книжн. интимный; интимнэй лирика интимная лирика.

жанр || жанровый; лирика жанра лирический жанр; драма жанра драматический жанр; проза жанра прозаическай жанр.

м. 1. жанр (литература айымньытын туспа көрүҥэ); лирический жанр лирика жанра; драматйческай жанр драма жанра; 2. жанр (олох-дьаһах темаларыгар живопись); 3. (стиль, манера) жанр, айар ньыма.

кэпсээ диэнтэн хай
аата. Билиҥҥи поэттар лирикаҕа ойуулаан көрдөрүү, кэпсээһин ньыматын эмиэ бэркэ туһаналлар. «ХС»
Саҥарар дьарыгы үчүгэйдик баһылааһын сүрүн өрүттэринэн сатаан айан кэпсээһин уонна суруйуу буолаллар. АВМ ҮКТТҮө

хабааннаа диэнтэн бэй
туһ. Сэрии кэминээҕи Абаҕыыныскай лириката тыйыһырар, биллэр-көстөр аҕытаассыйалыыр, ыҥырар хабааннанар. Н. Тобуруокап
Кинигэҕэ айылҕа арыт-ардыгар символическай хабааннанан ылаттыыр. ФЕВ УТУ
Айымньы ис хоһоонун батыһан муусука уларыйар-тэлэрийэр, үрдүүр-намтыыр, симфониялыы хабааннанар. КНЗ ТС

аат. Поэзия поэт бэйэтин ис санаатын, иэйиитин этэн суруйар көрүҥэ. ☉ Вид поэзии, выражающий чувства и переживания поэта, лирика. Таптал лиирикэтэ. Гражданскай лиирикэ.  Ааҕааччылар П. Тобуруокап нарын уонна уйан лиирикэтин кини ис дууһатыттан иэйэн суруйарынан, бараммат-хороммот фантазиятынан уонна юморынан, хоһоонун чочуллуутунан билэллэр. «ХС»
Биэриим мин күндү бэлэхпин Бу лиирикэм кинигэтин. Баал Хабырыыс

туохт. Ордук табылын, хотоойу, кыайыылаах буол. ☉ Быть действенным, результативным, эффективным
[Кыһыл сэрииһит] Өстөөҕү үөрэҕэстиир Өһүөнүнэн өргөстөнөн, Ытарыҥ ылламсыйара, Табарыҥ тахсыыланара. Р. Баҕатаайыскай
Уулаах тойону утары күүстээх-уохтаах тылларынан аан бастаан саҥарыытыгар кини тыла-өһө ордук тахсыыламмытыттан уонна онно Доодороп тойон кыайан хардарбатаҕыттан эримсийэ санаата. Эрилик Эристиин
Поэт бу саҥа тахсыбыт кинигэтин аахпыт эрэ киһи кини лирикатын тиэмэтэ кэҥээбитин, тыла-өһө тахсыыламмытын билэр. «ХС»

м. эпос (1. литература лирикаттан, драматтан ураты кини сэһэргиир майгыннаах өттө; 2. норуот героической ырыалара, номохторо, поэмалара).; 3. норуот тылынан бөдөҥ уус-уран кэпсээн.

туохт.
1. Кими, тугу эмэ салай, дьаһай. ☉ Направлять кого-л., руководить кем-л.
Семен Илларионов улуус баһылыга буолбута. Нэһилиэктэри эмиэ кини бэйэтин ханыылара баһылыыллара. М. Доҕордуурап
Бу дьон улууска өрөбөлүүссүйэ хамсааһынын баһылаан ыытар соругу бэйэлэригэр ылыммакка олорон хаалбыттара. Эрилик Эристиин
Сопхуоһу дириэктэр баһылыыр, кини үрдүкү уорганынан ананар уонна босхолонор. ЭБТ
2. Тугу эмэ бас бил, хаһаайын буол. ☉ Владеть чем-л., быть хозяином чего-л.
Бессарабия олохтоохторо, румыннар күүстэринэн баһылыахтарыттан ыла, олус да дьадаҥытык, хараҥатык олороллоро. Н. Якутскай
Байбал кинээс баһылаабыт «Баҕарах төрдө» алааһын Ыкынаан оҕонньорго биэрэргэ Ытыс тыаһа ньиргийдэ. С. Васильев
3. Тугу эмэ сатаа, үөрэтэн бил, сатаан туттар буол. ☉ Научиться делать что-л., овладевать, пользоваться чем-л.
Норуот кэрэ тылын баһылаабакка эрэ поэт буолуохха сатаммат. Софр. Данилов
Дириэктэрдээх завуч утуу-субуу бэрт өр араатардаатылар. Иккиэн даҕаны тыл этиини бэркэ баһылаабыт дьон. Н. Лугинов
[Монголияҕа] бэҕэһээҥҥи көс олохтоох сүөһү иитээччилэр аныгы массыынанан үлэлээһини баһылаан барбыттар. И. Федосеев
4. Атыттардааҕар ордук киэҥник туттулун, ордук суолталан. ☉ Иметь ведущее положение, превзойти, превосходить в чем-л. других
Лирика улам күүһүрэн, билигин баһылыыр жанр быһыытынан сайдан кэллэ диэххэ сөп. Эрчимэн
Үөрэтии күн бүгүнүгэр диэри баһылаан турар эргэ систиэмэтэ …… уларыйбата диэххэ сөп. Н. Лугинов
5. Тугу эмэ туһаҕа таһаар. ☉ Осваивать что-л. Киһи космос куйаарын баһылыыр сырдык үйэтэ арылынна. А. Бэрияк

көччүй диэнтэн дьаһ
туһ. Моойторук биэс оҕотун батыһыннара сылдьан дьиэ таһыгар көрүлэтэр, көччүтэр. Амма Аччыгыйа
Күөрэгэй көччүтэ ыллаары, Көтөрө соруйан намтаабыт. Күннүк Уурастыырап
Дьоннор миигин араастаан Поэт, лирик эҥин дииллэр, Күөрэгэй курдук ыллаан Көччүтэрбин күүтэллэр. И. Гоголев