Якутские буквы:

Якутский → Русский

көҕүйүү

и. д. от көҕүй = 1) увлечение (чужим примером), подражание кому-л. 2) возбуждение (домашнего скота).

көҕүй=

1) быть увлечённым (чужим примером), подражать кому-л.; дьоҥҥо көҕүй = подражать другим; 2) возбуждаться (о домашнем скоте).

Якутский → Якутский

көҕүйүү

аат. Сүөһү, кыыл туһунан: атыырга эбэтэр тыһыга баҕарыы, сапсыыга баҕарыы. О домашнем скоте, животных: позыв к случке, возбуждение, гон
Ынахтар көҕүйүүлэрэ элбээтэ. «ХС»
Тыһы барааны көҕүйүүтэ киирдэҕинэ саптарыллар. ДьСИи
Тыһы норка көҕүйүүтэ алта-уон хоно-хоно киирэр. ПГН НХҮөС

көҕүй

туохт.
1. Ким-эмэ тугу эмэ гынарын үтүгүн, үтүктүөххүн баҕар. Подражать кому-л., быть увлеченным чужим примером
Мин аҕам холкуоска киирдэр, киниэхэ көҕүйэн, эн да аҕаҥ киириэ этэ. Күндэ
Кууһума даҕаны, дьоҥҥо көҕүйэн, хардыылыырын түргэтэттэ. А. Софронов
2. Туохха эмэ ымсыыр, умсугуй. Желать чего-л., стремиться к чему-л. вслед за кем-л., добиваться осуществления, получения чего-л.
Күөх, кыһыл таҥаска көҕүйбэт, Налыгыр-нолугур таҥаска наадыйбат. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бур-бур буруоланна, Көргө көҕүйбэтэ, Хаартыга хайыспата. А. Софронов
3. Кыыл, сүөһү туһунан: иссиэххин баҕар, иссиэххин баҕаран кэл. О животных: иметь позыв к случке, возбуждаться
Тыһы ыт атыыр ыкка көҕүйбүт …… бириэмэтигэр булка сылдьар кыаҕа суох буолар. АФС БЫ
Атыыр табаларга көҕүйбүт ийэ табалары түүн бөлөхтөөн баран, сарсыарда тарҕата ыыталлар. РВ ТЯ
Ынахтар көҕүйэр кэмнэрин аһаран кэбиһии …… ынах кытарааһыныгар тиэрдэр. «Кыым»

Якутский → Английский

көҕүй=

v. to stimulate


Еще переводы:

течка

течка (Русский → Якутский)

ж. көҕүйүү (үүтүнэн иитээччалэр ты-һыларын баҕарар кэмнэрэ).

орбоҥ

орбоҥ (Якутский → Якутский)

аат. Сүөһү (ынах) ууһуур уорганын тас өттө. Внешний половой орган у самки крупного рогатого скота
Сүөһү ууһуур уонна төрүүр уорганыттан ордук маатка, орбоҥ, яичник араастык сүһүрэн ыалдьааччы. МСО ЫКТУО
Сүөһү саптарыыга баҕарыытынан тас бэлиэтэ быртаҕырыы диэн аатырар; ол половой өттүнэн ордук көҕүйүүтүттэн, орбоҥ итиэннэ киэли (матка) салыҥнаах бүрүөтэ үллүүтүттэн, кытарыытыттан биллэр. СИиТ

сапсыс

сапсыс (Якутский → Якутский)

I
сап I диэнтэн холб. туһ. Киһи ханна да баран биһиги холкуоспут иһигэр кырдьыгы булбат, бэйэбэйэлэрин хардарыта сапсыһан иһэллэр. С. Ефремов
Ынахтар көҕүйүүлэрэ элбээтэ. Оҕус көрдөөннөр бэйэ-бэйэлэрин сапсыһаннар биир туспа моһуок. «ХС»
II
сапсый диэнтэн холб. туһ. [Василий Петров:] Өксөкү көттөҕүнэ, кэнниттэн тураах сапсыһар
Мин да ол курдук буолуом буоллаҕа дии. П. Ойуунускай
[Оҕонньор:] Бакаа. Бар дьоҥҥун мэлдьи үөрдэр киһи буол (икки өттүттэн сапсыһан арахсаллар). М. Обутова-Эверстова

көҕүйүс=

көҕүйүс= (Якутский → Русский)

совм.-взаимн. от көҕүй =.

интэриэс

интэриэс (Якутский → Якутский)

аат.
1. Болҕомто кимиэхэ-туохха эмэ туһуланыыта; болҕомто. Внимание к кому-чему-л., преимущественная направленность мысли на какой-л. объект, интерес
Киин математическай сурунаалларга кини үлэтин туһунан ыстатыйалар тахсыбыттара. Ону киэҥ научнай эйгэ бэрт улахан интэриэһинэн көрсүбүтэ. Н. Лугинов
Онон улахан интэриэспин суоппарга ууран иһэбин. С. Ефремов
2. Туохха эмэ наадыйыы, кыһалҕа, баҕарыы. Нужды, потребности, заботы, интерес
Оробуочайдар интэриэстэрин туруулаһан көмүскүүр хаһыакка кубулуйбута. Софр. Данилов
Бэйэ туһа диэн олустуо суохтааххын. Бэйэ уонна уопсастыба интэриэһэ дьүөрэлэниэхтээх. Далан
Нэһилиэктэр эрэпкиэмнэрин састаабыгар, ордук бэрэссэдээтэллэригэр, чахчы кыра дьон интэриэстэрин көмүскүүр дьон буолаайаллар диэн сүүмэрдии туран анаммыта. Эрилик Эристиин
3. Ким эмэ туһата, барыһа. То, что составляет благо кого-чего-л., служит на пользу кому-чему-л., интерес; выгода
Сэрии ким интэриэһигэр буоларын, кини ис төрүөтүн чахчы дьиҥнээхтик ырытан билбэтэхтэрин да иһин, кыра дьон интэриэһигэр буолбатаҕын ким барыта сабаҕалыыр дьыалата этэ. Эрилик Эристиин
Хайа да уопсастыбаҕа салайыыны производство сириэстибэлэрин бас билээччилэр бэйэлэрин интэриэстэригэр олохтууллар. ЭБТ
Сэбиэскэй дьон бэйэмсэх, тус бэйэлэрин интэриэстэрин эрэ көрөөччү буолбаттар. ПБН КДьСО
4. Туохха эмэ көҕүйүү, дьулуһуу, тугунан эмэ көҕүтүү. Заинтересованность
Киһи ханныгын да иһин кэлэр кэмтэн хайаан да үчүгэйи эрэ көһүттэҕинэ сатанар. Саатар олоххо интэриэһин сүтэрбэт наадатыгар. Н. Лугинов
Онтон бурдугу үүннэриигэ итинник материальнай интэриэс билиҥҥитэ биирдии мэхэнисээтэргэ да, хаһаайыстыба салалтатыгар да суох. П. Егоров
Итинник [фара уотугар] муна сылдьар барахсаттары [куобахтары] кыдыйаллар ээ. Итиннэ бултуурга туох интэриэс баарый? Р. Кулаковскай
русск. интерес

уххан

уххан (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эмэ үгэнэ, үгэннээн буола турара. Разгар, кульминация чего-л.; пыл, душевный подъём
Уонча сыл буолан баран, оҥорон таһаарар тэрилтэлэри кииннээһин уонна идэтитии уххана саҕаламмыта. В. Титов
Сэргэхсийии, көҕүйүү уххана методическай киин иһинэн устуудьуйа тэриллэригэр төрүөт буолбута. К. Уткин
Дьэ, онно буолуо, бастаан утаа туоратыһыы, сылаас миэстэни була сатааһын уххана, бэрт былдьаһыы. Лоһуура
2. көсп. Туох эмэ сабыдыала, угуйуута, тардыыта. Влияние чего-л., впечатление от чего-л.
Кинилэр тапталларын ис дьиҥин билбэккэ сылдьан, саба быраҕан сиилээһин-хоһулааһын ухханыгар хаптардаҕа. У. Ойуур
Мин эмиэ ол уххаҥҥа киирэн олорон, бу айымньылары ылан арыйталаабытым. «Сахаада»
Оттон дьон сиртэн-халлаантан ойдон, тулалыыр айылҕаттан тэйэн, кэпсээннэрин ухханыгар бигэнэ олорбуттара. «ХС»
Аан Уххан I көр аал III
Кыһаҕа уот оттон баран, кырдьаҕас уус аал уот иччитин Хатан Тэмиэрийэни, Аан Ухханы аатын ааттаан, алгыс тылын саҕалыыра. МАП ЧУу. Аан уххан II көр аан II. Ол кэмтэн Михаил Ефимович Николаев аан уххан салайааччы буола үүнэн тахсыбыта. Быдан уххан үрд. — быдан дьылларга; үйэлэр тухары. На долгие годы; навеки
Дьэ онон, эһэбит, быралыйар быдан уххан быраһаай! И. Гоголев
Аал уотум, алаһа дьиэм барахсан, хаһан да хагдарыйары билимэ, куруутун чэчирии-чэлгийэ тур, быдан уххан бырастыы буоллун! «ХС»
Аһаабыт уххаҥҥар үлэлээ — аһаат даҕаны, тот эрдэххинэ үлэлээ. Работать пока сыт, сразу после еды. Отчуттар аһаабыт ухханнарыгар хоторуулаахтык үлэлээбиттэрэ. Тымныы уххана — тымныы оройо диэн курдук (көр тымныы). Аҕалара тымныы ухханыгар да бултуу барара

приохотиться

приохотиться (Русский → Якутский)

сов. к чему, разг. баҕар, көҕүй, тартар.

заразиться

заразиться (Русский → Якутский)

сов. чем I. сыһын, сутулун; заразиться оспой уоспаҕа сыһын; 2. перен. көҕүй; заразиться общей радостью бүттүүн үорүүгэ көҕүй.

көҕүт=

көҕүт= (Якутский → Русский)

побуд. от көҕүй = увлекать (своим примером); завлекать чём-л.; соблазнять на что-л.

возбудиться

возбудиться (Русский → Якутский)

сов. 1. (о мысли, чувствах и т. п.) күүр, көп, көҕүй; 2. (взволноваться) күүр, долгуй, көтөҕүлүн.