гл
кээрэтэр; логлорутар, ойутар

тартаҕар диэн курдук
[Атыыр] кыдьыгыран, сүүрэн бидилгэхтээтэҕинэ тоҥ буору логлорута тэбэр, …… киэҥник тартайбыт таныыта тардырҕас буолар. «ХС»
Кини тартайбыт таныылаах, кырыылаах, хонтойбут улахан муруннааҕа. И. Тургенев (тылб.)

тойбой диэн курдук
Тойболлон сытан: «Дуо-оо-оо!» — диэтэҕинэ, Тоҥ буор логлоруттар. С. Данилов
Кини бэйэтин хоһугар, бэйэтин оронугар утуйан тойболло сытар. И. Левин

ытырыс диэнтэн хай
аата. Охсуһуу уон төгүл улаатта, дайбаһыы, ырдьыгынаһыы, ытырсыы, кэбийсии буолла. Д. Апросимов
Орулууорулуу харса суох кииристилэр: табыйсыы, логлорута ытырсыы, эргичис гына-гына тэпсии киэнэ кытаанаҕа. С. Маисов

эс I диэнтэн төхт
көрүҥ. Ньуукан логлорута анньан, көһөҥө хаары эһиэлээн, хороон устун хаһан истэ. Чэчир-68
Кыыс хаарбас иһигэр олорон, уҥа илиитинэн хомуоһунан ууну баһан эһиэлээтэ. «Чолбон»
Тимир оһох үрдүгэр ылтаһын чаанньык, хаппаҕын өрүтэ эһиэлээн, лыбыгырата турбута. Е. Ильина (тылб.)

туохт.
1. Л о г л у ойон, өрө болчойон таҕыс. ☉ Выступать на поверхности чего-л. бугром, выпуклостью
Дьугдьуур дьааҥыта, онон-манан ыҥыыр курдук логлоруттан, өрө өрөһөлөнөн тахсыталаан, аан дойду улуу арҕаһа буолан, үрдээн ахан турар. Д. Апросимов
Быччыҥнара, болгуо курдук логлоруттан тахса-тахса, баһымньытын туора дайбаан, кууһуннартыы турда. М. Доҕордуурап
Эмискэ логлоруттубут сүүнэ хайалар аарыма арҕастара өрө багдас гына түспүттэрэ. П. Аввакумов
2
логлоруй II д иэ н к у рд у к. Тойболлон сытан: «Дуо-оо-оо!» — диэтэҕинэ, Тоҥ буор логлоруттар. С. Данилов

багдай диэнтэн көстө түһүү. Эмискэ логлоруттубут сүүнэ хайалар аарыма арҕастара өрө багдас гына түспүттэрэ. «ХС»
Били өксөкү кыыл Араат Мохсоҕол Бастыҥ сэргэтигэр Багдас гына олоро түстэ. С. Васильев
Массыына өрө ньирилии түһээт, кэннинэн хааман олорор дьааматыттан эмискэ биирдэ үөһэ багдас гына түһэр. С. Никифоров

1. лөглөрүй диэнтэн дьаһ. туһ. Хабырыыс от үрдүн хаарын күр дьэҕинэн таҥнары анньыталаата, тор дуохтаан лөглөрүтэн барда. М. П опов
   2
   көр логлорут. [Баабыр] кэлин атахтарынан күүскэ тирэнитэлээн ыллаҕына тоҥ буору лөглөрүтэ тэбиэлээн кэбиһэр эбит. Л. Попов
   Чэҥирбит чигдини тимир лаппаакынан быһыта кэйэн лөглөрүтэн, хаары уулуссаҕа ыстым. Н. Габышев

тэп I диэнтэн төхт
көрүҥ. Бу кэрэспэдьиэн буоллаҕына адьас сибилигин «аай-сыбаай» диэбитинэн, атаҕын өрүтэ тэбитэлээн, хааман дьоролдьуйан барыахха айылаах. Софр. Данилов
«Бэрт сөп!» — Тогойкин үөрдэ, тиэтэйдэ, хайыһардарын кэтитэлии охсон, халтарыччы тэбитэлии турда. Амма Аччыгыйа
Хастыы да саһааны ойо-ойо, кыыллара ити курдук, тоҥ буору логлорута тэбитэлээн, көбүс-көнөтүк түһүөлүү турбут. Л. Попов

сыһ.
1. Аллараа өттүттэн ыла арааран, улаханнык түөрэ (хол., бас, быһан ыл). ☉ До основания, с корнями, глу боко и большим куском (вырвать, срезать что-л.)
Кумахха илиитин батары анньан, сымара тааһы кууһан, логлу көтөҕөн ылан кумах үрдүгэр тиэ рэ бырахпыт. И. Бочкарёв
[ Ыстапааһа] мас хамыйаҕынан сиикэй арыыны логлу баһан хобордооххо укпута, ууллан ньал ҕарыйан, устан күөгэйдэ. В. Протодьяконов
2. кэпс. Тугу да ордорбокко бүтүннүү, лөглөччү. ☉ Всё без остатка, целиком (брать что-л.)
Моҕус үбүн-аһын, сүөһүтүн логлу көтөҕөн кэлэн, Сүүтүкээн эмээхсин байан-тайан өр сыл ыал буолан олорбута үһү. Саха ост. I
◊ Логлу ас — анньан логлорут, логлу барар курдук ас; тугунан эмэ логлорутан ыл. ☉ Толчком, напором снести, сдвинуть что-л. с основания; отколоть от чего-л. большой кусок. Бульдозер улахан буору логлу анньан ааспыт. Мууһу улахан гына логлу ас. Логлу оҕус — охсон логлорут, логлоруйар гына оҕус. ☉ Ударом снести что-л. с основания; ударом отколоть от чего-л. большой кусок
Муус чопчулаһа тоҥмутун логлу оҕус. [Эһэ] суола, биир тииккэ тохтообут уонна өрө уунан үөһэ хатырыгы логлу охсон ааспыт. Болот Боотур. Логлу тарт — тардан логлорут, логлоруйар курдук тарт. ☉ Вырвать что-л. с корнями, с землёй (напр., дерево); отломить от чего-л. бол ьшой кусок
[Эһэ] сыллата, болбуктаны силистэри-мутуктары логлу тардан а ҕ а л а н , арҕаҕын аанын бүөлүүр. И. Ф едосеев. [Күөрэгэй] хороону батыһа сөмүйэтинэн иккитэ-үстэ үрүт буору логлу тарта. Т. Сметанин. Логлу тэп (тэбин) — 1) атаххынан тэбэн эбэтэр тэбинэн логлорут. ☉ Ударом ноги снести что-л. с основания; отбрасывать копытами назад большие комья, куски земли (о лошадях, особенно о богатырском коне)
Ат сылгы Түөрт хаардаах бугул саҕа Хара буору логлу тэбэн кэбистэ да …… Тус хоту диэки көтөн куугунаата. Ньургун Боотур; 2) дэлби көтөн логлорут (хол., буулдьаны, с н а р я д ы э т э ргэ); иһиттэн тыыллан, үллэн логлорут (хол., уу тоҥоругар үллэн алдьатарын этэргэ). ☉ Срывать, сносить что-л. (напр., о пуле, взрывной волне); выпирать, выдавливать что-л. (напр., о з а м е рзающей воде)
Буомба кини окуопатыттан халты түспүт уонна, окуопа бүүрүгүн логлу тэбэн, лейтенаны буорунан тибэн кэбиспит. Ф. Софронов