ловушка, пасть, западня (на зверя).

аат. Эһэни бултуур сохсо. ☉ Ловушка на медведя.
русск. кулема ‘ловушка на мелких зверьков’

ставить ловушку, пасть, западню; куобахха сохсолоо = поставить ловушку на зайца.

1) приманка; кырса угаайыта приманка для песца; 2) подвох, ловушка; скрытое намерение, задняя мысль; күүтүллүбэтэх угаайы неожиданный подвох; угаайыга түбэс = попадаться в ловушку; 3) хитрый; вероломный || хитрость; вероломство; угаайы киһи хитрый человек; 4) спорт, комбинация (в шахматах, шашках).

аат. Кыра булду охсон өлөрөр оҥоһуулаах сохсо. ☉ Ударная ловушка для мелких зверей
Ампаарга килэпси иитиллэн турар. Моҕотой килэпсини эспит. — Эһэтэ оҥорон биэрбит килэпситинэн кутуйахтары бултаата. Н. Лугинов
русск. кляпцы

аат. Булду (хол., куобаҕы, эһэни о. д. а.) баттатан өлөрөргө аналлаах маһынан оҥоһуллубут булт сэбэ. ☉ Ловушка, пасть (на зверя)
Сохсобор собо, туубар куобах киирбиттэрэ диэбиккэ дылы (өс хоһ.). [Долгунча] Араас үрэх быыстарыгар Сохсо, хапкаан иитэлиир. Күннүк Уурастыырап
Биир күн Володя сохсотуттан икки кырсаны ылбыта. А. Сыромятникова
[Куобах] күөлү, өрүһү уонна ойуур кырыытынан кэрийэн айанныыр буолан, туһахха уонна сохсоҕо олус кэбирэхтик түбэһэр. ЯВВ КЭКТ
ср. др.-тюрк. сох ‘бить, ударять’, эвенк. соксо ‘ловушка, пасть’

1) побуд. от сохсолоо=; 2) попадать (ся) в пасть, в ловушку, в западню.

аат.
1. Түүлээххэ, кыра булка мэҥиэ ууруллан иитиллэр булт сэбэ (сүрүн чааһа талахтан оҥоһуллар араама, маны таһынан чаачар, кирис, балтыһах, элбэрээк, тыҥкырай уонна чааркаан тыла диэн чаастартан турар). ☉ Самодельная ловушка для мелких животных, пушных зверей (основная часть — рама, изготовленная из тальника), черкан
Аҕам талаҕынан бэрт үчүгэй чааркааннары оҥортуура. Н. Якутскай
Булчут, саһылга чааркаан иитээри, сыһыы саҕатын кэрийэн испит. ААК АИТ
Оҕонньор Миичээни алта саастааҕыттан, чугас эргин батыһыннара сылдьан, чааркааны, сохсону иитэргэ үөрэппитэ. А. Кривошапкин (тылб.)
2. көсп. Кими эмэ туохха эмэ угаайылаан үктэтии, албыннаан бэйэҥ интэриэскэр туһаныы. ☉ Ловушка для кого-л., которая подстраивается в корыстных целях
[Хойостоон:] Маны [сүктэр кыыс былааччыйатын] кэттэргин, биир эмэ уолу эмиэ чааркааҥҥар түбэһиннэриэҥ этэ. И. Гоголев
Арай мин онно Балаайа чааркааныгар хаптаран хаалбыт буол — олоҕум хайдах салаллан барыа эбитэй? П. Аввакумов
[Артыамый:] Эн бэдиктэриҥ бу биһиги Дьүлэй Дьөгүөрбүтүн чааркааннарыгар киллэрэ сыспыттар. Л. Габышев
ср. алт. чергей ‘ловушка для небольших зверьков’

аат. Ньуолбар, албын быһыы; угаайыга киллэрии. ☉ Плутовство; приманка, ловушка
Хас биирдии үлэһит бэйэ-бэйэлэрин, ким хайдах үлэлиирин хонтуруоллууллара, ньуолбардааһын, куһаҕаннык үлэлээһин тута сэмэҕэ тардыллан иһэрэ. «Чолбон»
Дьиҥнээх булчут байаары-тайаары кииһи эккирэтиспэт, кытаанах умсугутуулаах киирсии, ньуолбардааһыны уонна тулууру тургутар кыах баара тардаллар. СЮ ЫБ

аат. Кыыллары (саһылы, бөрөнү о. д. а) тутарга, кыыл үктээтэҕинэ, тыла төлө баран атаҕын хабан ылар тимир булт тэрилэ. ☉ Ловушка для поимки зверя, капкан
Куока күтэрдээх хапкааннарын дьэ көрдүү барда. Суорун Омоллоон
Аҕам хаалларбыт баайа — Ампаар муҥунан мал — айа, Туһах, биир сүгэһэр чаархаан, Аҕыйах тимир хапкаан. Баал Хабырыыс
Спиридон Иванович сохсолорун алта-сэттэ, оттон хапкааннарын икки-үс хонугунан бэрэбиэркэлиир. НЛН ТК