Якутские буквы:

Якутский → Русский

майаҕас

сиг || сиговый.

Якутский → Английский

майаҕас

n. lake salmon (Onchorhynchus sp.)

Якутский → Якутский

майаҕас

I
аат. Хотугу өрүстэргэ уонна күөллэргэ үөскүүр сырдык хатырыктаах үрүҥ балык. Северная пресноводная рыба, сиг
Хор, майаҕас сиһин уҥуоҕа токуруйан хаалбыт! Тыал, ардах кэлэр буолбут! Н. Якутскай
Оҕонньор атаҕын төбөтүнэн үктэнэн киирэн, илимин субуйан, сарсыарда да эрэ буолбакка, сарсыҥҥы күнү быһа сиир майаҕаһын соһон таһаарда. Н. Босиков
Эмээхсин майаҕаһы ыһаарда, күөһү толору собо буһарда. П. Егоров
Өрүскэ, күөллэргэ үөскүүр үрүҥ хатырыктаах балыгы майаҕаһы Ха лы маҕа суокур диэн ааттыыллар. ПНЕ СТ
ср. эвенк. маайгэ ‘ленок’
II
даҕ. Сайаҕас, үтүө майгылаах, аһыныгас. Мягкий, нежный, ласковый, чувствительный. Сарсыарда сардаҥатын курдук ыраас, Сайаҕастан майаҕас, Аньыыга-хараҕа хаптара илик, Ыраас харахтаах, Им курдук мичиҥниир Кыыс оҕо барахсан. Суорун Омоллоон
Нүһэр этиҥнэр бигииллэр көтөр ааллары Бэйэлэрин курдук суо-дархан дьыл ҕалаары, Бэйэлэрин курдук, майаҕас май гылаах Намыын кустуктар кууһаллар көтөр ааллары. В. Миронов
[Амманаа тап — Ганяҕа:] Барыга м а й а ҕ а с , арааска сайаҕас, биһигини ырааҕынан сабы рыйар, туох да эҥкилэ суох дьон туйгуннара буолуохтара дэһэрбит [к э н э ҕ э ски ыччаты]. Көр, ол ыччаттарбыт бу олордохторо. Л. Габышев


Еще переводы:

сиг

сиг (Русский → Якутский)

сущ
майаҕас

сиг

сиг (Русский → Якутский)

м. майаҕас.

соокур

соокур (Якутский → Якутский)

көр суокур
Майаҕаһы Халымаҕа соокур дииллэр. Багдарыын Сүлбэ

суокур

суокур (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Майаҕас. Сиг
Суокур диэн хоту майаҕаһы ааттыыллар. Далан
Дьиэлэргэ баар оҕо-дьахтар барыта сырсан киирэн, талах иһиттэргэ суокур, чыыр, уомул, күһүҥҥү диэкинэн — күстэх балыктары таһаллар. Болот Боотур
ср. кирг. шокур ‘осётр’, тув. шокар ‘ленок’

майаҕастык

майаҕастык (Якутский → Якутский)

сыһ. Эйэҕэстик, истиҥник. Искренне, нежно, ласково
Майаҕастык санаспыт Маанылыыра доҕор бут …… Бааралааҕын батыһан, Бастыҥ олох баһыгар Бараахайдыыр күнүгэр Бастыҥ олох туһа диэн …… Баҕараахтаан хаалыаҕыҥ. А. Софронов

чомугур

чомугур (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Майаҕас. Сиг
Хас турку аайы өрүс балыгын арааһа тиэллибит, үксэ үрүҥ балык: бил, хатыыс, чомугур, быйыт. С. Маисов
Чомугур балык минньигэс миинин тото иһэн баран буур көп түүлээх тириитигэр таалалаан сытан утуйан хаалла. КФА СБ

быраҥаатта

быраҥаатта (Якутский → Якутский)

аат. Майаҕаска, күндүөбэйгэ маарынныыр күөлгэ үөскүүр үрүҥ балык (устата 30–40 см). Пелядь (рыба)
Чэ, чыыр, муксуун эҥин курдук балыктары мантан эрэйбэтэх даҕаны иһин, быраҥаатта, дьарҕаа эҥин баҕас толорута мунааҕа суох. Н. Заболоцкай
Бүлүүгэ күөллэргэ собону, быраҥааттаны о. д. а. балыктары кыһыннары — сайыннары бултуохха сөп. И. Данилов
Мин балык үөрэхтээҕэ эбитим буоллар, бу эбэбэр күндү балыктары, холобура, быраҥаатта эҥин курдуктары үөскэтиэм этэ. И. Федосеев

күндүөбэй

күндүөбэй (Якутский → Якутский)

аат., зоол. Майаҕас бииһэ, үрүҥ көмүс өҥнөөх хатырыктаах, отут-аҕыс уон сэнтимиэтир усталаах өрүс балыга. Ряпушка, кондевка (вид небольшой речной рыбы)
Оҥочолорун тумсугар балыктарын уурдулар, биэсалта чыыры, сүүрбэччэ күндүөбэйи ылбыттар. Н. Габышев
Сотору күндүөбэй устуута саҕаламмыта. Оҕонньордоох уол балыгы хостоо да хостоо буолбуттара. И. Федосеев
Кинилэр ортолоругар хатыыс, тууччах, уомул, чыыр, муксуун, күндүөбэй уонна да атын сыаналаах балыктар араастара бааллар. Айылҕаны х.

көдөлүн

көдөлүн (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Үллэн-саллан көһүн (суон, истээх улахан киһи туһунан). Казаться полным и неуклюжим (о рослом человеке с большим животом)
Ол кэнниттэн Ходалевич ыспыраанньык тахсан, улахан баҕайы киһи, көдөллөн туран эрэ …… кыайан тыл эппэккэ, ытыы турбута. П. Ойуунускай
Мин — Уу кыыһынабын, Балык балтынабын, Майаҕастан мааныбын, Ылбайтан ырааспын, Күстэхтэн күүстээхпин, Көдөллүбүт истээхпин! С. Данилов
Күтүр улахан көдөллүбүт таһаатынан Левинсону хаххалаан, Морозкалыын сэргэстэһэ турда. А. Фадеев (тылб.)

ньоҕор

ньоҕор (Якутский → Якутский)

аат.
1. Мундуга майгынныыр кылабачыгас дьүһүннээх кыра өрүс балыга; сыа балык. Тугун, тугунок
Муҥха түгэҕэр ньоҕор бөҕө үрүҥ көмүс иэнинэн кылбачыйар. Н. Лугинов
Мин сөп буола-буола туубун кытыыга үҥкүрүтэн таһааран, үрүҥ көмүс хатырыктаах ньоҕордору, күстэхтэри, майаҕастары сүөкүүрүм. Н. Якутскай
[Муҥхаларын] маҥнайгы түһэриилэригэр солууру ортотунан кэриҥэ ньоҕору ыллылар, сонно тута сороҕун тууһаатылар. В. Протодьяконов
2. Күөл балыгын кырата. Мелкая озёрная рыбёшка. Кини күнү быһа муҥхаҕа сылдьан баран, дьиэтигэр кыра ньоҕор аҕалла
Эргэ тымтайга көп түгэҕинэн …… ньоҕор сүөкээтэ. А. Фёдоров