көр мииннээ
Никита элбэх гына миннээн, лапсалаах сахалыы эт буһаран билгитэр. Н. Лугинов

үөстээ I диэнтэн холб. туһ. Бу илим балыгын үөстэтэ охсон миинниэххэ. ИИФ УС

билгий диэнтэн дьаһ
туһ. Никита элбэх гына мииннээн, лапсалаан сахалыы эт буһаран билгитэр. Н. Лугинов
Көмүлүөк оһоҕо тигинэччи умайар, араҕас өрөҕөлөөх соболору алтан олгуйга буһаран билгитэллэрэ. Н. Кондаков

дьүһ. туохт. Дьалкылдьыйа, күөгэлдьийэ хамсаа. ☉ Колыхаться, волноваться, плескаться
Тэриэлкэлээх мииннии таскылдьыйда. П. Ойуунускай
Таскылдьыйар таһаалаах Тапталым уйата, Ийэ дойдуом! Улуро Адо (тылб.)

аат., түөлбэ. Буһаран, кырбаан баран хатарыллыбыт эт. ☉ Сваренные и высушенные кусочки мяса
Үллээҥкини кураанахтыы чэйи кытта эбэтэр буһаран, мииннээн да иһиэххэ сөп. Кини бустаҕына үллүмтүө буолар. И. Данилов

абыран диэнтэн атаах. Хайа ол айан сүөһүтэ барахсан, айаннаан сылайан кэлэн баран, күөх оту сиэн хонноҕуна, абыранаахтыа этэ буоллаҕа дии. А. Софронов. «Ок-сиэ, мантан баҕас Огдооччуйаны мииннээбит киһи, төһө эрэ абыранаахтыыр этэ», — дии саныыр Болот. Н. Заболоцкай
Бу эргин дьон чэйинэн, табаҕынан, таҥаһынан даҕаны бэркэ тутайан, ыксаан олороллор. Ол кэллэр абыранаахтыа этилэр. Н. Якутскай

туохт. Мээккэ бурдугу ытыйан мииҥҥэ кут. ☉ Делать мучную заправку для супа
Оҕолор ийэлэрэ кустарын үргүү оҕуста, хаһыҥнаабыт мээккэ бурдугунан бэрт хойуу гына сэлиэйдээтэ. И. Никифоров
Быыс нөҥүө Ыстапаанньыйа эмээхсин, бурдук ытыйан, күөһүн сэлиэйдии сылдьар. Д. Очинскай
Ыдьырыйбыт сыалаах эти сэлиэйдээн, лапсалаан, хойуу гына мииннээн буһарда. «ХС»

туохт.
1. Мииҥҥэ лап сата кут, миини лапсанан тумалаа. ☉ За правлять суп лапшой
Никита элбэх гына мииннээн, лапсалаан сахалыы э т б у һ а р а н б и л г и т э р. Н. Лугинов
Мииҥҥин лапсалаа. Оргуппахтаан баран, амсайаар. Н. Габышев
2. көсп., кэпс. Онно суоҕу сымыйалаан кэпсээ. ☉ Врать, лгать; говорить вздор
— Оттон бары лапсалыыбыт буолбат дуо? — Лапсалыыбыт… С ы м ыйалыыбыт диибин, — Прошка буруйдам мыт оҕолуу тэпсэҥнээтэ. Э. Соколов

аат. Туох эмэ (хол., улахан балык, мас о. д. а.) туора быһыллыбыт кэрчигэ. ☉ Кусок нарезанной поперёк крупной рыбы, обрубок большой лиственницы (особенно, если это нижняя часть ствола)
Баай тиит бастыҥ үөрэҕэһин быһыта сынньан ылан байбаччы олордон кэбиспит курдук барылы быччыҥнаах эбит. Ньургун Боотур
Киэсэ булуустан биэс-хас киилэлээх хатыыс үөрэҕэһин таһааран харыстаах саха быһаҕынан устуруус көөбүлүн курдук, тэбис-тэҥник кыһан кырылатта. Н. Лугинов
Ити балыктан биир обургу соҕус үөрэҕэһи сулбу элитэн ылан, ыалдьа сытар эдьиийгин мииннээ. Н. Заболоцкай

аат.
1. Эт-сиин, быччыҥ, өй-санаа кыамтата, сэниэтэ. ☉ Физическая и душевная сила, возможности кого-л. к активным действиям
[Огдооччуйа] быһыыта, тыҥата бэргээтэ. Болот ону көрөн аһата, мииннии түспүт киһи дии саныыр да, күүс-кыах суох. Н. Заболоцкай
Кэлэктиип биир санаата, биир сыала, оннооҕор биир салгынынан тыынара киниэхэ [Мария Яковлевнаҕа] күүс-кыах, эрчим-тирэх биэрэллэрэ, биэрэллэр даҕаны. «ХС»
2. Үлэни оҥорор, толорор кыах, күүс. ☉ Производственный потенциал, трудовые ресурсы
Өрүһүйэргэ аналлаах дьоннору хаалларан баран, туох баар күүһүкыаҕы барытын уҥуоргу биэрэккэ бырахпыттара. Д. Таас
Тутуу былаана сыл ахсын улаатыннарыллар. Оттон күүс-кыах онно сөп түбэһиннэриллэн тэриллибэт. «Кыым»