несов. 1. (мигать) чыпчылый, чыпчылыҥнаа; 2. кому и без доп. (подавать знак) хараххынан имнэн; 3. (мерцать) чыпчылыҥнаа, кылаҥнаа.
Русский → Якутский
моргать
Еще переводы:
чыпчылыт= (Якутский → Русский)
побуд. от чапчылый=; хараххын чыпчылыт= моргать, мигать глазами.
ньамаҥнаа= (Якутский → Русский)
1) моргать слипающимися глазами; 2) разг. неодобр, ехидно улыбаться; тихо, ехидно смеяться.
чыпчылый= (Якутский → Русский)
мигать, моргать; хараххын чыпчылый= мигать глазами; көрөн баран чыпчылыйыма= уставиться не моргая; киниэхэ чыпчылыйан кэбистэ он ему мигнул (подавая знак) # чыпчылыйыах иннинэ в мгновение ока.
чараастык (Якутский → Русский)
нареч. 1) тонко, тонким слоем; халбаһыыны чараастык быс = тонко нарезать колбасу; 2) легко; чараастык таҥын = легко одеваться # чараас-чараастык көр = нежно-нежно посматривать; чараас-чараастык чыпчылый= часто мигать, моргать (обычно о девушке с нежными веками).
сабыҥнат (Якутский → Якутский)
дьүһ. туохт. Хараххын аһан-сабан халтаһаларгын үөһэ-аллара хамсат, бытааннык чыпчылыҥнаа. ☉ Медленно опускать и поднимать веки, моргать
Халыҥ халтаһаларын сабыҥнатан, тугу эрэ толкуйдуур, атын сир диэки көрбөхтөөтө. М. Попов
чараас-чараастык (Якутский → Якутский)
чараасчараастык көрөр фольк., поэт. — нарыннык, ис-киирбэхтик көрөр. ☉ Смотреть с нежностью
Даайа: «Ээх», — диэтэ, чараас-чараастык көрдө. «ХС»; чараас-чараастык чыпчылыйда фольк., поэт. — түргэн-түргэнник чыпчылыҥнаата, симириктээтэ (чараас халтаһалаах кыыһы этэргэ). ☉ Моргать часто-часто (о девушке с нежными веками)
[Айталыын Куо] Чараас-чараастык чыпчылыйан кэбистэ. П. Ойуунускай
[Күкүр Уус:] Чыычааҕыам, Сыкына, тоҕо чаҕыл күнүм курдук чараас-чараастык чыпчылыйдыҥ? Суорун Омоллоон
Марыыска чараас-чараастык чыпчылыйда. Дьүөгэ Ааныстыырап
симириктээ (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Харахтаргын быһыччы көрөн баран түргэнтүргэнник чыпчылыҥнаа. ☉ Прищурив глаза, часто моргать
Уолугун төрдүн туох эрэ бүөлүү анньан кэбистэ, таныыта кычыгыланан, хараҕа симириктээн барда. Амма Аччыгыйа
Михаил Иванович хараҕын аһаат, түннүгүнэн хоһун иһигэр тыкпыт күн сырдыгыттан симириктии түстэ. Н. Лугинов
Кыыс Хотун дьахтар иннигэр киирэн симириктии турда. А. Сыромятникова
2. Мөлтөхтүк, чыпчылыҥныы-чыпчылыҥныы умай. ☉ Мерцать, мигать (о свете)
Ыһыырынньык чүмэчи симириктии турар. Амма Аччыгыйа
Иван симириктии умайар чүмэчи сырдыгар ийэтин одуулаһа сытта. Софр. Данилов
Арай тимир оһох аанын быыһынан кытархай уот симириктээн ылара көстөр. «ХС»
чыпчылый (Якутский → Якутский)
туохт. Кэмиттэн кэмигэр хараххын бэрт түргэнник симэн ыл (эт-хаан ирдэбилинэн). ☉ Непроизвольно опускать и поднимать веки, моргать, мигать
Сөдүөччүйэ, аан тыаһын истэн, күн сырдыгын көрбөт буолбут хараҕынан, чыпчылыйа-чыпчылыйа, олоотуур: — Хайа, бу хайаҕыт киирдэ? Н. Якутскай
Мин уйан дууһалаах, били ырыаҕа ылланардыы чараас чарааһынан чыпчылыйбыт, минньигэс минньигэһинэн мичилийбит …… кыыһы талыам этэ. Далан
Дьиэлээхтэр соһуйан хаалан тыыммакка да, чыпчылыйбакка да Күһэҥэй оҕонньору тобулу көрбүттэрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
♦ <Көрөн баран> чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр (икки ардыгар) көр бэтэрээ
Көрөн баран чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр, истэн баран эҕирийиэх бэтэрээ өттүгэр кэлэ оҕуста. Ньургун Боотур
Кини, чыпчылыйыах икки ардыгар таҥна охсоот, таһырдьа сып гынна. С. Никифоров
Бу охсуһуу барыта чыпчылыйыах икки ардыгар буолла. СҮК. Чыпчылыйыах иннинэ — олус кылгас кэмҥэ, хараххын симэн баран арыйыаҥ икки ардыгар. ☉ В мгновение ока, в один миг. Оҕом чыпчылыйыах иннинэ аҕала оҕуста
□ «Чыпчылыйыах иннинэ» — биирдэ чыпчылыйан ыларга сөптөөх олус кылгас бириэмэ. ПАИ СМС
Көрүөх (чыпчылыйыах) түгэнэ көр түгэн II. Тустуук утарсааччытын чыпчылыйыах түгэнигэр тиэрэ хатыйан түһэрдэ. И. Семёнов
Хаартыһыттар уолуйан чыпчылыйыах түгэнэ саҥата суох олорбуттара. И. Гоголев
Чыпчылыйыах түгэнэ буккулла түһэн баран, кырдьаҕастарбыт строй иннигэр тахсан турдулар. И. Павлов
ср. бур. сабшаха, сабшалха ‘мигать’, кирг. жыбыҥда ‘быстро мигать, подмигивать’