көр банаар
Кини үөһэ арҕас сир үрдүгэр тахсан баран, күүппэтэҕин көрбүтэ: ыраах онно-манна манаар дар сырдык уоттара кылахачыһан көстөллөрө. Н. Габышев
Манаардар хам-түм кылаҥнаһар этилэр, хоргуннара бараммыт быһыылааҕа. Н. Г о г о л ь (тылб.). Бульвар манаардарын уота күлүмүрдүүр. В. Катаев (тылб.)

туохт. Кими, тугу эмэ арахсыбакка көр-иһит, хас хардыытын көрө сырыт. ☉ Постоянно наблюдать, следить за кем-чем-л., не спускать глаз с кого-чего-л.
Дьиэ киһитэ бүтүннүү кинини кэтиир-маныыр курдук туттарын билэн, Кууһума кыйахаммыта. Күннүк Уурастыырап
Кэтээнманаан түһэҥҥин! Утуйаргар даҕаны хараххын симмэккин быһыылаах. «ББ»

туохт.
1. Тугу эмэ харабыллаа, кэтээ. ☉ Караулить, стеречь, охранять что-л. Пограничниктар эргэ саахта аттыттан хаҥас тумулга диэри кыраныыссаҕа киирэн маныыллар. Н. Якутскай
Ийэ сирбит киэнин Илинарҕаа баһын Кыһыл сэрии мэлдьи Кыраҕытык маныа. Күннүк Уурастыырап
Биһиги дойдубут …… Сэбилэниилээх Күүстэрэ сэбиэскэй дьон эйэлээх олоҕун э р э л л э э х т и к маныыллар. Д. Кустуров
2. Туох эмэ кэлэрин эбэтэр буоларын кэтээ, кими-тугу эмэ күүт. ☉ Караулить, поджидать кого-что-л. — Ул а х а н т ы й а атыр оһуордаах ааннарын Муусука ымсыытыгар үгүстэ маныырым. С. Данилов
— Хайа бу тоҕо суолу манаатыҥ? — Дойдулаатым… Манна миигинэ да суох үөрэниэх кыахтаах дьон нордоох эбиккит, — диэн баран Коля атын сир диэки хайыста. «ХС»
3. Дьиэ сүөһүтүн көр-харай, кэтээн мэччит. ☉ Пасти (скот)
Арай уол алаас уҥуоргу саҕатыгар торбуйаҕын маныы сылдьара. Суорун Омоллоон
Артыал ийэ уонна оҕо табаларын кыһын манаан аһаппыт Балааҕыйа Тихонова кыыс кэллэ. Т. Сметанин
Былырыын Таня олорбут хоһугар Соня баар, кини ынах тары манаан мэччитээччинэн ананна. М. Доҕордуурап
4. Саас-күһүн куһу-хааһы кэтээн бултаа. ☉ Подст ерегать (напр., дичь), выж идать
Дьонум оттоох уолбаларга Миигинэ суох кус маныыллар. С о ф р. Д а н и л о в. Түһэр көтөрү Сааһыт маныырыттан Бүкээк дурда, Бүгэн сиргэ сыһынна. А. Абаҕыыныскай
ср. тув. мана ‘поджидать, подстерегать; ждать’, алт. мана ‘городить, загораживать’, монг. манах, бур. манаха ‘караулить, стеречь’

1) караулить, сторожить, охранять что-л.; часовойдар кыраныыссаны маныыллар часовые стерегут границу; 2) пасти; сүөһү манаа = пасти скот.

v. to graze, herd, shepherd