ж. модьуун.

сов. разг. модьуунур, модьуун буол.

м. 1. бот. лабыкта; 2. мед. модьуун (тирии ыарыыта).

аат. Киһи курданарынан (синньигэс биилинэн) тириитэ кытаран, хабыллан тахсар сыстыганнаах ыарыыта (модьуун көрүҥэ). ☉ Лишай опоясывающий
Сэмэнчик уол курдуур буолан ыарыйда. Кини ыарыытын дьонуттан кистии сатыыр. И. Данилов

сутулун сутулун диэнтэн хай
аата. Куобах хойуннаҕына ыарыынан сутуллуута күүһүрэр. М. Попов
Билигин биһиэхэ хортуоппуйга модьуун үгүс, хара атах диэн ыарыынан сутуллуу баар. «Кыым»

аат. Киһи этэ кыһыйан бааһырар ыарыыта. ☉ Экзема
[Кыра кыыһы] ымынах ыста, куччаҥа тутта. Өксөкүлээх Өлөксөй
Аал уот иччитэ …… Хатан Тэмиэрийэ ымынаҕынан ыспыт, куччаҥанан сутуйбут, кутургуйанан-модьуунунан тибиирбит эбит. Болот Боотур
тюрк. курчангы, куршангы, корчангы, кирчонги ‘чесотка; парша’

аат., түөлбэ.
1. Кир, кир-хах. ☉ Грязь, нечистоты.
2. Хоһоҕо, модьуун. ☉ Перхоть, лишай, парша
Торбос хоҕо. ДСЯЯ
Арыт оҕо куйахатыгар кугдаххай өҥнөөх хох үөскээччи. Дьиэ к.
ср. др.-тюрк. хох ‘земля, прах’

көр буомтуй. Бу налыы өттө тураҥнаах буолан оҕурсу буомтура үүнэр
□ Биһиги ходуһаларбытын дьиҥнээх хаһаайын быһыытынан көрбөппүт-харайбаппыт
Түмүгэр ходуһа кырыһа чиҥиир, бытарыйар, ньуура алдьанар, үүнэр ото буомтурар. А. Петров. Модьуун ньирэйи буомтурдар. Ол эрээри эмис, доруобай ньирэй бу ыарыыга ылларбат. МСИ ССНьЫаУО

соролоо диэнтэн дьаһ
туһ. Оһоҕоспун тоторор мөккүөргэ Оботтоох кулаактарга Оҕо сааһым дьоллоох көлөһүнүн соролотон сиэтэрим. П. Ядрихинскай
Модьуун бастаан кыра баастан түүтүн соролотон …… түү төрдүн бааһырдар. МСИ ХСИи
[Осип:] Харчытын суолга хаартылаан соролотон баран, чыычааҕым, билигин кутуругун быһа кыбыйан олорор, уруккутун курдук тыыллыбат-хабыллыбат. Н. Гоголь (тылб.)

аат.
1. Ханнык эмэ ыарыыттан (хол., бэтэрээҥкэ, аллергия) киһи, сүөһү этигэр тахсар быдьыгынас итиик, хатаал. ☉ Мелкие пятнышки или прыщи, появляющиеся на теле при некоторых болезнях (напр., ветрянке, аллергии), сыпь. Куор ымынаҕа
□ Сороҕор оҕо моонньугар ымынах тахсааччы, оччоҕо кинини маргааҥка суурадаһыныгар сөтүөлэтэр сөп. ГЛИ ЭИС
Ыарыы иккис кэрдиис кэмигэр киһи этэ ымынах курдук бырдьыгынаан тахсар. АЛР ВЫаХ
2
көр кыһыылаах ымынах. Киһи сууммакка кирдээхтик сырыттаҕына, тириитин быыһа бүөлэнэн хаалан ымынах, модьуун эҥин буолан барар. П. Филиппов
Ынах сүөһү, таба уонна сибиинньэ иитиитигэр сыстыганнаах ымынах элбэх ночооту аҕалар. МСИ ХСИи
Сэллик, одуруун, кумахы, ымынах курдук ыарыылар сир ахсын бүрүүкээбиттэрэ. АНХ СС
3. Хортуоппуй хаҕа бааһыран ыалдьар ыарыыта. ☉ Болезнь клубня картофеля, парша, фитофтороз
Бактыарыйалар хаҕа бааһырбыт уонна ымынах ыарыылаах хортуоппуйга өтөн киирэллэр. ФНС ОС
Хортуоппуй аһыгар уунан да суурайдахха барбат хара ымынахтар үөскүүллэр. ЛПМ ХХ
◊ Кыһыылаах ымынах — киһи, сүөһү тириитин ис араҥатыгар олохсуйар кыһытар быт көмөтүнэн көбөр, тарҕанар сыстыганнаах тирии ыарыыта. ☉ Кожное заболевание, вызываемое клещами, характеризующееся сильным зудом, чесотка
Ньургуһуну сүөгэйгэ булкуйан кыһыылаах ымынаҕы эмтииллэрэ. МАА ССЭҮү
Хотугу таба кыһыылаах ымынаҕын көбүтээччинэн тирии ис араҥатыгар олохсуйааччы кыһытар быт (клещ) буолар. ТСА ТС
Ымынахтаах тиип көр тиип I. Аны араҥ ыарыы, уоспа, ымынахтаах тиип, титириир курдук ыарыылар суох буоллулар. «ХС»
ср. якут. ымый ‘гнить’, ног. йиби ‘мокнуть, размокать’