көөнньөрбө буһарааччы — соломону, дулҕаны кырбаан, доруоһалаан көөнньөрөн сүөһүгэ эбии аһылыгы бэлэмнээччи. ☉ Тот, кто делает корм-закваску
Миигин доярынан ылбатахтарына даҕаны, сүөһү көрөөччүнэн, көөнньөрбө буһарааччынан син-биир киириэм. Э. Соколов

туохт. Көөнньөрбөтө оҥор. ☉ Заквашивать, запаривать корм для скота
Оччолорго уон биэс ынахха ыйга үстүү куул көмбүкүөрүмү бэриллэрэ. Ону ыанньыксыттар көөнньөрбөлүү хайыы сатаабакка эрэ, бэрт түргэнник сиэтэллэрэ. ПАК БЫа

аат. Көөнньөрбө оҥорор киһи. ☉ Заготовщик закваски (корма) для скота
Доҕоор, көөнньөрбөһүппүт биир ыйга биэс мөһөөх хамнаһы ылар дииллэр ээ, ити кырдьык дуо? «ХС»

кырбан диэнтэн атын
туһ. Искандеров …… бөдөҥ гына кырбаныллыбыт мохуоркатын хаһыаттан быһа тардыллыбыт кумааҕыга эриннэ. Эрилик Эристиин
Көөнньөрбөҕө кырбаныллыбытын ылан туустаан-тумалаан эбии аһылыкка туһанаҕын. ПАЕ ЭАБ
Куртаҕы кыылга сиэтиэх иннинэ, ириэрэн баран, массыынанан эрийэн кырбаныллар. КИиКСА

хадаҕалаа диэнтэн хай
аата. Уулаах ынахтарга төрүөхтэрин биир ый инниттэн сиилэһи сиэтиини, көөнньөрбөнөн хадаҕалааһыны тохтотор туһунан сүөһү иитээччилэрин ортотугар өйдөтөр үлэ ыытыллыбатах. «Кыым»
Аны оҕону харчынан хадаҕалааһын бу эмиэ туспа боппуруос. ПАК ЧОС

аат. Культурнай үүнээйилэри (үксүгэр оҕуруот аһын) сиэн буомурдар, кэҕиннэрэр үөн-көйүүр уопсай аата. ☉ Вредитель (растений)
Чеснок көөнньөрбөтүнэн оҕурсу, хаппыыста ыһыытын буортулааччы клещтэри, үөннэри-көйүүрдэри утары охсуһаллар. ФНС ОАҮүС
Култуурунай үүнээйилэр үүнүүлэригэр сүүнэ хоромньуну оҥорор буортулааччылары уонна сыыс утары охсуһуу химическэй сириэстибэлэрин сатабыллаахтык туттуу улахан көдьүүһү биэрэр. ЭБТ

аат. Болоорхой үрүҥ дьүһүннээх таба аһылыга муох. ☉ Лишайник «олений мох», ягель
Барыта биир мээрин тунаархай өҥнөөх таба сиир лабыктатынан бүрүллүбүт дойду. Н. Заболоцкай
Сайын уонна күһүн ы н а х т а р г а тыаттан үрүҥ лабыктаны хомуйан, хатаран, үлтүрүтэн көөнньөрбө оҥорон сиэтэллэр. ПДН ТБКЭ
ср. эвенк. лавикта ‘ягель’

туохт., кэпс. Тыастаахтык уобан, оборон ис, аһаа. ☉ Шумно хлебать, есть что-л. с громким причмокиванием
Хоргуйбут хорохоот бокуойа суох аһаан сапсырыйда. Болот Боотур
Остуол уһугар ууран туран аһаан сапсырыйаллар. Эрилик Эристиин
Гаврил Иванович мас хоруудаттан көөнньөрбөнү иҥсэлээхтик сапсырыйар төрөл ынахтары сыныйан одууласта. С. Никифоров
[Саллааттар] тута сылдьан элийэ-элийэ эт сииллэр, кытыйалаах миини кэриһэн иһэн сапсырыйаллар. Д. Токоосоп

тутумдьу күн түөлбэ. — кыһын күн муҥутаан кылгыыр кэминээҕи күн, кыһыҥҥы кылгас күн. ☉ Короткий зимний день (периода наибольшего сокращения дневного времени)
Кыһынын тутумдьу күҥҥэ хас да биэрэстэлээх сиртэн оҕуһунан харыйа мутугун тиэйэн аҕалан, кулуһуҥҥа тимир буочукуларга уу оргутан, көөнньөрбө оҥорон сүөһүгэ сиэтэрбит. Айталын

аат., түөлбэ. Сааскы хахсаат, хапсыыр; ол түмүгэр буолар аастуор, аччыктааһын, сааскы быстарык. ☉ Весенние затяжные холода с ветром; голодный период в результате затяжных весенних холодов
[Афанасий:] Ынахтар көөнньөрбө сытын ыллылар. Быйылгы курдук хачаалга, хата, улаханнык оҕустарбатыбыт. С. Федотов
ср. тел. качалаҥ ‘противный, резкий (о ветре)’