годичный, продолжающийся в течение года; биир сыллаах уоппуска одногодичный отпуск; биэс сыллаах былаан пятилетний план; үгүс сыллаах үүнээйилэр многолетние растения; механизатор икки сыллаах үөрэҕэ двухгодичные курсы механизаторов.

аат. Массыынал а р ы к ө р ө н-х а р а й а н , с а л а й а н үл э л э т э р с п ециалист. ☉ Механизатор
Холкуос мэхэнисээтэрэ.  Биһиги оройуоммут биллиилээх ыччата мэхэнисээтэр Михаил Оконешников бэйэтэ хаамар охсорунан уонунан гаа сири күн аайы оҕустаттарар. Н. Степанов
Замятин звенотун уратыта диэн киниэхэ бары талыы эр дьоннор үлэлииллэр. Үксүлэрэ м э х э н исээ тэрдэр. ФНС ХО

дьүһ. туохт.
1. Түргэн-түргэнник атахтаргын өрө көтөҕөлөөн, биир сиргэ тэпсэҥэлээн ыл. ☉ Очень быстро затопать на одном месте, высоко поднимая и переставляя ноги
Дьэбдьиэскэ дьэ эбии түргэтээн битийиктэнэр. Амма Аччыгыйа
Баһыкыы чахчы тиэтэйдэ буолан баран, букатын хорутуута суох биир сиргэ битийиктэнэ турар курдук. Амма Аччыгыйа
«Механизатор бэрдэ да буолбатарбын, тыраахтарыыс чахчы буолуом»,— киэпкэтин өрө уунна, көрүдьүөстүк үҥкүүлээн битийиктэннэ, итиэннэ эргиллэ түһэн, хайыһан да көрбөккө, бара турда. В. Протодьяконов
2. Түргэнник күүскэ өрө мөхсө түс (сүрэх тэбэрин туһунан). ☉ Сильно и часто биться (о сердце); затрепетать, испытывая сильное волнение
Зоя сүрэҕэ битийиктэнэ тэптэ. Е. Неймохов
Кыыс ып-ыраас, халлаан күөҕэ харахтара арылыһа чаҕылыспыттарын уонна нарын уоһа сэгэйэн олус кэрэтик мичийэн ылбытын дьэ өйдөөн көрдө, кини мыс курдук ытыһын тутарыгар сүрэҕэ битийиктэнэ түстэ. «ХС»

туохт.
1. Бэйэҕэр баартан тугу эмэ кимиэхэ эмэ босхо биэр. ☉ Делиться, поделиться чем-л. с кем-л.
Аһыырбыт быһынна, абаҕам оҕонньор оччугуйда эмэ тарда бэрис диэ, эттэ, арыыта аҕал диэмэ, дьэ онно бэйэтэ сыаналаан тугу эмэни биэриэҕэ, баҕар. МНН
[Баһылай:] Таҥара от чааһынан быйыл айахпар сиири бэристэ. А. Софронов
Миэхэ хаҕыс айылҕа Бэрсэр сааскы киэргэлэ, Саха буолан буоллаҕа, Санаабар олус кэрэ. С. Данилов
2. Хардарыта сутуругунан охсус. ☉ Драться на кулаках
[Бухатыырдар] Сүнньүгэ бэрсибиттэрэ, Сүрэххэ түһүспүттэрэ, Уһун сула батастара Иэмэх талах курдук Эриллэн хааллылар. П. Ойуунускай
♦ Тыл бэрис — кэпсэтиһэн сөбүлэһиигэ кэл. ☉ Договориться, дать слово друг другу
Төрөөбүт дойдуну харыстаан Тыыны да уурарга тыл бэрсиэх. Күннүк Уурастыырап
[Вера:] Суох, Куонаан, Сибиэтэ биһикки бэйэ-бэйэбитигэр тыл бэрсэн турабыт, иккиэн биир күн сыбаайбаланыахпыт диэн. С. Ефремов
— Оччоҕо чып кистэлэҥ — Чып кистэлэҥ, — Инньэ дэһээт, мэктиэ тыл бэрсэн, Илии тутуспуттара. И. Федосеев. Уҥа-хаҥас бэрис — үлэҕэ, күрэхтэһиигэ, мөккүөргэ о. д. а. кимниин эмэ утаа-сабаа, тэҥ соҕус буол. ☉ Быть почти на равных с кем-л. в работе, соревновании и т. п. Бу сырыыга баҕас Костя уҥа-хаҥас бэрсэн хаалар баҕайыта ини. Н. Заболоцкай
Мин куоталаһыыны көҕүлүү сылдьыбыт өрөспүүбүлүкэ биллиилээх механизатор отчуттарын Исаковы, Львову, Большакову, Иванову кытта сирэй куоталаһыыга киирсэн уҥа-хаҥас бэрсэн иккис, үһүс миэстэ буолсан оттоһо сылдьыбытым. «Кыым». Уокка ас бэрис — былыр дьиэ, аал уот, сир-дойду иччилэрин санааларын табар, манньытар туһугар тоҥсук аһы аһыах иннинэ алҕаан, ас үрдүн уокка кут, биэр. ☉ В старину: обряд задабривания духов домашнего очага, местности путем «кормления огня». [Эдьиийдиилэр] саамай бастыҥ астарын аһыыллар, алгыы-алгыы, уокка ас бэрсэллэр. Эвен фольк.