меткий; табыгас ытааччы меткий стрелок.

I 1. меткий; искусный, ловкий; бэргэн ытааччы меткий стрелок; 2. уст. молодец, удалец.
II уст. невестка (жена старшего деверя).

1) ружейный охотник; сааһыт отуута шалаш ружейного охотника; 2) меткий стрелок.

1) ставить метки, вехи (при дороге); 2) делать зарубку, засечку (на дереве).

даҕ. Табар кыахтаах, атыннартан ордук табар оҥоһуулаах (хол., буулдьа). ☉ Находящий цель, меткий (о пуле)
[Эргэрбит карабин] буулдьата көҥдөйдүү барар. Оннук буулдьа табымтыата суоҕа чахчы, таптаҕына даҕаны өлөрүгэһэ суох. В. Миронов

прил. I. (преданный) эрэллээх, бэриниилээх; верный друг эрэллээх доҕор; 2. (надёжный, прочный) эрэбил, эрэбиллээх; верная опора эрэбил тирэх; 3. (правильный) таба, сөптөөх; верный перевод таба тылбаас; верная мысль сөптөөх санаа; 4. (меткий, безошибочный) бэргэн, сыыспат; верный глаз бэргэн харах; 5. (неизбежный) көстөн турар, саарбаҕа суох; верный выигрыш көстөн турар сүүйүү; идти на верную смерть көстөн турар өлүүгэ киирэн биэр.

1) имеющий метки, вехи; с... метками, с... вехами (о дороге); эркээйилээх суол прям., перен. столбовая дорога; 2) имеющий зарубку, засечку; с... зарубкой, с... засечкой (о дереве).

сов. что 1. быысыпкалаа, синньэлээ; вышить кисет бисером саппыйаны оҕуруонан синньэлээ; 2. на чём быысыпкалаа, оһуордаа, синньэтэ ас; вышить метки на бельё таҥаска бэлиэтэ оһуордаа.

I
аат. Икки кийииттэн улахана (убай кэргэнэ) кыра кийииккэ сыһыаннаан. ☉ Жена старшего брата (по отношению к жене младшего брата)
Ини-бии кэргэттэрэ Истэргэ эмиэ дьиибэ: Бэйэ-бэйэлэрин Бэргэним, бадьам дииллэр. К. Туйаарыскай. «Уҥа илик сүөһүгэ сор буолбат дуо?» — диэтэ Хобороос бэргэнин диэки буолан, эрин кынчарыйа-кынчарыйа. «Саха с.». Тэҥн. бадьа
II
даҕ.
1. Сыыспакка ытар, табыгас, үчүгэйдик ытар. ☉ Меткий, искусный в стрельбе
Фашистартан биирдэстэрэ эмэтэ төбөтүн өндөттөр эрэ, Кобров бэргэн буулдьата супту көтөн испит. Онтон фашистар атахха биллэрбиттэр. Амма Аччыгыйа
Булчут киһи бэргэн буулдьата Тииҥи харахха тэһэ түстэ. Эллэй
Манна, биһиэхэ, эн аҕаҥ Семен Дуранов сулууспалыыр. Кини бэргэн снайпер. И. Федосеев
2. көсп. Тугу эмэ чуолкайдык быһааран, өйдөтөн этэр, хомоҕой, уус-уран. ☉ Меткий, метко характеризующий, складный, красноречивый
Уобараһа бэргэн, ис хоһооно судургу, тыла чиҥ буолан, таабырын киһи өйүттэн тахсымтыата суох, көлүөнэҕэ бэриллэн иһэр. Саха фольк. Поэт [Чаҕылҕан] саамай кэнники кинигэтин «Биһиги күннэрбит ырыалара» диэн ааттаабыттара. Ити тыллара кини айар үлэтин бүтүннүүтүн ис номоҕун бэргэн харахтарыыстыката буолаллар. Софр. Данилов
Саха дьүһүннүүр тылын саҕа нууччалыы быһаарарга ыарахан суох: биир бэргэн тылынан хартыынаҕа көстөрдүү хоһуйан этиини. Далан
◊ Бэргэн ытааччы — сыыспакка ытар киһи, ытарыгар сыыспат киһи. ☉ Меткий стрелок, снайпер
Бэргэн ытааччы аатырбыт Бэйэбит ыччаппыт Бултаабыт булда тугуй диэн, Булан көрө турбутум. Саха нар. ыр. III
Бэргэн ытааччыттан Бэдэр суулларын курдук Снайпер буулдьатыттан Өстөөх самныа куруук. Эллэй
Былыр бэргэн ытааччылар ааттарын мэҥэ тааска быһан суруйаллара. И. Федосеев
III
даҕ., түөлбэ. Табыллыбыт, бааһырбыт (булду этэргэ). ☉ Раненый (о дичи). Бэргэн кус. Бэргэн куобах

I сов. что 1. (сделать метки) бэлиэтээ, бэлиэлээ; наметить бельё таҥаскын бэлиэтээ; 2. (начертить) бэлиэтээ; наметить на плане направление дорог суоллар ханан ба-ралларын былааҥҥа бэлиэтээ; 3. перен. (разработать предварительно) торумнаа, барыллаа; наметить план работы үлэ былаанын торумнаа.