I пыж; саа быыһа ружейный пыж.
II 1) занавес; занавесь, занавеска; перегородка; сцена быыһа занавес сцены; таҥас быыс занавеска из ткани; дьиэ быыһа перегородка; 2) щель, щёлка; хаптаһын быыһынан көр = смотреть в щель между досками; 3) межа, граница; сир быыһа межа.

аат. Биир учаастагы атынтан тугунан эмэ бэлиэтээн араарыы, кыраныысса. ☉ Граница, межа
Кэнники сылларга «оокойдооһун» уонна «аакайдааһын» быысаһыыларын чинчийэр сыалтан кэккэ оройуоннарга эспэдииссийэлэр тэриллитэлээбиттэрэ уонна ол быысаһыылары быһаарыы түмүгэр лингвистическэй хаарта оҥоһуллубута. ВМС СДО
Толомон ньургун уолаттар, Куоталаһан эрэрдии кутурук уопсан, Бырадьаак былыттар быысаһыыларын диэки Халбас хара аттарын Хантаччы тардан Харбыалатан эрэллэр эбит. Айталын

сов. от кого-чего 1. (отделиться межой) быыһан, быыстан, араарын; 2. перен. быыһас, араҕыс, тэй.

аат.
1. Туох эмэ быыһа, арыта. ☉ Незаполненная, открытая часть чего-л.
Килиэккэлэр ардайдарынан ньирэйдэр ыйытардыы чоҕул-игил көрөллөр уонна кэбинэн энньэрэҥнэһэллэр. А. Федоров. Түүн түспүт хаһыҥ, мас тротуар ардайдарыгар ирбэккэ, кырыара кылбачыйан сытара. В. Гаврильева
△ Ситэ охсуллубакка, хорутуллубакка хаалбыт сир. ☉ До конца не скошенное или не вспаханное место
Сатаатар, от күрүөтэ тутуҥ, эбэтэр тыраахтар ардайын охсуҥ. «ХС»
Биир, былырыыҥҥы ардай быһыылаах, үрдүк соҕус сир кэлбитигэр, суха дириҥник ылла. Суорун Омоллоон
ср. др.-тюрк. ара ‘межа’
2. Аппа, хапчаан. ☉ Овраг, ущелье. Ол кэннитэн убаҕас мастаах тыа ардайыттан улахан бэриэтчит табаны мииммит киһи тахсан кэллэ. ДСН Т
◊ Ардай аһыы — сиэмэх, адьырҕа кыыл сытыы тииһэ. ☉ Острые клыки хищного зверя
Алаа Моҕус хамсаабат буолбут. [Бөрө] дьэ иҥиир тараһатын ардай аһыытынан тоҕо тардан кээһэр. Саха фольк. Күтүр улахан күөрт бөрө, чохчойо түһээт, төбөтүн үөһэ ньолотон, ардай аһыытын ырдьатан улуйда. В. Протодьяконов. Сомуоһуна аҥаар муннугар от өрөһөлөнө сытарыттан, ардай аһыыларын ардьаппытынан, эһэ тахсан кэлбит. И. Бочкарев. Ардай аһыылаахтар (анаҕастаахтар) — сиэмэх, адьырҕа кыыллар. ☉ Хищные звери
Маннык хараҥаҕа ардай аһыылаахтар, дэгиэ тыҥырахтаахтар кэлэр-барар тиҥсирийэр кэмнэрэ. Н. Якутскай
Ардай аһыылаахтар, бадаҕа, Ас тахсыаҕын таайдахтара. С. Данилов
Дьэ ити кэмҥэ [тымныы, аас-туор күннэргэ] ардай анаҕастаахтар үөр табаны булбуттара. Р. Кулаковскай

I
1. көр араҕыс
1.
Абааһы аһаабыт сириттэн арахпат (өс хоһ.). «Бар, киэр буол, мэһэйдээмэ», — Өлөөнө үүрэн ыыттаҕына эрэ, Сэмэн үгэһинэн «һы-һы» дии-дии араҕар. В. Гаврильева
Үрэх куулатынааҕы ыарҕаттан хабдьы үөрэ арахпат. И. Федосеев
2. көр араҕыс
4
Аны араҕара эрэ хаалбыт. Ол диэн формальнай дьыала. Морально арахсан бүппүтэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
[Эрбэр] Аны барыам суоҕа, араҕабын, Дьахтар аймах биһиги Баттабыллаах олохтон тахсар, Бырабаабытын ылар күннэрбит Тиийэн кэллэ дэһэллэр. Саха нар. ыр. III
3. көр араҕыс
5
Онтон Күннээйи ууһа үөскээн [үс Дьохсоҕон нэһилиэктэн], ол аны Күннээйи диэн туспа нэһилиэк арахпыта. Саха фольк. Табаарыстарым араҕан ханна баартарын, туох санаалаах хайа диэки хайыспыттарын билбэппин ээ. Күндэ
Онтукалара ханна баарый: Назардара холкуоһуттан араҕан барар буолбута. Дьүөгэ Ааныстыырап
4. көр араҕыс
6
Сыһыыгытын ааһан, эргэ куруҥ устун баран иһиэххит, хаҥас өттүгүтүттэн хас да суол араҕыаҕа, ону батыһымаҥ. Күндэ
5. Дьиэҕиттэн-уоккуттан тэй, төрөөбүт дойдугуттан ыраат. ☉ Отдаляться от домашнего очага, покидать родину
Туох бөрүкү билсэрдээх буолуомуй, дойдубуттан арахпытым бэрт өр буолла. Күндэ
Дойдутун сүтэрбит, дьонуттан арахпыт бырадьаага киһи диэн, бу курдук кэпсэтэн эрдэхтэрэ. Н. Якутскай
Дьиэтиттэн араҕан баран хайдах сылдьыбытын ыйыттахтарына, Данияр куотунан хардарара. Ч. Айтматов (тылб.)
6. Туох эрэ куһаҕантан, кутталлаахтан бар, тэй. ☉ Уходить, удаляться от чего-л. нехорошего, опасного
Өкүүсэ, дьэ, арахтым ини диэххэ айылаах хаҥас диэки баран истэҕинэ: — «Манна олорон аһаспакка, эмиэ ханна түстүҥ!..»— диэн Дэлиһиэй бардьыгынаан эрдэҕинэ, Хобороос: — «Ээ, чэ, бардын», — диэтэ. Эрилик Эристиин
«Абааһыттан арахтаҕым!» — диэн Үөрдүм да этэ. Күтүр өстөөх Күлүгэ тоҕо харатай, Тыына тоҕо ыараханай? Ньургун Боотур
Баайга уҥуоҕу оборор Көйгө, кулут кыыс куотан, Баарта көҥүл олоро Хотонуттан араҕан. П. Тулааһынап
7. Туох эрэ дьарыккын бырах, тохтот. ☉ Прекратить, останавливать свое какое-л. занятие
Дьэ бэрт доҕор, бу хаһан хаартыттан араҕан, от тиэйэн ынаҕын аһатыа буолуой? Күндэ
Отуччабын туолан иһэн Ойох-кэргэн ылбытым, Онтон сылтаан, тэмтэрийэн, Ойууртан арахпытым. П. Тобуруокап
8. Аас, араҕыс (ыарыы, өлүү-сүтүү туһунан). ☉ Миновать, проходить (о болезни, несчастье)
Эрэн: өлүү-үлүгэр эстэн, ааһан, араҕан, «Хатыҥ Үрэх» үрдүгэр Үөрүө маҥан балаҕан. Эллэй
Аас-туор, аччык араҕан Сору кыйдаан көтүттүм Уонна ааҕар балаҕан Уотун үрэн күөдьүттүм. П. Тулааһынап. Ыар сыллар ынчыктаһан, наарта курдук таҥнастыахтыы Өбүгэбитин барыы сыһан Аастылар араҕардыы. Доҕордоһуу т.
9. көсп. Тэйэн-арахсан хаал, умнулун (үксүн мэлдьэх. ф-ҕа тут-лар). ☉ Забываться, оставлять в покое (обычно употр. в отриц. ф.)
Үлэлиэх санаа кэлбэтэ, өйүттэн Маайа кыыс арахпата. Н. Неустроев
Ахтараҥда диэн үрэххэ үөскээбит алыс кэрэ өҥнөөх күндү тааһы эдэр сааспар көрбүтүм билиҥҥэ диэри санаабыттан арахпат. Суорун Омоллоон
«Тукаам, бараахтаа, ити куһаҕан бит арахпат буолла», — оҕонньор туран, чарт тымтайын ылан дьиэтин диэки хаамта. М. Доҕордуурап
«Аны биирдэ көрсүөхпүт», — Мааппа ити тыла киһи өйүттэн арахпат. Н. Заболоцкай
ср. тюрк. ара ‘межа, граница’
♦ Аан дойдуттан арах көр араҕыс
Аан дойдуттан араҕарбар Ураа муостаахпын утаарарым кэриэтэ, тутум буор тутуурдаах Аттанаахтаан көрдөҕүм, Араҕаахтаан бардаҕым! С. Зверев
II
саҥа алл. Иэдээн! (кутталы биллэрэр тыл). ☉ Беда! (слово, передающее испуг, страх)
«Арах» диэхтээҕэр, «алака» буоллаҕа дии (өс хоһ.). Кэлэ оҕус, хамсыыр, оо, арах, аны ат буолла, бу алдьархайы, кэлэн сискэ саай, төбөтүн сиигинэн түһэр. Н. Заболоцкай
«Бу күтүр киһини аны ууга түһэриэ. Арах оҕолор!» — дии санаан баран, оҕонньор ханна да барбытын билбэтэ. Н. Неустроев

аат.
1. Айах көҥдөйө бэлэскэ киирэр сирэ, бэлэс саҕаланыыта. ☉ Вход из полости рта в глотку, зев. Тамаххын илит
□ Тамахпар кэбиспитим таарыйымына да хаалбыта. ПЭК СЯЯ
[Вирустар] үөһээҥҥи тыынар уорганы — бэлэс тамаҕын салыҥнаах бүрүөтүн, хабарҕаны, бронхалары буортулууллар. ФВН ЭХК
Эмискэччи сүрэҕэ өрө мөхсөн баран, тохтоон, эмиэ уруккутун курдук тэбэн барбыта, ол эрээри тамаҕа аһыйбыта. М. Шолохов (тылб.)
△ Айах көҥдөйүн кэлин өттө. ☉ Полость зева
Саамал кымыһынан тамаҕын анньынар. ПЭК СЯЯ
Ырбаахылара көлөһүннэриттэн илийэр, тамахтара хатар. Болот Боотур
Өҥүрүк куйааска тамаҕа хаппыт отчукка Амма уутуттан ордук астык утах баар үһүө! С. Федотов
2. Өрүс муораҕа, үрэх өрүскэ, күөлгэ киирэн холбоһор сирэ, төрдө; хомото. ☉ Устье реки, речки; губа
Оттон ол хоту тамахха — Кулаада төрдүгэр — Томороон Ньукулай дурдата дагдаллан олорор. Болот Боотур
Оол курдук, үрэх тамаҕыттан пиэрмэ сүөһүлэрэ киэһээ ыамҥа иһэллэрэ көһүннэ. Далан
[Ананий] күөл тамаҕар түһэр көҥүһү чинчийэн көрдө, мээрэйдээтэ. М. Доҕордуурап
Арай биир күн мин Бүлүү Өлүөнэҕэ түһэр тамаҕын көрөөрү барбытым. В. Иванов
3. Туох эмэ (хол., суол, күөл, алаас) саҕаланар эбэтэр атыны кытта быысаһар сирэ. ☉ Начало чего-л. (напр., дороги, озера, аласа) или межа между ними
Дьонтон дьаадьыйан, атын уулусса тамаҕар киирэн иһэн, Катя эмискэ киһиэхэ саннынан анньылла түстэ. А. Сыромятникова
Эриллэн тахсар суол тамаҕар Улуу пааматынньык туруоруллубут. И. Чаҕылҕан
Суол тамаҕын ахсын ааттаах хаһаактар харабыллыыллар үһү. П. Филиппов
Суол тамаҕар улахан хара бэкир киһи куоластыы турарын көрдүбүт. И. Егоров
♦ Тамаҕар силлээ — бэлэһигэр силлээ диэн курдук (көр бэлэс)
Дьоно тамаҕар силлээбиттэр быһыылаах. А. Софронов
Халытар Хабырыыс тамаххар силлээтэҕэ буолуо, кубулунан көр эрэ! И. Никифоров
«Эн, доҕоор, манна чугас эргин сылдьаҥҥын куобахтаан эҥиннээн көр. Хата, оҕоҕор үчүгэйдик тамаҕар силлээн ыыт», — диэтэ ийэтэ. «Чолбон». Тамах анньар — 1) утах иһэр, утаҕын ханнарар. ☉ Пить, утолять жажду (букв. толкает в зев). Муус уутунан тамах анньар
□ Саамал кымыһынан тамаҕын анньар. ПЭК ОНЛЯ; 2) ким эмэ кэтэх, кистэлэҥ санаатын билээри киитэрэйдик, угаайылаахтык кэпсэтэр, үтэн-анньан көрөр. ☉ Выпытывать чьи-л. мысли, стараться узнать мнение собеседника о чём-л. (с помощью хитрых приёмов, наводящих вопросов и т. п.). Тамах бэлиэтин биллэрэр — баҕатын, санаатын малтаччы эппэккэ, таайтаран биллэрэр (муҥха тамах бэлиэтигэр холоон этии). ☉ Дать понять о своём желании намёком, намекать (букв. даёт почувствовать свою метку у зева невода — см. тамах бэлиэ). Тылын тамаҕа — ким эмэ санаатын толору, сиһилии буолбакка, быстах-остох, таайтарыылаах соҕустук этэн, быктаран ааһыыта. ☉ Высказывание своей мысли мимоходом, между прочим, не акцентируя на ней внимания
Дьэкиимкэ буоллар Маарыйатыгар өссө Дьаакыбы сөбүлүүр курдук тылын тамаҕар этэн аһарбыта. А. Сыромятникова
Сорохтор …… абааһыны эҥин кэпсииллэрин сөбүлүүллэр. Ол быыһыгар, хаһан эрэ кыыһы таптаабыттарын эмиэ тыл тамаҕар кыбытан ааһаллар. Ф. Захаров
Маарыйа ыанньык ынаҕын улаханнык аһыйара тылын тамаҕыттан да тута биллэр. С. Маисов. Тылын тамаҕыттан иһиттэххэ — быстах-остох кэпсиириттэн, таайтара соҕус этэриттэн түмүк оҥорон сыаналаатахха, сэрэйдэххэ. ☉ Судя по отдельным его словам, некоторым высказываниям
Мин кинини кимиэхэ да күнүүлээбитим суох, хата, тылын тамаҕыттан иһиттэххэ, кини күнүүлүүр быһыылаах. А. Софронов
Тылын тамаҕыттан иһиттэххэ, эйигин букатын көһөрөн киллэрэр баҕалаах. Болот Боотур
Тылын тамаҕыттан иһиттэххэ, туохха эрэ дууһатын эмтэрэр быһыылаах. Н. Лугинов
◊ Тамах бэлиэ — муус аннынан балыктааһыҥҥа муҥха ийэтэ чугаһаабытын көрдөрөр ситимҥэ баайыллыбыт бэлиэ (үксүн өҥнөөх таҥас буолар). ☉ Метка (обычно из цветной ткани) у зева на крыльях невода, недалеко от матки (делается для того, чтобы, находясь на льду, знать о приближении матки невода). Тамах бэлиэҕин көрө тураар эрэ
□ Тамах бэлиэ кэлиитэ, кынакка балыктар буллугурастылар. СТКБТ
ср. др.-тюрк. тамах, тамаҕ, тюрк. тамак, дамак ‘горло, глотка’; др.-тюрк. тамҕа ‘рукав, приток реки’

I
аат.
1. Үөһэнэн тардыллыбыт быа устун сүүрдэн тугу эмэ (хол., орону, сценаны) хаххалатар кэлим таҥас. ☉ Занавес
Быраатым биһиги оонньуу олордохпутуна, үстээх-түөртээх кыра уолчаан быыс тумсугар кэлэн киэҥ харахтарынан миигин одуулаан мылаллан турда. Дьүөгэ Ааныстыырап
Саха сирин сааскытын уруйдуур муусукаҕа — уйдаран, Кремль тыйаатырын быыһа оргууй аҕай аһыллыытын москвичтар дохсун ытыс таһыныытынан көрсүбүттэрэ. АҮ
△ Хаптаһыннары саайан дьиэ эбэтэр хос сорох өттүн (хол., хаҥас орону) араарыы, быыһааһын. ☉ Перегородка
Сиидэрэп быыс хаҥас өттүгэр барда. Баран, быһыыта, сытта. Сэмэн оргууй аҕай үөмэн баран, хаптаһын быыска мутук ойдубута баарынан көрөр. Күндэ
Ону-маны кэпсэтэн эрэрбит, хаптаһын быыс кэннигэр биэсалта кураанах орон турарын дьиибэргээн ыйыталаһан эрэрим, көхсүбүн уот сылааһа сүрдээх эйэҕэстик угуттаан эрэрэ... Амма Аччыгыйа. Тэҥн. соҕоруокка
2. Туох эмэ икки ардынааҕы хайаҕас эбэтэр туох эмэ ортото. ☉ Интервал, зазор, просвет, щель, промежуток между какими-л. предметами
Дөрүн-дөрүн дириҥник үөһэ тыыммахтыыр уонна тоҕо эрэ аҥаардыы илиитинэн хардарыта ньилбэгиттэн тайанан баран, иккис илиитинэн тарбахтарынан ыыраахтарын быыстарын сууралаамахтаан ылыталыыр. Амма Аччыгыйа
Мин ахтыбат да буолуохпун сатаммат: хайа, төрөөбүт сирим тыа быыһа, чоҥкучах алаас буоллаҕа дии. Суорун Омоллоон
Иирэлээххэ алмаас көстүөҕүттэн ыла мас быыһа барыҥнас киһи буолла. Л. Попов
Силиэдэбэтэл салалтатынан дьэҥдьиир оҥорон хотоҥҥо тахсан долбуурун, эркиннэрин бары быыһын барытын хастылар. М. Попов
3. Ханнык эмэ дойдулары, кэлим сирдэри араарар кыраныысса, сурааһын. ☉ Граница, рубеж
Араас омук алаһатын ыспыт Алдьатыылаах фашист сэриилэрэ, Кинилэр Арсан Дуолай тэҥэ атамааннара Гитлер, Алгыстаах арҕаа быыспытын Аан курдук алдьатан киирдилэр... Эллэй
Ийэ сирбит барахсаны Илин быыһын харыстыырга Эрэл биэрэр, эрчим эбэр, Эрдээх ырыа ньиргийдэҕэ. Күннүк Уурастыырап
Босфор силбэһиитэ — икки сүҥкэн улахан материктар арахсар быыстара. Н. Якутскай
△ Ким эмэ бас билэр сирин, учаастагын кыраныыссалара. ☉ Межа
Урукку мин дьонум уһугун булбатах Улууһум быыстарын уҥуордаан туорааммын, Дьоһун дьол үйэтин сырдыгар сыстаммын, Дьокуускай куоракка үөрэнэ киирбитим. Күннүк Уурастыырап
Терентьевтэр муҥур быыстан хаҥас өттүн бас билэллэр. М. Доҕордуурап
Оттуу сылдьан бииргэ быыстаах ыаллыы дьонуттан оту уорар эбит. Саха сэһ. II
△ Ким эмэ бас билэр сирин, учаастагын араартыыр бэлиэ мас. ☉ Межевой знак
Чугастааҕы быыстарын тууран ылан быраҕаттыы, Дьаакып алтыс тоһоҕону тардыалаһа турдаҕына,— хайдах эрэ, эмискэ, хараҕар сирин үрдэ хаан тараанньык буолбахтаата, халлаан иҥнэл-таҥнал барда. Күннүк Уурастыырап
Бэҕэһээттэн дьокутааттар укпут дойдуларын быыс туруортаан, тутта-ра таҕыстылар. М. Доҕордуурап
Кэлтээки Сабыйа сирин кэрийэн, быыс анньар. Саха сэһ. I
4. Туох эмэ буолуута мөлтөөн, аҕырымнаан ылар бириэмэтэ. ☉ Момент временного ослабления, спада, уменьшения, убывания чего-л.
Баччаҕа тиийиэххэ, хата, үлэ-хамнас үгэнэ, кэлии-барыы быыһа буолан абыраата. А. Софронов
Маҕаһыыҥҥа атыылаһааччы быыһа этэ. Софр. Данилов
Ити быыс кэм этэ: дэлэй олох тыына саҥа биллэн эрэрэ. Далан
♦ Быыс биэрбэт — тохтобула суох, кыра да иллэҥ кэми ордорор кыах биэрбэт. ☉ Непрерывно, не оставляя ни одной свободной минуты
Дьоммут уруокпутун үөрэтэрбитигэр кыһамматтар. Маста тиэйсиҥ, уута баһыҥ, торбостору уулатыҥ, акка отто биэриҥ, мууста тиэйиҥ, ону аҕалыҥ, итини илдьиҥ буолан иһэллэр. Күҥҥэ быыс биэрбэттэр. Дьүөгэ Ааныстыырап
Саалар бокуойа суох эстэн тибигирэһэллэр. Бүлүмүөттэр быыс биэрбэккэ бачыгыраталлар. П. Филиппов
Былыргы хараҥа үйэҕэ абааһы диэн, куһаҕан тыын диэн быыс биэрбэт гына «үгүс» этэ буоллаҕа дии. Багдарыын Сүлбэ. Быыс бул — тугу эрэ гынарга быстах кэми бул. ☉ Улучить время для чего-л.
Мин, онон-манан быыс булан сылдьыбытым курдук, сылдьыам, олорбутум курдук, олоруом. Куттаныахха сатаммат. С. Ефремов
Үс күн тухары «Муҥур» [бөрө] ыстаадаҕа кыайан быыс булан киирбэтэ, сиэбит табатыгар хаста да эргиллэн, дураһыйан көрөн баран, төнүннэ. Н. Заболоцкай
Ылдьаана кыыһын, Маайаны, «Хамначчыттарын балаҕаннарыгар сылдьыма», — диэн буруйа сатыыра да, оҕо аата оҕо, быыс буллар эрэ бара турара. Н. Якутскай. Быыс буол — бэрт кылгас кэмҥэ иллэҥсий, сололон. ☉ Иметь короткий перерыв, найти свободное время
Хайдах эмэ быыс буолан, баран оҥорон биэриэх баар этэ. Н. Заболоцкай
— Хата, эдьиийим дьиэни тутарыҥ ырааһа бэрт эбит. Ыраас буолан. Бу бириэмэҕэ түүҥҥү симиэнэҕэ үлэлиибин; күнүһүн быыс буолан, аанньа көрбөппүн. М. Доҕордуурап
[Уоҕурдууну] кута иликтэр быһыылаах. Быыс буолбакка сырыттахтара дуу? В. Гаврильева
◊ Быыс күрүө эргэр. — ким эмэ бас билэр сирин (хол., ходуһатын, бааһынатын) атыттартан араарар күрүө. ☉ Изгородь, разделяющая чьи-л. земельные владения (луга, пашни и т. д.). Эргэ быыс күрүөлэр туралларын көрөн күлэн кэбистэ: «Аны биһиэхэ эһиги наадаҕыт суох... Аны эн-мин сирим диэн быыстаһар суох буолуо...» П. Ойуунускай
Быыс мас — 1) соҕуруокка диэн курдук. Ол да буоллар, хаһан эрэ бу да балаҕаҥҥа сырдык санаа киириэ диэххэ айылаах, таас түннүгүнэн күн уота сып-сырдыктык тыган, быыс маска чаҕылыйбыт. Бэс Дьарааһын; 2) ким эмэ бас билэр сирин учаастагын кыраныыссаларын бэлиэтиир мас. ☉ Межевой знак, колышек, столбик. Оттон оҕото, Ньукуус, баайдартан быһыллыбыт сирдэргэ быыс мас анньааччы буолбута. А. Федоров. Ый быыһа хараҥа — халлааҥҥа ый көстүбэт олус хараҥа кэм (ордук күһүн). ☉ Тьма кромешная (в безлунную ночь, особенно осенью)
Күһүҥҥү ый быыһа хараҥаҕа отууланар дьиэбитигэр — иччитэх сайылыкка тахсарбытыгар бэйэ-бэйэбитин сүтэрсэн кэбиһэ-кэбиһэ булсабыт. Амма Аччыгыйа
Брусневтаах эмиэ ый быыһа ыас хараҥаҕа Араҥас сулуһунан ыйдаран айанныыллар. «ХС»
II
аат. Булт саатын ботуруонугар буораҕы доруобунньуктан араарар эбэтэр доруобунньугу сабар, боолдьохтон, хордуонтан, кумааҕыттан оҥоһуллубут кыбытык, бүө. ☉ Пыж (войлочная, картонная, кожаная и т. п. прокладка внутри охотничьего патрона)
Саам быыһа лейтенант иилэ быраҕыммыт плащ-палаткатыгар түһэн сиэн эрдэҕинэ, били кинини кытта кэккэлэһэн испит биригэдьиир кыыс умуруорда. Т. Сметанин
Сааны сатаан иитэбин. Бэҕэһээ аҕабар көмөлөһөн, быыс уган, саайдым. Н. Габышев