Якутские буквы:

Якутский → Русский

локуора

бот. 1) пырей ползучий; 2) диал. канареечник.

Якутский → Якутский

локуора

аат., бот.
1. Сииктээх сы һыыга уонна тыа саҕатынан үүнэр модьу силиргэхтээх, үрдүк умнастаах сүлүһүннээх, эмтээх от. ☉ Многолетняя луговая и лесная ядовитая трава с толстым корневищем, используемая в народной ветеринарии и медицине, чемерица остродольная
Локуора — сииктээх өнньүөстэргэ, сэппэрээктэр быыстарыгар үүнээччи сүүс сүүрбэ см тиийэр үрдүктээх элбэх сыллаах от үүнээйи. МАА ССЭҮү
2. Сыһыыга үүнэр от арааһа, чыычаах өлөҥө. ☉ Вид луговой травы, канареечник.
3. фольк. Торолхой үүнүүлээх от арааһа. ☉ Разновидность высокой луговой травы
Сиэрэй солко сэбирдэх ситэн, Мотуок солко мутукча муҥутаан, Кырдал сир кытыан күөх ото кыттыһан, Томтор сир локуора күөх ото торолуйан, Сир-дайды сибэккитэ ситтэ. Саха нар. ыр. III
Доҕорбуттан хааламмын, Тоҕустуура салаалаах Локуора күөх отторбун Субурҕалыы турабын. Нор. ырыаһ. [Бу дойду] Тоҕус салаалаах Локуора күөх ото Торолуйа үүнэн тупсар эбит. Күннүк Уурастыырап

Еще переводы:

логлоһуй

логлоһуй (Якутский → Якутский)

логлой диэнтэн хамс
көстүү. Тоҕус салаа Локуорабыт Томтоһуйа Логлоһуйбут. А. Бродников

таллайыас

таллайыас (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Сииктээх сыһыыга эбэтэр тыа саҕатыгар үүнэр сүлүһүннээх, эмтээх от, локуора. ☉ Чемерица остродольная. Саха сиригэр таллайыас ордук хойуутук Витим өрүс Өлүөнэҕэ түһэр хотоолугар үүнэр

тоҕустуура

тоҕустуура (Якутский → Якутский)

ахс. аат, фольк. Норуот поэзиятыгар туох эмэ элбэҕи бэлиэтииргэ туттуллар тыл. ☉ В народной поэзии употребляется для обозначения большого количества, бесчисленного множества чего-л.. Айанньыттыыр атастаар, Тоҕустуура тоҕойдоох Тойон суолу тобулан [Салаллаахтаан иһиэҕиҥ!] Суорун Омоллоон
Тоҕустуура салаалаах Локуорабыт быыһыгар Тойон ыҥырыа лоҥкунаата. С. Васильев
Доҕорбуттан хааламмын Тоҕустуура салаалаах Локуора күөх отторбун Субурҕалыы турабын. Нор. ырыаһ.

субурҕалаа

субурҕалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Субурҕата оҥор. ☉ Располагать что-л. в один ряд, выстраивать вереницей
Локуора күөх отторбун Субурҕалыы турабын. Нор. ырыаһ. Кинилэртэн [охсооччулартан] чугас соҕус үс кыыс мунньан субурҕалыы тураллар. Р. Кулаковскай

туйгуутаа

туйгуутаа (Якутский → Якутский)

туохт., фольк.
1. Үчүгэйдик үүнэн улаат, сит-хот (үүнээйи туһунан). ☉ Расти, созревать в обилии (о растительности)
Дьоллордоох толооннорун Тоҕус салаалаах локуора күөх ото Туйгуутаабыта үһү, …… доҕоттоор! Саха нар. ыр. I
2. Сааскын ситэн, улаатан сит-хот (эдэр киһи туһунан). ☉ Достигать зрелости, мужать (о молодом человеке)
Урааҥхайтан ордуктара үрдүк үскэллээх Үтүөкэннээх киһи буолан өҥөрсүйэ үүнэн, Туйгуутуу улаата охсубут эбит. П. Ядрихинскай

тырылаччы

тырылаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Ибигирэс тыастаахтык, чуордук, хатаннык. ☉ Звонко, заливисто, издавая вибрирующий звук
[Ат] Түөрт атаҕын Түөрт баҕаналыы үктэнэн кэбистэ, Үс төгүл күрүлэччи тыбыырда, Үс төгүл тырылаччы кистээтэ. Күннүк Уурастыырап
[Хабырыыстаах] ааттаах аттара, үөрбүт курдук, тырылаччы тыбыырбахтаата уонна уруккутунааҕар халыаннык айаннаан дьалкыһытта. И. Гоголев
Ачаланан аҥаарыйар Араҕас кырдал үрдүгэр, Локуоранан долгуйар Толооннорбут иһигэр Тураҕас дьоруо атыырбыт Тула үөрүн хомуйан Барылаччы кистээтэ, Тырылаччы тыбыырда. С. Васильев

дьүккүс

дьүккүс (Якутский → Якутский)

дьүккүй 1, 2 диэнтэн холб. туһ. Киэһэ хойут …… сылайбыт дьаам аттара сабыылаах бобуоска сыарҕаларын нэһиилэ соһон дьүккүһэн кэллилэр. П. Филиппов
Аттарым …… күнү быһа умса түһэ-түһэ массыынаны тардан дьүккүспүт көлөһүннээх моонньуларын өрө көтөҕөн, айаннаан сэпсиҥнэһэн бардылар. Г. Колесов
Кинилэр кулун кутуруга, ньалаҕай, локуора былаастаах оттор ыга аспыт сирдэрин - бөҕө оттоох хонуу сирин охсон дьүккүһэ тураллар. Н. Заболоцкай
Фашистар тааҥкабай чаастарынан тумулуктанан, Шауляй арҕаа өттүнэн биһиги оборуонабытын тоҕо көтөргө дьүккүһэллэрэ. ИИФ УоУоО

ньалаҕай

ньалаҕай (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Инчэҕэй, сыстаҥнас; чараас (үксүгэр нор. айымнь. тут-лар). ☉ Влажный, липкий; тонкий (обычно употр. в произведениях нар
    тв.). Аал Кудук Мас Арыы ньалаҕай хатырыга Хачыгырыы-бычыгырыы тыаһаан, Хамнаан наскылдьыйарга дылы гынна. П. Ядрихинскай
    Уолах тиит быһаҕаһын саҕа уот моҕой тыллаах, хаардаах харыйа саҕа күөх ньалаҕай тыллаах. Н. Якутскай
    2
    аат суолт. көр ньалҕай II. Отчуттар кулун кутуруга, ньалаҕай, локуора былаастаах оттор ыга аспыт сирдэрин охсон дьүккүһэ тураллар. Н. Заболоцкай
    ср. монг. нилайи ‘липкий, навязчивый’
куйукта

куйукта (Якутский → Якутский)

аат.
1. Сүөһү тириитин анныгар үөскүүр тигээйи, бүгүлэх ыамата. ☉ Личинка насекомого (обычно овода) под кожей животного
Таанньа ынаҕын куйуктатын ыраастаппытыгар бэлэскитинэн күлсүбүккүт. М. Доҕордуурап
Локуора сахсырҕаны, таракааны, бытыбылахыны, сүөһү куйуктатын өлөрөргө туттуллар. МАА ССКОЭҮү
Ынахха уонна табаҕа тирии куйуктата, сылгыга — куртах-оһоҕос үөнэ [үөскүүр]. СЫаКЫ
Тигээйилэр табалар тириилэрин уйан, ыарыылаах сирдэринэн дьөлө уулаан куйукталарын уураллар. «ХС»
2. Сүөһү тириитигэр тигээйи, бүгүлэх ыамата дьөлбүт хайаҕаһа. ☉ Свищ, червоточина (на шкуре животного). Өөйө ситэ иттибэккэ да, куйукталаах таба тириититтэн тигиллибит кукуулун иһигэр киирэн хаалар. Эвен фольк.
эвенк. куит

түүр

түүр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туох эмэ сымнаҕаһы, хаптаҕайы бэйэтин бэйэтигэр эрийэн төкүнүччү суулаа. ☉ Скручивать, скатывать, свёртывать что-л. в рулон, в трубочку (напр., бумагу)
Максим саҥата суох умса көрөн олорбохтоон баран, туран оргууй чөртүөһүн түүрдэ. Н. Лугинов
Көбүөрү харайарга түүрэн баран кураанах сиргэ уурарга сүбэлэнэр. Дьиэ к. Таҥаспытын эр-биир түүрэн, баайан, таһааран сыарҕабытыгар уурдубут. «ХС»
△ Тугу эмэ хомуйа сөрөөн биир сиргэ мус, холбоо (хол., оту). ☉ Собирать в охапку, валковать (напр., сено)
[Тойонуом!] Тоҕус салаалаах локуора күөх отто Түүрэн киллэрэҥҥин, Дьиэни отто хотоҕоһунан Тэлгээн күөгэтэн кэбис. Саха нар. ыр. II
Оту дьааҥылардыы икки хотуур суолун (барыы уонна кэлии) кэккэлэһэ түһэрин курдук охсор буоллахха, түүрэргэ ордук. «Кыым»
2. көсп. Кимтэн эмэ тугу эмэ модьуйан ыххай, ык. ☉ Принуждать, заставлять кого-л. сделать, совершить что-л. [Чунуобунньук] тоҕо таһыырга кыттыбаккын аны биирдэ эт диэн түүрдэ. С. Сарыг-оол (тылб.)
ср. др.-тюрк., кирг., тув., казах. түр ‘сворачивать, заворачивать, свёртывать’