1) характер, нрав, поведение; сымнаҕас майгы добрый нрав; куһаҕан майгы дурной характер; 2) уст. обычай, обряд; урут оннук майгы баара раньше был такой обычай.

n. mood; быһыы-майгы n. situation, state of affairs

I
аат.
1. Киһи ис дууһатын, өйүн-санаатын, атын киһиэхэ сыһыанын көстүүтэ. ☉ Характер, нрав, душевные качества человека
Үчүгэй м а й г ы ҥ — көтөр кынатыҥ (өс хоһ.). Баһыахтыыр Балбаара майгытынан бардам буолан, сыл аайы баайтан-баайга уларыйа сылдьан хамначчыттыыр. Амма Аччыгыйа
Кэлин Ефимниин билсиһэн истэхпинэ, кини сэмэй майгыта …… сымнаҕас, сытыа ры тыла-өһө улам-улам ордук кэрэхсэтэр, бэйэтигэр тардар буолан барбыта. Эрчимэн
2. кэпс. Олохсуйбут үгэс, сиэр-туом. ☉ Традиция, обычай
Бу дойду тоҥустарын олохторун майгыта барыта биир, кинилэр хастыы да ураһа буола-буола олороллор. А. Софронов
Киһилээн Куохаан уолаттарыттан, оччотооҕу саха майгытынан, аҕатын дойдутун-сирин …… оччугуй уол тутан хааларынан, Арыы лаа х ди эн алааһы Сүөдэр Микиитин тутан хаалбыт. МНН
3. кэпс. Быһыы, быһыыланыы, (тугу эмэ) оҥоруу. ☉ Поведение, поступок, манера
[Байбаас:] Ити сөп майгы дуо? А. Софронов
Ким да утары көрбөт буолан, о л у с т а а н э р э р к и һ и д о ҕо р. И т и н н и к майгытын үрдүкү тойон бука сөбүлээбэтэ буолуо эбээ, төһө да киэбирдэр. Н. Неустроев
Дьаһааҕы киллэрбэккин? Үрдүкү суут тойотторо сылдьар улуус суолун ороскуотун түөрт сылы мэлдьи түһэрэ илик үһүгүн. Бу туох майгытай? П. Ойуунускай
4. көсп. Туох эмэ ис дьиҥэ, атыттарт а н ур а т ы т а (хол., ү л э). ☉ Отличительные особенности, основные черты, характер чего-л. (напр., работы)
Биһиги култуурабыт интернациональнай майгытын сүтэрбэккэ, тылбыт, сурукпут пуормата сайдан иһэригэр көрсө түспүт тардыылыктары суох гыныахтаахпыт. П. Ойуунускай
Сопхуос производствотыгар ээл-дээл сыһыаннаахтар, үлэ майгытын ахсарбаттар, кэлиэн-барыан баҕалаахтар эдэр оробуочайдартан үгүс. «ХС»
△ Туох эмэ хайысхата, ураты көрүҥэ. ☉ Путь, способ, особенность развития чего-л.
Биһиги искусствобыт сайдыытын атын майгынан уустугурдар тоҕоостор эмиэ баар буолбуттарын даҕаны умнуохха сатаммат. «ХС»
5. көсп. Туох-эмэ быраабылата, сокуона, балаһыанньата. ☉ Обстановка, ситуация, положение дел
Кыраныысса майгытын Бэйэҥ да Эн билэҕин. А. Абаҕыыныскай
ср. монг., бур. маяг, орд. майак ‘форма, внешность, признак, манера, образ’
II
аат., түөлбэ. Быйыт (балык). ☉ Ленок (рыба)
Молбо үрэҕэр майгы, сордоҥ тап таан үөскүүр сирэ эбит. Я. Семёнов

аат.
1. Хайааһын буолуутун усулуобуйата, хайааһын ханнык усулуобуйаҕа буолара. ☉ Обстоятельства, обстановка, ситуация
Хаһан, ханнык кылаассабай быһыы-майгы баарыттан, хайа кэмҥэ туох өс хоһоонноро үөскээбиттэрин быһаарыы — биһиги сэбиэскэй фольклористарбыт уочараттаах соруктара. Саха фольк. Бу маннык быһыы-майгы, маннык балыырбаттал, хаһан уурайыах, суох оҥоһуллуох бэйэтэ буолла?! Күннүк Уурастыырап
Кулаковскай поэтическай айымньытын сүрүн ис хоһооно саха былыргылыы патриархальнай олоҕун-дьаһаҕын дьүдьэх өттүлэрин кириитикэлээн туран, саҥа быһыылар-майгылар, буржуазнай сыһыаннаһыылар үөдүйүүлэрин көрдөрүү буолар. Эрчимэн
2. Ким эмэ тутта сылдьыыта, кэмэлдьитэ. ☉ Поведение, привычки, повадки кого-л.
Оннук баай киһи …… Олоҕо-дьаһаҕа, Аһа-үөлэ, Таҥаһа-саба, Быһыыта-майгыта Хайдаҕый диэтэргит. Өксөкүлээх Өлөксөй
Никита Петрович кэлин сылларга быһыыта-майгыта биллэ уларыйда. С. Никифоров
Студеннар тус-туһунан личностар курдук, кинилэр быһыыларын-майгыларын үөрэтиэххэ наада. Н. Лугинов

аат. Тутта-хапта сылдьыы, дьоҥҥо-сэргэҕэ сыһыан (үксүгэр куһаҕан өрүттээх майгыны этэргэ). ☉ Характер, манера, поведение. Алек сей Елисеевич майгытын-сигилитин судургута, элэккэйэ киһини ордук таптатара, бэйэтигэр тардара. Н. З аболоцкай. Тарабыыкын баай өлбөт-сүппэт дьүһүнэ-бодото, майгыта-сигилитэ Өксөкүлээх Өлөксөй «Кэччэгэй баайыгар» үүт-үкчү ойууланан турар. Л. П опов
♦ Майгыта-сигилитэ алдьанна — майгыта уларыйда, куһаҕан буолла. ☉ Характер испортился у кого-л.
Саапка дьэ бу быйыл кэлэн тоҕо эрэ тосту уларыйан, майгыта-сигилитэ алдьанан, араас айдааны таһаарар буолбута. Д. Таас
«Айыыта суоҕу айыылыыр, буруйа суоҕу буруйдуур сэттээх-сэлээннээх буолуоҕа. Ыччат кэрэ кэскилин кэҕиннэриэ суох баара. Мантан сылтаан, киһибит баҕар майгыта-сигилитэ алдьаныаҕа», — диэбит. МНН

аат. Киһи өйүн-санаатын көрдөрөр ис хаачыстыбалара, ол хаачыстыбалар этика нуормаларыгар, киһи тутта-хапта сылдьарыгар көстүүлэрэ. ☉ Нравственность
Үөһээ үҥэр таҥараны, Үтүө сиэри-майгыны Умнар суолга киирбиккин, — Улаханнык иирбиккин. Күннүк Уурастыырап
Орто дойду олоҕо диэн дьон-сэргэ өйүн, сүрэҕин дьайыыта, ол этиитинэн, ол ыйыытынан киһи сиэрэ-майгыта. В. Гаврильева
Сиэрмайгы өттүнэн сүҥкэн улахан сабыдыалы литература уонна ускуустуба оҥороллор. «Кыым»