Якутские буквы:

Якутский → Якутский

көтөҕүлүннэр

көтөҕүлүн 4 диэнтэн дьаһ
туһ. Сүргэбин долгуппут, Сүргэбин көтөҕүлүннэрбит, Үөлээннээх саастаах Үтүө доҕорум, үчүгэй Өрүүскэ!.. Саха нар. ыр. II
Бэкээринэҕэ килиэп көтөҕүлүннэрэллэр. БК БК

көтөҕүлүн

I
туохт. Кыайан турбат буол, өрүттүбэт турукка киир (ыран охтубут сааскы сүөһү туһунан). Дойти до полного истощения, до падежа (о скоте, падшем от весенней бескормицы)
Хара хапсык буолан эрэр, хас да ыалга ынах көтөҕүллүбүт аатырда. Болот Боотур
Көлүүр ата саас тиийэн ыран охтубут буоллаҕына көтөҕүллүбүт дииллэр. НПИ ССЫа
II
1.
көтөх диэнтэн атын. туһ. Наһыылкаҕа көтөҕүллэн кэлбиттэр хаамар буолан төннөллөр, мас баттыктаахтар сүүрэр буолан дойдулууллар. Амма Аччыгыйа
Бүрүйэн турбут туман, улам көтөҕүллэн отмас көҕөрө ырааһырда. А. Федоров. Эбэ хобордоон, ырбыыта ыраатан, көмүөлэ көтөҕүллээри ыксаабыт, ыгыллыбыт аҕай этэ. П. Филиппов
2. Дьоһуннаахтык, ыараханнык олорор сиргиттэн тур; ханна эрэ таҕыс, ытын. Медленно и степенно подниматься, вставать; медленно взбираться куда-л. Өксүү …… төрөөбүтүн тухары тырыбыынаҕа көтөҕүллэн тахсан, аан маҥнайгы эппит тыла ити этэ. Н. Заболоцкай
Генерал синиэлин уонна папааха бэргэһэни кэппит киһи олорор сириттэн көтөҕүлүннэ. ПП Дь
3. Үллэн өрө таҕыс (хол., тиэстэ). Подниматься, становиться пышным (о тесте). Көтөҕүллүбүт тиэстэнэн бэрэски буһардылар
4. көсп. Өрө күүр, көхтөн; өрүкүй. Чувствовать прилив сил, энергии, радости; воодушевляться, вдохновляться
Үйэбэр хаһан да көтөҕүллүбэтэхпин көтөҕүллэн үлэлээтим. С. Данилов
Микиитэ бэркэ көтөҕүллэн ыллыы олорон өйдөнөн кэлбитэ, дьоно уурайан хаалбыттар, кини соҕотоҕун ыллаан эрэр эбит. Амма Аччыгыйа
Тымныы ууга сөтүөлээн дуу, ходуһа чэбдик салгыныгар утуйан туран дуу, Ольга бу сарсыарда ис-иһиттэн чэпчээбит, көтөҕүллүбүт курдук буолла. Л. Попов
Үөрүүтүттэн көтөҕүллэн хаалбыт Екатерина сылабаарын остуолга аҕалан уурда. Эрилик Эристиин
Эгди буол, чэпчээ (арыгыттан). Быть навеселе, в приподнятом настроении (от выпитого)
Охоноон оҕонньор, бука, көтөҕүллэн чэпчээн буолуо, хоноһотугар бэйэтин ааспыт олоҕун сиһилии сэһэргиир. Л. Попов
Кини мэлдьи солото суох, кини мэлдьи сымнаҕастыйа уонна көтөҕүллэ холуочуйан сылдьар курдук сананар. Л. Толстой (тылб.)
Санаата көтөҕүллэр — үөрэркөтөр, чэпчиир, туохтан эмэ дуоһуйан нус буолар. Быть в хорошем, приподнятом настроении, оставаться довольным, удовлетворяться
Пуд Ильич санаата көтөҕүллэр, уһуктар, хамсаныыта-имсэниитэ түргэтиир. Далан
Доропуун оҕонньор бэрэссэдээтэл хоһуттан улаханнык чэпчээн, санаата көтөҕүллэн таҕыста. Н. Заболоцкай
Эрэйи-кыһалҕаны билбэтэх киһи санаата көтөҕүллэн, үөрүөн-көтүөн курдук буолан, аан дойду ньургун ньуура тупсан турар этэ. Эрилик Эристиин. Сүргэтэ көтөҕүллүбүт — санаата күүһүрбүт, эрдийбит, өрө күүрбүт. Воспрянуть духом
Мин бастакы хоһооннорум ыччат ыллыыр ырыалара буолбуттарыттан олус үөрбүтүм, сүргэм көтөҕүллүбүтэ. Софр. Данилов
Уйбаан оҕонньор аара эһэ арҕаҕа, манна сүнньүөхтээх саа баарын истиэҕиттэн ыла сүргэтэ көтөҕүлүннэ, ол арҕаҕы кини хайаан да көрдөҕүнэ табыллар буолла. Амма Аччыгыйа
Бу киэһэ саллааттар сирэйдэрэ-харахтара турбута, сүргэлэрэ көтөҕүллүбүтэ сүрдээх. Т. Сметанин

Якутский → Русский

көтөҕүлүн=

страд. от көтөх = 1) быть поднятым; подниматься, возвышаться; көтөҕүллүбүт боппуруос поднятый вопрос; үөһэ көтөҕүлүн = подняться; 2) перен. быть в приподнятом настроении; өрө көтөҕүллүбүт он в приподнятом настроении.


Еще переводы:

возвышать

возвышать (Русский → Якутский)

несов. 1. см. возвысить; 2. (облагораживать) киһини көтөҕүлүннэр, киһи санаатын көтөх.

сонно

сонно (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Хайааһын буолбут, буолар эбэтэр буолуохтаах сиригэр, оруобуна ол сиргэ. В том же месте, там же
Муҥхабытын сонно чугас баар Молтоҕор хомотугар түһэрдибит. И. Данилов
Өйдөөбүтэ, пааспара били эргэ бартыбыалын түгэҕэр угуллубутунан сонно хаалбыт буолуохтаах эбит. Н. Заболоцкай
Дьон били эһэлэрин этиттэн сиэн-аһаан, сонно отуу оҥостон хоммуттара. Н. Павлов
2. Туох эмэ кэнниттэн тута, тутатына. Тотчас, сразу же
Чүөчээски бастакы куртуйаҕын доҕоругар Намыын оҕонньорго илдьэн биэрбитэ. Ону иккиэн сонно буһаран сиэбиттэрэ. Суорун Омоллоон
Оччоҕо [ааны тоҥсуйбуттарыгар] сонно тута чэпчэки атах тыаһа кэлэн аан таһыгар тохтуур. Н. Лугинов
Ханна эрэ ойуур иһигэр кыыкыныыр мас тыаһаата. Ол тыас тыаһаат, сонно сүтэн хаалла. Күндэ
Туох эмэ буолар кэмигэр тэҥҥэ, ол кэмҥэ. В то же время, тогда же
Сонно билбитим дьоло суохпун, онно билбитим сүрэх ыалдьарын, ньүөлүйэн дьөлүтэ ытырбахтыырын. П. Ойуунускай
[Охоноон] сүргэтэ көтөҕүлүннэр эрэ, адьас кыра оҕо сирэйэ сирэйдэнэр, оттон хомойдоҕуна — сонно тосту кырдьан, нүксүйэн, сирэйэ эмэхсийэн хаалааччы. Л. Попов
Ньургуһун хамсыыр да, саҥарар да кыаҕа суох, сонно өйүн сүтэрбитэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
тат., уйг. шунда

сирэйдэн

сирэйдэн (Якутский → Якутский)

  1. сирэйдээ 3 диэнтэн атын. туһ. Мотуруона …… санаатыгар дьол уол оҕонон сирэйдэниэхтээх. Н. Павлов
    Манна [хоһооҥҥо] Ийэ дойдуга иһирэх таптал сардаана сибэккинэн сирэйдэнэн бэриллэр. «ХС»
  2. Сирэйиҥ-хараҕыҥ олоруута уларыйбыт буол, уларыйбыт дьүһүннэн. Менять выражение, принимать какой-л. вид (о лице)
    Уон түөрдүн-биэһин диэки …… Үргүүк дьүһүннэннэ, Дьиэгэнис сирэйдэннэ, Дьиэрэҥкэй идэлэннэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
    Дьон ааһар арбы-сарбы Сорох олохтон дьиксиммит, Сылаарҕаабыт сирэйдэммит. Р. Баҕатаайыскай
    Охоноон дьэ дьикти оҕонньор буоллаҕа: сүргэтэ көтөҕүлүннэр эрэ адьас кыра оҕо сирэйэ сирэйдэнэр. Л. Попов
  3. Сирэйгин хайа эмэ диэки туһулаа, хайа эмэ сир диэки хайыс. Быть, повернуться лицом к чему-л.
    Оҕонньор өлүгэ кини диэки сирэйдэнэн сытарын көрдө. В. Чиряев. Бука бары үтүрүһэүтүрүһэ хонууга симсэн олохторун булуналлар, күн тахсар сирин диэки сирэйдэнэллэр. Эвен фольк.
  4. Тута харахха быраҕыллыбат гына тугунан эмэ хаххалан, тугу эмэ хахха оҥоһун. Прятаться, скрываться, прикрываясь чем-л.
    Көмнөхтөөх мастарынан сирэйдэнэн, бэрт сэрэҕинэн иннилэрин диэки үөмэн киирэн бараллар. Н. Якутскай
    Иирэ талахтарынан сирэйдэнэн кустарга чугаһаатылар. Т. Сметанин
    [Бандьыыттар] түүн аппа талахтарынан сирэйдэнэн икки-үс сүүс саһааннаах сирдэргэ сыыллан киирэн, сарсыарда халлаан сырдыыта дэриэбинэни ытыалаатылар. П. Филиппов
  5. Көнөтүнэн буолбакка, киминэн-тугунан эмэ саптынан сылдьан тугу эмэ гын, оҥор. Прикрываясь кем-чем-л., делать что-л. неблаговидное
    «Айыы Таҥара аатынан сирэйдэммиккин тоскун ылыаҥ!» — диэн тииһин быыһынан кыбдьыгыраата Дьэлмэ. Н. Лугинов
    Муҥхаҕа сылдьабын диэн сирэйдэнэн, кинилэр нэһилиэктэригэр Болтоҥоттон Охоноон Новгородов диэн киһи кэлбитэ. И. Федосеев
    Баайдар …… сирэй бэйэлэринэн хамсаабакка олороннор, кыра дьонунан сирэйдэнэн, ол-бу буола сатаабыттара. Эрилик Эристиин
    тюрк. чирай, бур. шарай
    Тыаны сирэйдэн — дьоҥҥо-сэргэҕэ көстүбэккэ наар хара тыаҕа сырыт, тыаҕа дугуйдан. Скрываться от людей в лесу, постоянно уходить в лес
    Уолум ойоҕун баран аҕалбыта аҕыйах хонно да, ойоҕо туой тыаны сирэйдэнэр буоллаҕа үһү. Н. Неустроев
    Кыыл курдук, хара тыаны сирэйдэнэн сылдьыма, бэрин, сааҕын-саадаххын туттар, дьоҥҥор киир. Суорун Омоллоон
    Икки атахтаах билбэтинэн …… тэринэн, сис тыанан сирэйдэнэн, Кураанах диэн кыра үрэххэ тиийбиппит. И. Никифоров
вздорожать

вздорожать (Русский → Якутский)

сов. ыараа, көтөҕүлүн.

воодушевиться

воодушевиться (Русский → Якутский)

сов. көтөҕүлүн, көхтөн.

подбодриться

подбодриться (Русский → Якутский)

сов. разг. сэргэхеий, көтөҕүлүн.

приподняться

приподняться (Русский → Якутский)

сов. өгдөй, өрө көтөҕүлүн.

вдохновиться

вдохновиться (Русский → Якутский)

сов. ере күүр, көтөҕүлүн, көх-төн.

окрылиться

окрылиться (Русский → Якутский)

сов. кынаттан, көтөҕүлүн; окрылиться надеждой эрэлинэн кынаттан.

приподнятость

приподнятость (Русский → Якутский)

ж. көтөҕүллүү, өрө көтөҕүллүү.