинную шею.

күөкэрий=

күөкэрий= (Якутский → Русский)

подвижн. от күөкэй =; кыысчаан сүүрэн күөкэрийдэ девочка бежала, вытянув длинную тонкую шейку.

күөкэс гын

күөкэс гын (Якутский → Якутский)

күөкэй диэнтэн көстө түһүү. Биир атыыр моонньоҕон кутуругун хороппутунан бэттэх диэки устан дьулуруйан иһэн, күөкэс гына олоро түстэ. Софр. Данилов

күөкэлдьий

күөкэлдьий (Якутский → Якутский)

күөкэй диэнтэн арыт
көстүү. Көҥдөй оҕото көтүө дуо, төһө да үтүөмсүйэн-маанымсыйан, көҕөн курдук күөкэлдьийбитин иһин, суор суора өтөр буоллаҕа. Болот Боотур

күөкэс

күөкэс (Якутский → Якутский)

күөкэй диэнтэн холб. туһ. [Моонньоҕоттор] моонньуларын куоҕатан иһиллээн, кэтэнэн олорбохтоотулар уонна чэпчэкитик устан күөкэстилэр. И. Гоголев
Күтүөттээх кийиит уһун остуол уһугар, көтөөрү гыммыт көҕөн кустуу, күөкэһэн олороллор. ДьИэБ

күөкэлин

күөкэлин (Якутский → Якутский)

күөкэй диэнтэн атын
туһ. Олох билбэт дьоммор күтүөт оҕо буолан күөкэллэн олорорбун субу баардыы көрөбүн уонна кыбыстабын. Н. Босиков
Кыыс оҕо Күөгэйэ хааман тахсан, Күөх хатыҥ анныгар Күөкэллэн турбут. А. Бродников

күөкэт

күөкэт (Якутский → Якутский)

күөкэй диэн курдук
[Бөтүүк] түөһүн мөтөтөн, моонньун күөкэтэн араастаан киэбирбиттии турулус-тарылыс көрдөҕүнэ, — дьэ чахчы үтүө кыыл буолара. Далан
Маҥаас хаас моонньун эмиэ күөкэттэ, саалаах киһи үллэ сытарын көрдө. Р. Кулаковскай

буукуба

буукуба (Якутский → Якутский)

аат. Алпаабыкка киирэр саҥа дорҕоонун бэлиэтэ. ☉ Буква
Кыһыл, күөх харандаастарынан олус дэхси тэҥ буукубалары кэчигирэччи туруортаан «Дневник» диэн суруллубут. Амма Аччыгыйа
Былыргы биир киһи сыҥаах баттанан олорон: «Дьиэ-буо»,• диэн дьиэрэтэн ыллыыр ырыатыгар эбии нуучча ырыатын куорматынан аһаҕас буукубатын ахсаана тэҥ ылланар ырыа диэн үөскээн таҕыста. Эрилик Эристиин
Арпагыраапыйа доҕолоҥнууруттан эбитэ дуу, олортон сорохторо (Алып Самнаҕай, Күөкэй Боллоҥ эҥин курдуктар) кыра, улахан буукубаттан булкуйа сурулланнар анал аат буолалларын мунаахсытан ылаҕын. ФЕВ УТУ
Кырачааннарга буукубаны биллэрэ, сатаан ааттата, олору холбооттотон тыл таһаартара үөрэтии хас биирдии ымпыга-чымпыга Евдокия Дмитриевнаҕа сүктэриллэр. «Кыым»

кыыбырҕаа

кыыбырҕаа (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт.
1. Аһыҥа, көтөр кынатын тыаһыгар маарынныыр тыаһы таһаар. ☉ Издавать мягкий стрекочущий звук, стрекотать (напр., о кузнечике)
Кынат тыаһа кыыбыргыыр, куорсун тыаһа кууһургуур, мас төбөтүгэр Тураах кэлэн олоро түһэр. Н. Якутскай
Чээлэй күөҕэ сүтэн, тунаарыйан эрэр окко аһыҥа кыната кыыбыргыыр. А. Федоров. Атахтара кытаран, кынаттарын тыаһа кыыбырҕаан, үтүө да көтөрдөр! И. Никифоров
2. Синньигэстик «кыы-кыы» диэн эрэр курдук хаһыытаан саҥар (көтөрү этэргэ). ☉ Кричать, издавая громкие звуки «кыы-кыы» (о птицах)
Мохсоҕол кыыбыргыы-кыыбыргыы өрө-таҥнары сурулуу көтөрүн кэрэхсии одуулуура. Суорун Омоллоон
Үрэх үөһүгэр мэкчиргэ саҥата иҥсэлээхтик кыыбыргыыр. М. Доҕордуурап
Кырбый куһу куоттарбыт кыһыытыттан, кыыбыргыы-кыыбыргыы, атын сир диэки көтөн ньылахачыйда. Е. Макаров
3. Синньигэс кыыкынас куоласкынан бытааннык сыыйан саҥар. ☉ Говорить тонким скрипучим голосом
Дьахтардыы куоластаах киһи тугу эрэ хардаран кыыбырҕаата, бары күлсэ түстүлэр. А. Федоров. Эҥин-эҥинник сыыбыргыыр, нууччалыы-сахалыы кыыбыргыыр. И. Бочкарев. Оскуола дириэктэрэ, күөкэйбит хачаайы киһи, сааран кыыбыргыыра иһиллэр. «ХС»