частица модальная, выражает предположение наверно, возможно, может быть; ыалдьыбыта буолуо он, наверно, заболел; онно арыый сылаас буолуо там, наверно, потеплее.

модальное сл. 1) вероятно, наверно, наверное, очевидно; пожалуй; бука , кыайыахтара вероятно, они осилят, победят; эн , бука , алҕаһаатаҕыҥ ты, наверное, ошибся; 2) пожалуйста; бука эрэ көһүт пожалуйства, подожди; бука диэн пожалуйста, прошу; бука диэн мэниктээбэт буолаар прошу тебя, пожалуйста, не шали # бука бары все до единого; мантан бука бары барбыттар отсюда ушли все до единого.

ситим сыһыан холб. Төрүөтүн ыйан туран сэрэйиини көрдөрөр. ☉ Выражает предположение с указанием причины совершения действия (вот поэтому, вероятно; потому, наверно, и). Ол да иһин буолуо, хойутуохтара дии санаабыппыт
□ Кинини да билэн эрдэхтэрэ, ол даҕаны иһин буолуо, биир мааны таҥастаах киһи аргыспын кытта бэрт эйэҕэстик дорооболосто. В. Ойуурускай
Кыаллар көмөнү барытын оҥордулар, ол даҕаны иһин буолуо, олохтоохтор биһиги салайааччыларбытыгар истиҥ-иһирэх тыллары эттилэр. «Кыым»

1. 1) всё время, постоянно; всегда; кини наар хойутаан турар он всегда встаёт поздно; тустууга бүгүн наар кини эрэ кыайталаата сегодня в борьбе только он один побеждал (всех); 2) чрезмерно, слишком, чересчур; наар табахтаама , доруобуйаҕын буортулуоҥ слишком много не кури, испортишь здоровье; наар (аанньа ) буолан истэхпит на нас обрушилось одно несчастье за другим; 2. одинаковый, подобный; илимҥэ наар кыра балык туппут рыба попалась в сети сплошь мелкая # өтөр наар в скором времени; в ближайшее время; өтөр наар көрсүһэрбит биллибэт в ближайшее время мы, наверно, не увидимся.

I 1. частица модальная 1) вероятно, наверно, наверное; сарсын кэлэр ини вероятно, он завтра придёт; 2) наверняка, несомненно, точно, обязательно; сарсын да күн тахсар ини и завтра наверняка солнце встанет (т. е. не сделанное можно доделать и завтра); 3) усиливает высказываемую мысль с различными эмоционально-экспрессивными оттенками; үйэлээх сааспар үчүгэйи-куһаҕаны көрдүм ахан ини ведь за свою жизнь я видал-перевидал и хорошее и плохое; утуйдаҕа баҕас кытаанаҕын ини! ну и крепко же он спит!; дьэ, туттаҕым ини! наконец-то я (его) и поймаю!; 2. с сочет. киһи баар и гл. ф. прошедшего результативного вр. образует желат. накл.: сыта түспүт киһи баар ини полежать бы немного; 3.) с сочет. көрүөх бэйэм (или бэйэиг, бэйэтэ) и деепр. на =ан означает быть вынужденным делать, предпринимать что-л.; баран көрүөх бэйэм ини придётся мне идти (даже если тяжело или не хочется).
II уст. 1) младший родной брат; 2) младший родственник по линии отца (по отношению к сыновьям последнего).

быһ. солб. аат. Кэпсэммитин, ыйыллыбытын саҕа; этиллибитин курдук. ☉ Столько (указанное, названное количество); в такой степени, так
«Итиччэ таптыыр аата, тоҕо ыйыппат буоллаҕай», - диэн Хобороос Дьаакып суоҕар санааргыыр. А. Софронов
Нуучча кыһылларын кытта сылдьыстаҕына, саха киһитэ итиччэ күүстээх санааланар. Амма Аччыгыйа
«Миша, эн кыыһы итиччэ биһириир эрээри, тоҕо биири эмэ дьиҥнээхтик таптаабаккын?» - диир Айаан. Н. Лугинов
Туора киһи итиччэ аһыныа дии санаабат этим. Н. Заболоцкай
◊ Итиччэ айылаах (үлүгэр) - олус күүскэ, сиэри таһынан (үксүгэр сүөргүлээн). ☉ Так, в такой степени сильно (выражает эмоциональное усиление признака с оттенком иронии)
Тоҕо итиччэ үлүгэр ыгылыйан, тугу барытын умнан туран, манна кэлэ охсубута буолуой? Амма Аччыгыйа
Ити кыыс, итиччэ айылаах тиэтэйэн, ханна тэлээрдэ. С. Ефремов
Ити ынахпытын ханнык эрэ буору уобуох, умса түһүөх итиччэ айылаах гынна. Күндэ
«Арай ити бэрэссэдээтэл итиччэ үлүгэр элбэх харчыны суох гыммыт буоллун, оччоҕо ситини биһиги иккиһин төлүүбүт дуу, тугуй дуу?» - диэн ыйытар Макаар. Күндэ
Туох буолбут оҕо манна, тыа быыһыгар, соҕотоҕун саһа сылдьара буолуой, тоҕо кинилэртэн итиччэ үлүгэр куотта? Н. Заболоцкай
Оттон туох кытара сытарын көрөн, итиччэ айылаах күлсэн саһыгырастылар? «ХС». Итиччэ буолбат буолуо дуо - хайҕалтан аһара барбыт киһини сүөргүлээн этии. ☉ О головокружении от успехов, о зазнайстве от славы (с оттенком осуждения)
Хайыай, кыһыл көмүс мэтээллэммит киһи, итиччэ буолбат буолуоҥ дуо, кыраларгын аанньа ахтыаҥ дуо... Н. Неустроев. Итиччэни истэн баран - итиччэ кэпсээбитин кэннэ (олоруо дуо, оҥоруо суоҕа дуо, буолуо суоҕа дуо?). ☉ После таких слов, после того, что узнал, услышал (неужели не сделает?)
- Бу курдук ыыска олоруох кэриэтин, кырдьык даҕаны арахсыбыт, атах балай барбыт ордук ини. Холлой итиччэни истэн баран, хаана дьэ ситэ оргуйда, уҥуоҕа илибирэс буола түстэ. Амма Аччыгыйа
- Дьол - түгэн. Бүгүн баар, сарсын суох. - Ээ, били, туох, харчы курдук эбит дии. Бүгүн эйиэхэ, сарсын миэхэ, эмиэ дьиибэ эбит! - Сеня итиччэни истэн баран, сүгүн олорууһу дуо? Н. Лугинов. Итиччэни истэҥҥин (истэн), баччаҕа тиийдиҥ (кэллиҥ) ини - кэпсэтэччини алы гынан, уҕарытан, уоскутан этии (куруубайдык, киһи кыыһырыан курдук, саҥаран баран). ☉ Тебе, наверно, и не такое приходилось слышать (употр. для успокоения собеседника или смягчения резкой, грубой шутки в его адрес)
[Кулуба күлэр:] Киһи оонньообутун аайы кыыһырыма, доҕор. Аата, итиччэни истэҥҥин, баччаҕа тиийдиҥ ини. Н. Неустроев