прил. 1. (неописуемый) кыайан этиллибэт, киһи маннык диэбэт; 2. (очень сильный, чрезвычайный) олус улахан, сөҕүмэр.

1. туохт.
2. кэпсээ диэнтэн бэй., атын. туһ. Ыраас таптал туһунан үгүс да кэпсээн кэпсэммитэ, үгүс да ырыа ылламмыта буолуоҕа. Суорун Омоллоон
   [Кыыс] остуоруйаҕа кэпсэнэр кыһыл көмүс муостаах табалыы, биирдэ көстө түһээт, мэлийэн хаалбыта. Н. Лугинов
   Үлүйэртэн өһүллүбүт Үүдэһиннээх бу дьоннор — Кыайыыларын кэпсэммэт, Кырдьык, сэмэй да дьоннор. Р. Баҕатаайыскай
   Кистэлэҥмитин билсэбит эрээри саха киһитин үгэһинэн кэпсэнэ барбаппыт. ВВ ТТ
3. Бэйэҕин киһиргэнэн саҥар, кэпсээ. ☉ Хвалиться, нахваливать себя
   Кини: «Мин моҕотойу тыыннаахтыы тутуом», — дии-дии кэпсэнэ истэ. Суорун Омоллоон
   Илья Васильевич сураһар дьоҥҥо бэйэтин буҕаалтыр курдук кэпсэнэр. Н. Габышев
   «Ити аата, били баайдар кырган бүтэрдибит диэн кэпсэммит бассабыыктарын илиилэригэр былаас киирдэҕэ», — диэбитэ кини. Эрилик Эристиин
4. буолб. ф-ҕа даҕ. суолт. Тылынан сатаан этиллибэт. ☉ Неописуемый
   Сатаан кэпсэммэт, кыайан хоһуллубат кэрэ Талба өрүс. Амма Аччыгыйа
   Дьэ манна мин маҥнай көрүстүм Уһуктуу кэпсэммэт үөрүүтүн! Баал Хабырыыс
   [Күһүн] Кэпсэммэт кэрэ туспалаах. Баал Хабырыыс

1) редкость || редкостный, редкий, необычный; эриэккэс кыылы көрдүм я увидел редкостного зверя; эриэккэс киһи странный человек; 2) чудный, прекрасный, изумительный; этиэхтэн эриэккэс невыразимо прекрасный; этиэхтэн эриэккэс айылҕалаах дойду страна с неописуемо прекрасной природой.

даҕ.
1. Ууһа суох, сатаан туттубат, уустугу-ураны тупсаҕайдык сатаабат, айбат. ☉ Неумелый, неискусный, беспомощный в делах. Салаҥ киһи. Салаҥ дьахтар. Салаҥ уус
□ Салаҥ киһиэхэ хара тыа маһа ытыыр (өс хоһ.)
Салаҥ худуоһунньуктар оҥорбут кынаттаах аанньаллара хамсаабат харахтарынан эмиэ кинилэри көрөргө дылылар. М. Доҕордуурап
Уйбаан чугаһаан иһэр. Толоос уҥуохтаах-иҥиэхтээх, салаҥ киһи уһанан баллырдаабытын санатар. А. Сыромятникова
2. Ууһа-урана, тупсаҕайа суох. ☉ Лишённый художественности, выразительности, топорный. Салаҥ тыл-өс. Салаҥ оҥоһуу. Салаҥ уруһуй
□ Маны хоһуйарга мин тылым алыс салаҥ, өйүм өрүү татым, …… быһыылаах. Амма Аччыгыйа
Биһиги дьиэбит түөрт эрэ ыал арыччы олорор кыра дьиэтэ эрээри, икки мэндиэмэннээх буолан, өрө дуодайан тахсыбыт салаҥ тутуулаах. ВВМ
3. кэпс. Наһаа, олус. ☉ Непередаваемый, неописуемый, ужасный, дикий (о высокой степени проявления чего-л. — напр., о жаре). Салаҥ куйаас түстэ. Тыал күүһэ салаҥ
□ [Өлүөнэ өрүс:] Саҥарыалаах балыктары Салаҥ дириҥнэрбэр саһыаран, Үөскүүр балыктары Үтүө чүөмпэлэрбэр үөрдээн, Үрүҥ көмүс өҥнөөн, Үтүмэн элбэҕи үүрэн киллэрдим. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кэлэн хоһун оҥосто сылдьар, хоһум үчүгэй диэн үөрүүтэ салаҥ. А. Софронов
Таҥна оҕус, биэбэкээм, Таһырдьа тымныы салаҥ. И. Сысолятин
♦ Хоро салаҥ — букатын тугу да сатаабат салаҥ, букатыннаах салаҥ. ☉ Абсолютный неумеха
Эдэр сааһыгар хоро салаҥ буолан, сүгэтин наар дьон уктаан биэрэллэрэ. В. Иванов. Тэҥн. салбаҥ
ср. монг. салан ‘нерадивый, небрежный, неаккуратный’, алт. чалаҥ ‘неосторожный, рассеянный; шаткий’, др.-тюрк. чалаҥ баши ‘пустослов, болтун’