измерять, мерить пядями.

мерить, измерять; хардыылаан кэмнээ = мерить что-л. шагами.

1) мерить, измерять; учаастагы мээрэйдээ = измерить (земельный) участок; 2) мерить, примерять; сону мээрэйдээ = примерить пальто.

возвр.-страд. от кээмэйдээ = 1) мерить что-л. (себе, для себя); үрдүккүн кээмэйдэн = измерить свой рост; 2) быть измеренным, измеряться.

несов., вымерить сов., вымерять несов. что кээмэйдээ, мээрэйдээн ыл.

1) метр; хас да метр усталаах длиной в несколько метров; 2) разг. метровая линейка; метринэн кэмнээ = мерить что-л. метровой линейкой.

мерить, измерять; кэрдиэҥ иннинэ кээмэйдээ , туттуоҥ иннинэ толкуйдаа погов. прежде, чем рубить — отмерь, прежде, чем делать — подумай (соотв. семь раз отмерь, один раз отрежь).

туохт.
1. Бэрт кичэллээхтик, бириинчиктик мээрэйдээ, кээмэйдээ. ☉ Мерить, измерять весьма тщательно, придирчиво. Аҕалбыт боруобаппын бэрт өр арсыыннаансүөм-нээн баран тутта
2. көсп. Ырыт, ырыҥалаа. ☉ Анализировать
Бэйэтин олоҕун төрдүттэн төбөтүгэр диэри арсыыннаан-сүөмнээн көрө-көрө, хараҕын уутун соттор буолаахтыыра. Н. Павлов

туохт. Тугу эмэ буунтанан кээмэйдээ. ☉ Мерить, измерять массу чего-л. в фунтах
Хара суордар Буруйдарын туох буунталаан, Муустаах умуһахха уган Буордаах уунан аһылыктаан …… Модьу күлүүскэ хатаан Муҥуру көрдөрүө, Муҥу сөхтөрүө баарай! С. Зверев

туохт., эргэр. Сүөмүнэн мээрэйдээ. ☉ Измерять, мерить пядью
Үөһээ хаптаһыны сыҕарыҥнатта, сүөмнээтэ уонна өлүөр тобугунан хам баттаан олорон, бирииппэнэн таҥнары суруйан тырылатта. Амма Аччыгыйа
Күүстээх Көстөкүүн, саҥата суох аргыый аҕай сылдьан, кыыл атылын хардыылаталаан ылар, үктэммит сирин сүөмнээн көрөр. Л. Попов