и. д. от көбөө =.

сов. көбөө, көбөөн таҕыс, сахсай (түү көбөөһүнэ).

аат., түөлбэ., көбүөр I диэн курдук

м. көбүөр.

сущ
көбүөр

көбүөх гын. Биирдэ өндөх гын, хамсаан ыл. ☉ Силиться приподняться, шевельнуться
Аттара ити биэс уонча көстөн аҥарын курдугу эрэ айаннаан бараннар, көбүөх гынар күүстэрэ эстэн, олох турунан кэбиспиттэрэ. Е. Неймохов
[Ихаки] утарылаһааччытын көбүөх да гынар күүһэ эстиэр диэри, сылатара-сындалытара. «Кыым»
Бүтэһик сөкүүндэлэргэ иккиэн, этэргэ дылы, көбүөх да гынар күүстэрэ суох буолан эстэн хаалбыттара. «ХС»

симириҥнээ диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Эһэ] симэ түспүт харахтарын аһан быһа симириҥнээмэхтээн мөхсөн, көбүөхтээн ылаттаата. «ХС»

I
аат. Сиикэй арыыны сылаас оргуйбут үүтү кытта ытыйан оҥоһуллар сахалыы үрүҥ ас. ☉ Сливочное масло, взбитое с теплым кипяченым молоком (вид молочной национальной пищи)
Көмүлүөк оһох холумтаныгар буор көһүйэҕэ көбүөр ытыйа турар. С. Данилов
Хаҥас остуолга эт, көбүөр уонна балык кырбанан, тойуллан, кыһыллан өрөһөлөн да өрөһөлөн! С. Руфов
Хайах көбүөртэн, чохоонтон уратыта аһыы буолар, көбүөр курдук сииргэ сытыы буолбатах. ТИИ ЭОСА. Тэҥн. чохоон
ср. тюрк. көп ‘пухнуть, вздыматься, вздуваться’
II
аат.
1. Араас өҥнөөх ойуулаах, түүнэн өрүллүбүт, муостаҕа тэлгэтиллэр (үксүгэр түүлээх буолар) эбэтэр истиэнэҕэ ыйанар оҥоһук. ☉ Ковер
Эмээхсин хоско киирдэ, көбүөр устун да хаамтар, атаҕын тыаһа иһилиннэ. Л. Попов
Бу хоһу ортотунан ойуулаах көбүөрүнэн быспыт эбиттэр. Эрилик Эристиин
Ол дьэрэкээн ойуулаах көбүөр үрдүнэн күөрэгэй дьырылас куолаһа тохтоло суох кутуллар. Р. Кулаковскай
Кини дьиэтигэр улахан көбүөр анныгар, тимир ороҥҥо утуйар. Н. Габышев
Дьиэ усулуобуйатыгар көбүөрү сууйбаттар, үксүн ыраастыыллар. Дьиэ к.
2. спорт. Тустуу саалатыгар тэлгэтиллэр улахан маат уонна ону бүрүйэр сабыы. ☉ Борцовский ковер
Бөҕөстөр көбүөр ортотугар тиксиһэллэр. Е. Неймохов
Көбүөргэ хабыр хапсыһыы бара турар чинчилээх. «ХС»
Кини көбүөргэ биэстэ күөн көрүстэ уонна биэс ыраас кыайыыны ситиһэн эрэллээхтик бастаата. «ЭК»
3. көсп., поэт. Сайыҥҥы күөх сибэккилээх хонуу, тыа. ☉ Поле, лес, покрытые густой зеленью, цветами (устойчивая поэт. метафора)
Алаас уруккутунан күөх көбүөрүнэн тэлгэнэр. Амма Аччыгыйа
Күөх тыа, алаас эҥэринэн Көбүөр буолан тэлгэнэр. С. Данилов
Чаҕылхай сибэккилэр Дьэрэкээн көбүөр буолан Дьэргэйэ тэлгэннилэр. М. Ефимов
◊ Көбүөр от бот. — уһун көнө умнастаах, уһун кыһыллыҥы араҕас сибэккилээх, бааһынаҕа, сайылыкка, ойуур саҕатыгар үүнэр сыыс от. ☉ Льнянка обыкновенная
Көбүөр от быар ыарыытыгар, саһарарга көмөлөһөр. МАА ССКОЭҮү. Көбүөр суорҕан — холуопагынан эбэтэр түүнэн өрөн оҥоһуллубут чараас суорҕан. ☉ Вязаное шерстяное или хлопчатобумажное тонкое одеяло
Оттон ол ороҥҥо буоллаҕына көбүөр суорҕаны тууна бүрүнэн биир уһун диэн бэйэкээннээх киһи тыылла сытар үһү. Э. Соколов

даҕ. Лоскуйдартан тигиллибит. ☉ Сшитый из лоскутков. Истиэнэҕэ аттаһык көбүөр ыйанан турар
◊ Аттаһык ахсаан аат тыл үөр. — хас да тылтан турар ахсаан аат. ☉ Составное числительное.

даҕ. Көҕүс түгэҕиттэн кылгас-кылгастык быһа баттаан таһааран тыынар (тыас). ☉ Прерывающийся хрипом (о дыхании)
Тымныйбыт ньирэйдэр мөлтүүллэр, аһаабаттар, көбүөхтээн быстахтык тыыналлар, тыыналлара кырдырҕас биитэр көрдүгэс буолар. МСИ ССНьЫаУО