Якутские буквы:

Якутский → Якутский

көлбөҕүр

туохт.
1. Туохтан эмэ өҥҥүн сүтэрэн боруор, күлүгүр. Потерять свой блеск, цвет, окраску, загрязниться
Муус түннүктэр кырыаран көлбөҕүрбүттэрэ. Н. Түгүнүүрэп
Сабыс-саҥа көстүүмэ быылы бүрүммүккэ дылы көлбөҕүрэн көһүннэ. С. Федотов
Күн киэһэрэн, халлаан оройо көлбөҕүрдэ. Н. Борисов
2. Санааҕа ылларан, хараастан саппаҕыр. Иметь разбитый, кислый, унылый вид (от печали, переживания и т. п.)
Ыалдьааччы санаата түһэн, сирэйин саба туттан олорор буолар. Ол киһи илиитин сирэйиттэн араара тардаат …… «Ээ, көлбөҕүрүмэ, доҕор!» — диир. Киһи сэргэхсийэ охсон, мичээрдии хаалар. Амма Аччыгыйа
Күтүөт киһи көстөн кэллэ, Көрүҥэ көлбөҕүрбүт курдук, Ньуура курутуйбут курдук. С. Зверев
Ыарыытыттан сымыһаҕын быһа ытыран, көлбөҕүрэн олордо. И. Данилов
3. көсп. Уруккугунааҕар мөлтөө-ахсаа. Становиться слабее, ослабевать; сдавать
Кыыдааннаах кыһыҥҥа кини көмүс чуораан күөмэйэ, көлбөҕүрүөхтээҕэр, өссө ордук ыраастыйа лыҥкынаабыт быһыылаах. Амма Аччыгыйа
Сааһын тухары үлэҕэ умса көлүллүбүт киһи көлбөҕүрэн хаалар. Болот Боотур
Күдэн былыт көлдьүнүгэр Күүспүн өһүлтэрэн, Көлбөҕүрүөм диэбэтэҕим. П. Ядрихинскай

Якутский → Русский

көлбөҕүр=

1) покрываться грязью, грязниться; 2) перен. позориться.


Еще переводы:

көлбөҕүрт=

көлбөҕүрт= (Якутский → Русский)

побуд. от көлбөҕүр = 1) покрывать грязью, загрязнять; 2) перен. чернить, очернять, позорить.

көччүйээхтээ

көччүйээхтээ (Якутский → Якутский)

көччүй диэнтэн атаах.-аччат., поэт. Көр эрэ, көмүһүөм! Көлбөҕүрбүт көҕүс Көччүйээхтиир күннэрэ Көһүннүлэр курдук! А. Софронов

барчалат

барчалат (Якутский → Якутский)

барчалаа диэнтэн дьаһ
туһ. Тыраахтарынан тыаны солоон барчалатта. —Тыаллыын тэҥҥэ оту-маһы барчалатан ууннардым, Күлүм гынаат күнүм киирэн Көлбөҕүрэ барыардым. Ш. Руставели (тылб.)

өһүлтэр

өһүлтэр (Якутский → Якутский)

туохт. Күүһүн-уоҕун мөлтөт. Отнять, забрать силы у кого-л., ослабить кого-л.
Бастыҥ хотуурдьут, Улуу охсооччу аатыран, Өлөксөөс кинээс Өлкөмнөөх күүлэйигэр Күүспүн өһүлтэрбитим. Саха нар. ыр. II
ЫыйЫыйбын! Аай-аайбыан! Күдэн былыт көлдьүнүгэр күүспүн өһүлтэрэн, Көлбөҕүрүөм диэбэтэҕим. П. Ядрихинскай

аралый

аралый (Якутский → Якутский)

көр арылый
Күһүҥҥү көлбөҕүрбүт айылҕа, атыннык арыллан, араастаан аралыйа оонньоото. С. Федотов
Оннук таҥастаах буоланнар Онно бары маанылар: Модороон тупсан, бойборуйар, Нарын ордук аралыйар. С. Данилов
Араҕас сайылыгым Алдан арҕаа өттүгэр Арҕас тыа ортотугар Алтан туоһахта курдук Аралыйан сытара. С. Васильев

ахтый

ахтый (Якутский → Якутский)

туохт. Кыратык аһый, аҕыр (арыы, сыа туһунан); биллэр-биллибэттик сыттан, күҥкүй (эт, балык туһунан). Слегка прогоркнуть (о масле, жире); слегка протухнуть (о мясе, рыбе)
Ахтыйан эрэр балык хоргунун сыттаах сылаас салгын кууһан ылла. Н. Габышев
Кинитэ [Үрүҥ Чөмчүүгэ] суох тыынар салгыным убаабыкка дылы, күндүл күнүм көлбөҕүрбүккэ дылы, аһыыр аһым ахтыйбыкка дылы. И. Гоголев

көндүөрүт

көндүөрүт (Якутский → Якутский)

  1. көндүөрүй диэнтэн дьаһ. туһ. Көлбөҕүрбүт көхсүбүн Күөх сайыннааҕы Күөрэгэй чыычаах буолан Көтөн кэлэн Көрдөөх ырыаҕынан Көндүөрүт даа, Көмүс доҕоруом... А. Софронов
  2. көсп., эргэр. Кэҥэт, чөллөрүт. Расширять, делать свободным. Эн [дойдум] Сайаҕас салгыныҥ Арыынан аҥкылыйан Сүрэхпин ньүөлүттэ, Күлүмүрдэс күнүҥ Көймөстүбүт көхсүбүн Көтүрү көрөн Көндүөрүтэн көччүттэ... А. Софронов
    Күн ийэм, Күөмэйбин көндүөрүт, Тыыммын уһат, Тылбын сымнат!.. А. Софронов
сойуодуй

сойуодуй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Саҥатаиҥэтэ суох дьиппиэрэн туох да иэйиини көрдөрбөт сирэйдэн. Быть мрачным, молчаливым, с непроницаемым лицом
Күтүөт киһи көстөн кэллэ, Көрүҥэ көлбөҕүрбүт курдук, Ньуура курутуйбут курдук, Кэтэҕэриин уһукка Соҕотох бэйэтэ Сойуодуйан олордо. С. Зверев
Одинцов иҥнэрдэтэлээн аан дьиэҕэ сойуодуйан таҕыста. М. Доҕордуурап
Артур киирэрин кытта анараа дьон сонно тута сойуодуйа, дьоһумсуйа түстүлэр. Э. Войнич (тылб.)

хараҥарт

хараҥарт (Якутский → Якутский)

хараҥар диэнтэн дьаһ
туһ. Бэйэ олоҕун күлүк өттүлэринэн оҕо сырдык санаатын хараҥардар, бэйэ урукку өһүнэн-сааһынан кини ыраас сүрэҕин көлбөҕүрдэр сатаммат диэн өйдүүрэ Силиппиэн. Софр. Данилов
Халлааны хараҥардар, тыаһа суох чаҕылҕан саҕахха күлүмүрдүү оонньообута хас да хонно. С. Маисов
Москваны муус устар отут күнүттэн ыла хараҥардыбат буолбуттара. КИ АДББ

салбаҕыр

салбаҕыр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ытаан-соҥоон эбэтэр аанньа утуйбакка, олус илистэн көлбөҕүрбүт дьүһүннэн (киһи сирэйин-хараҕын этэргэ). Иметь заплаканный или невыспавшийся, утомлённый вид
[Арыгыһыттар] салбаҕырбыттарын, ыалдьыбыттарын таһынан эрэмньитэ суохтук дук-дах туттар, акаарылыы килээриччи көрөр үгэстээхтэр. Н. Босиков
[Табаарыһым] сирэйэ-хараҕа салбаҕырбыт, улаханнык аймаммыт көрүҥнээх. Г. Угаров
Сөдүөрэ ытаансоҥоон салбаҕырбыт сирэйдээх. Эрилик Эристиин
Хойут утуйан, эрдэ уһуктан сылайбытыттан сирэйэ-хараҕа салбаҕырбыт. «ХС»
2. көр саппаҕыр
2
Салбаҕырбыт санаам Салаҥнык сайҕанна. Өлбөөдүйбүт өйүм Үгүстүк үөрдэ. А. Софронов