прил. (мелодичный) эйээркэй, эҥээркэй.

прил. 1. мелодическай, мелодия; мелодическое строение песни ырыа мелодиятын оҥоһуута; 2. см. мелодичный.

тыаһы үт. туохт. Өр биир тэҥник илигирээн иһилин (тыас, музыка туһунан). ☉ Издавать продолжительный однообразно повторяющийся мелодичный вибрирующий звук. Билигин даҕаны кини кулгааҕар хомус дьүрүһүйэр тыаһа, Ньургун Боотур көҥүлкиэҥ куолаһынан ыллаан доллоһутара баарга дылы. Г. Угаров
Хормуоска оонньуур. Дорҕоон үрдээн-намтаан, дьүрүһүйэн, наскыйан, дьиэ иһин чуумпутун үрэйэр. М. Доҕордуурап
Икки «ДТ-54» тыраахтар таһырдьа тахсаары аҕай собуоттанан, бухатыыр курдук сири түгэҕинэн дьүрүһүйэн, дип-дириҥник киҥинэһэ тураллар. Р. Кулаковскай

даҕ.
1. Үчүгэй, чөллөркөй, чуор тыастаах, ырыалаах (хол., хомуһу этэргэ). ☉ Звучный, звонкий (напр., о варгане)
Бу үтүө үөрүүлээх өрөгөй күннэргэ Этигэн хомуспун, дьэ, тардыым, дьэ, охсуум! П. Ойуунускай
[Хаалдьыт (дүҥүрү охсор):] Оок! Этигэн күтүр эбит. А. Софронов
Эйээриий, этигэн хомуһум, Истиэххэ кэрэтин тойугуҥ! Эллэй
2. Ис хоһоону чаҕылхайдык, хомоҕойдук этэр, арыйар (хол., тыл). ☉ Хорошо выражающий смысл, яркий, выразительный (напр., о слове)
Эргэ тыллар, сатаатахха, хоһуйар кыаҕы кэҥэтиэхтэрин, тылы этигэн оҥоруохтарын, байытыахтарын сөп. КНЗ СПДьНь
Омук тылын үөрэтии бэйэ төрөөбүт тылын байытар, кинини ордук чаҕылхай, имигэс, этигэн оҥорор. ЧМА СТС СЭ
Бу үҥкүү этигэн хамсаныылара сыанаҕа тиллибиттэрэ. «ХС»
ср. алт. эдил ‘звонкий, мелодичный’

1. аат. Намыыннык, биир күрүс уһуннук иһиллэр тыас (үксүн хомус тыаһын туһунан). ☉ Продолжительное мягкое, мелодичное однообразно повторяющееся звучание (обычно о звучании якутского национального инструмента - хомуса)
   Оркестр дьүрүскэнин кытары кини эт бэйэтиттэн арахсан, аҥаардас кулгаах-харах иччитигэр кубулуйан, бүттүүн үҥкүү алыбыгар ылларда. Н. Лугинов
   Ол кэрэдьикти дорҕооҥҥо, Уйадытар уус хоһооҥҥо Саха этигэн хомуһун Дьүрүскэнэ холбоһор. И. Эртюков
   Ырыа-тойук, хомус дьүрүскэнэ - бу барыта Саха сирин …… норуоттарын саргылаах санаалара буолан, Москва эбэ хотуҥҥа дуораһыйда. П. Аввакумов
2. даҕ. суолт. Намыыннык, биир күрүс дьүрүһүйэн. ☉ Продолжительный, мелодичный, благозвучный
   Көт, саха кылыһах ырыата, Хомуһум дьүрүскэн тойуга, …… Саха дьон сүрэҕэ-санаата Холбоннун аан дойду хуоругар! Эллэй. Хомус
   Сахам хомуһа. Эн дьүрүскэн тойуккар көрөбүн: Мирнэй куорат алгыстаах Туундара аар тутууларын, Бүтэй Бүлүү Баараҕай гидростанциятын. Чэчир-76

I
кылыгыраа диэнтэн холб. туһ. Кыламаннарыгар көмүс чопчулар — кырыа кыаһааннар кылыгыраһа хамсыырга дылылар. Р. Баҕатаайыскай
Кустар өрө сарыкынаһа түһээт, көтөн кылыгыраһа тураллар. Н. Апросимов
[Ойуун] көрдөһөрдүү дүҥүрүн аргыый аҕай охсор. Кыаһааннара дүҥүрү кытта кэпсэтэн эрэрдии кылыгыраһаллар. В. Санги (тылб.)
II
даҕ. Бэйэ-бэйэлэригэр охсуллан тыаһыыр (үксүн тимиртэн оҥоһуллубут бытархай туох эмэ эбэтэр уу сүүрээнин тустарынан). ☉ Звякающий, звенящий, издающий мелодичный звон (обычно о мелких металлических предметах, ударяющихся друг о друга); звонко журчащий (о стремительном течении ручейка по каменистому дну)
Хара тыата күндү кылааннааҕынан суһумнуур, кылыгырас ыраас уута көмүс хатырыктааҕынан дьиримниир. Софр. Данилов
Ильмень күөлгэ, Эльбаҕа Ууга-уокка буспута. Кылыгырас мэтээллээх, Кыһыл Сулус уордьаннаах Оҕо курдук оҕонньор. М. Тимофеев
Биһиктэр үрдүлэринэн сүөһү хабахтарын ыйаан күлтэтэллэрэ, кылыгырас тыастаах чуорааннары баайаллара. Дьүөгэ Ааныстыырап