м. уст. суһал илдьит, наарыһынай.

м. наарыһынай, илдьит киһи, хорохоот.

туохт., эргэр. Наарыһынайынан сырыт. ☉ Быть, работать нарочным
Оччотооҕуга мин Булуҥҥа наарыһынайдыыр этим. Далан
Наарыһынайдыы да сырыттарбын, сири-уоту билэр буоламмын, сирдьит да буоларым. Н. Павлов

сыһ. Тоҕоостоохтук, табыллардыы; сөптөөхтүк. ☉ Удобно, подходяще; уместно, кстати
Марков наарыһынайа Сүөдэр Хомуоһап Ракитин генералга бэрт табыгастаахтык тутулла охсор. Амма Аччыгыйа
Кинилэр [олордуллубут мастар] бэрт табыгастаахтык аттаран оҥоһуллубуттар. И. Данилов
Ыччаттар олус табыгастаахтык таҥныбыт [маскараакка] аатыраннар, өссө кимиэхэ эрэ көстүөхтэрин баҕардылар. Л. Толстой (тылб.)

даҕ. Түргэнник, суһаллык толоруллуохтаах, ыксаллаах. ☉ Совершаемый безотлагательно, срочный, неотложный. Тиэтэллээх сурук
□ Бастаанньа улаатан эрдэҕинэ, сааһыары кыһын Дьокуускай, Өлүөхүмэ, Бүлүү уокуруктарын үлэһиттэрин ыҥыран ылан, тиэтэллээх сүбэ мунньах оҥорбуппут. П. Ойуунускай
Тиэтэллээх дьыалаҕа улуустан наарыһынай кэлэр. Амма Аччыгыйа
[Кэнтэй] Эрбантей биэрбит биир тиэтэллээх сорудаҕын толоро барда. Эрилик Эристиин

туохт. Табалары хараалга хаай. ☉ Загонять стадо оленей в загон
Бу күннэргэ Хара Уулаах үрэҕин үрдүгэр турар икки ыстаада табаларын харааллаан ааҕан эрэллэр. «Кыым»
Наарыһынай кэлэн: «Сылгыларгын барытын биир сиргэ мунньар үһүгүн, аҕыйах хонугунан, сылгылары харааллаан ааҕыы саҕаланар», — диэн иһитиннэрэн барбыта. «Чолбон»

аат., эргэр. Өрөбөлүүссүйэ иннинэ нэһилиэк, улуус быраабатыгар суһал сорудахха, илдьиккэ сылдьар киһи, наарыһынай. ☉ Скороход, курьер, нарочный, рассыльный
Барыстаммытым суоҕа диэн Баһылай Киппээнэп саныы, муҥатыйа олордоҕуна, сэбиэт хорохоото көтөн түстэ. П. Ойуунускай
Нэһилиэк ревкомнарыгар хорохоотунан, хаппараалынан барыта баайдар анаммыттара. Эрилик Эристиин
русск. скороход

аат.
1. Кэмбиэрдээх дьыала суруга, кэмбиэрдээх докумуон. ☉ Конверт с официальным письмом; пакет с документами
Платон Алексеевич Сэмэнчиги ыҥыртаран ылан сорудаҕын өссө чиҥэтэн биэрэр: «Эн сэкириэтинэй бакыаты илдьэ иһэргин ким даҕаны билиэ да, сэрэйиэ да суохтаах». Н. Якутскай
Улуустааҕы наарыһынай киниэхэ сургуустаах, бэчээттээх дьоҕус бакыаты туттарда. В. Протодьяконов
Бытыктаах инники иккитэ хардыылаата, хобулуктарын лас гыннарда уонна хоонньуттан бакыат таһааран уунна. М. Шолохов (тылб.)
2. Салапаан мөһөөччүк. ☉ Целлофановый мешок, пакет
Килиэби бакыакка ук. Бакыата хайдан хаалбыт. —Соҕуруу сирдээх үтүө бырааппыт Көрдөһүүтүн ылынаммыт, Тииппит сиэмэтин ыраах ыыттыбыт, Маҥан бакыакка угаммыт. И. Эртюков

ж. эстафета (1. уст. былыр солбуйсан иһэр наарыһынайдарынан ыытыллар супал почта; 2. спорт, биир команда хас да киһини утуу-субуу туруоран сырсар күрэхтэһиитэ уонна онно киһиттэн киһиэхэ бэриллэр предмет).