молниеносный, мгновенный Ц молниеносно, мгновенно; чаҕылҕанныы охсуу молниеносный удар; хараҥаччы чаҕылҕанныы көтөн ааста промелькнул стриж.

дьалкыс гын = момент, мгновенно выплеснуться; мгновенно всколыхнуться; бүлүүһэлээх чэй дьалкыс гынна чай из блюдца выплеснулся.

дьырас гын = момент, мгновенно появиться, предстать, привлекая внимание длинными ногами.

дабык гын = момент.-однокр. схватить что-л. рукой, мгновенно вытянувшись; дабык гынан бэргэһэтин ылла мгновенно вытянувшись, он схватил свою шапку.

элэс гын= момент, промелькнуть мгновенно, проскочить, прошмыгнуть; тун-нүгүнэн тураах элэс гынна за окном промелькнула ворона.

дап гын = момент.-однокр. протянув руку, мгновенно достать, схватить кого-что-л.

нареч. 1) мгновенно, моментально (с оттенком внезапности); соҕотохто саа тыаһа дэлби барда мгновенно раздался оглушительный выстрел; 2) разг. только •один раз, единственный раз; ол сиргэ мин соҕотохто сылдьан турардаахпын в тех местах я побывал только один раз.

втягивать в себя; салгыны эҕирий = вдохнуть воздух; ууну эҕирий = втянуть воду (нечаянно) # этэн баран эҕирийиэх бэтэрээ өттүгэр мгновенно моментально, в мгновение ока.

аат.
1. Этиҥ этиэн иннинэ халлааҥҥа олус кылгас кэмҥэ сурааһын курдук буолан көстөр уот чаҕыла, күлүмэ. ☉ Мгновенный разряд скопившегося атмосферного электричества в воздухе, молния
Эмискэччи күүстээх силлиэ түһэр, халлаан оройугар уордаах этиҥнэр тоҕута-хайыта ыстаналлар, сыпсытыы чаҕылҕан былыты быһыта кымньыылыыр. Күннүк Уурастыырап
Сытыы чаҕылҕаннарынан тырытта-тырытта, иннилэригэр өһөх былыт халыйан таҕыста. Амма Аччыгыйа
Чаҕылҕан халыҥ былыкка эҥин араас токуркай уот сурааһыннары хайыта суруйталаан кэбистэ. Н. Заболоцкай
2. көсп. Суһал, түргэн иһитиннэриини дьоҥҥо тириэрдэр сыаллаах оҥоһуллар истиэнэ хаһыата. ☉ Экстренный выпуск настенной газеты, «молния»
[Агит биригээдэлэр] киинэ көрдөрөллөр, бэрт суһаллык бэлэмнээн, «Чаҕылҕаны» таһаара охсоллор. АҮ
Хонтуораҕа киирэргин кытта, ааспыт дьылга ситиһиилэр тустарынан кэпсиир сыыппаралардаах «Чаҕылҕан» хараххар быраҕылла түһүөҕэ. «ЭК»
ср. уйг. чекилҕан, кирг. чаҕылҕан, бур. сахилгаан ‘молния’, монг. цахил- гаан ‘молния’

тирк гын = момент.-однокр. а) издать лёгкий глухой звук; быа быстан тирк гынна ремень лопнул с глухим треском; б) образн. сделать, совершить что-л. мгновенно; кыыс таһырдьа тирк гынан хаалла девушка выскочила на улицу.