м. 1. каскад (кэрдиис-кэрдиис дол-буурданан түһэр күрүлгэн); 2. перен. быстыбат мэҥэһик; каскад (или каскады) слов быстыбат мэҥэһик тыллар.

иэҕилин диэнтэн төхт
көрүҥ. Университет лекционнай саалатын эргийэ иэҕиллитэлээн тахсыбыт мэҥэһик олбохторун курдук. ФЕВ УТУ

прил. 1. (в одном направлении) аргыс, үүрдэрии, кэнниттэн (хайысхалаах); попутный ветер аргыс тыал, кэнниттэн тыал; 2. (по одному пути) аргыс, таарыйа барар; попутная машина таарыйа барар массыына; 3. (производимый в связи с чем-л.) мэҥэһик; попутный вопрос мэҥэһик боппуруос.

сыһ. Аарка курдук, ааркаҕа маарынныырдык. ☉ В виде арки, аркообразно
Элбэх мэҥэһик кутаа уоту ааркалыы өрүтэ кытыаһыннартаан, күн тахсан эрэр эбит. Амма Аччыгыйа

аат. Үрэхтэр икки ардыларынааҕы мастаах хаттыгас, мэҥэһик үрдэллэрдээх дьирбии сир. ☉ Лесистая бугристая горная возвышенность, служащая водоразделом двух рек. Хаамарга олус ыарахан, биир үрдүк дьогдьорооту нэһиилэ дабайан тахсан баран сынньана олоробун. Я. Семенов. Тэҥн. дьогдьоот II

төрүттэн диэнтэн хай
аата. Германия эйэни таптыыр демократическай Өрөспүүбүлүкэтэ төрүттэниитэ — Европа историятыгар сүҥкэн суолталаах сабыытыйа. Софр. Данилов
Оскуола былыр маҥнай төрүттэниитигэр оҥоһуллубут дьоҕус гынан баран, үрдүк дьиэҕэ кэлин хас да мэҥэһик саҥа салҕааһын тутуллан, уһун субурҕа буолан тахсыбыт. Н. Лугинов

1. сыһ. Ононманан, сэдэхтик. ☉ Редко, негусто
   Былыр бу дэриэбинэ абына-табына тарҕанан олорор, самнарыспыт туруорбах уонна ампаар дьиэлэрдээх, бэрт аҕыйах ыаллаах этэ. Д. Таас
   Саалаҕа ытыс тыаһа абына-табына тобурҕаан иһэн уостан хаалар. Н. Якутскай
   Ыраахтааҕы туһунан мэҥэһик-мэҥэһик дойҕохтору абына-табына ордон хаалбыт тииһин быыһынан саккыратта. М. Доҕордуурап
2. даҕ. суолт. Онон-манан эрэ бытыгыраан көстөр, убаҕас, сэдэх (хол., үүнээйи, бытык эҥин). ☉ Редкий, негустой, жидкий (напр., о растительности, волосах и т. п.)
   Лаҥкыы оҕонньор абына-табына баттахтаах улахан төбөтө лэкэйэн олорор. А. Сыромятникова
   Оттоох, ыарҕалаах, сэппэрээктээх, сиһик талахтаах, абына-табына мастаах хойуу соҕус иһирик ойуур устун баран истим. Т. Сметанин
   Буолалар быыстарыгар абына-табына дьиэлэр көстөллөр. Күндэ

1. көр быыбарка. «Чэй, чэй», — диэхтиигин да чэйбит эһиннэ, ити быыбакканы илдьириппитим. А. Софронов
   Оҕонньор чэйин быыбаккатын кэннин диэки ыста, ытыһын көхсүнэн уоһун аа-дьуо туора сотунна. Софр. Данилов
2. Үүнүүтэ суох, бытархай буордаах сир. ☉ Неурожайная, мелкоструктурная почва
   Сорох быыбакка сирдэр бурдуктара хатан хаалан, мэктиэтигэр хараара өлөн эрэллэр. М. Доҕордуурап
   Сир үөрэҕин албаһынан Быыбакка буору уоҕурдан, Аҕыстыы мэҥэһик ыһыынан Быйаҥ үүнэ турда. И. Чаҕылҕан

туохт. Туохха эмэ мэҥэһик буол, кыттыс, хоһулас. ☉ Приобщиться, примкнуть к чему-л.
Ыраах, чугас ыаллары Ыһыаҕынан ыҥыран, Үҥкүүһүппүт үөдүйүө, Дьороҕоно сотолоох дьоҕооһуо, Дьоллоох ыччат тиксиһиэ. С. Зверев
Ол да иһин мин Кэлэр үйэ Кэскилигэр кииристим, Үтүө олох Үөрүүтүгэр дьоҕоостум, Бар дьону кытта баараластым, Кэрэ дьону кытта кэккэлэстим. С. Зверев
Эмээхсин, кырдьыбытыгар эбии ыарыы дьоҕооһон, адьас буорайда. В. Сивцев

көр дьэҥкир
[Өлүөнэ Муустаах муораҕа] Сэттэ уон мэҥэһик Үйэлэр тухары ирбэтэх Ньэҥкир тарын бэлэскин Ириэрдээри кэллим курдук! Өксөкүлээх Өлөксөй
Дьэ, быһатын эттэххэ, наукаттан, бэлиитикэттэн атыҥҥа барытыгар өһүллүбэт өстөөх, сүүс бырыһыаннаах ньэҥкир муус аныгы киһи диэн ама кини ини, оҕолоор! Амма Аччыгыйа