сов. разг. тэпсэҥнээ, тэпсэҥ-нии түс.

с. бэйэни сиэртибэлэ-нии, бэйэнэн толук буолуу.

ж. разг. хараҥа, им балай; какая темень! хараҥатын нии!

с. 1. (ремесло) уһаныы, идэлэ-нии; столярное мастерство маһы уһаныынан идэлэнии; 2. (умение, искусство) мастерство, сатамньы, дьоҕур.

аат. Орто собо. ☉ Карась среднего размера. Сэттэ уон Тэрээк илиммэр Тэрэкэнэ быччыыккын Тиһэ баттаан кулу нии! Саха фольк.

с. сектантство (1. рел. сүрүн таҥара дьиэтиттэн тэйии, туспа итэҕэллэ-нии; 2. перен. бэйэлэрин бөлөхтөрүн интэриэһигэр бүгэн хаалбыт дьон кыараҕас догматич-най өйдөрө- санаалара).

кумуй 1 диэнтэн бэй
туһ. Куоска тыҥырахтарын кумунар. — «Оксиэ-нии, оҕолор, иччилээх түүл эбит», — Үрэкиин оҕонньор хайдах эрэ кумунан, дьиппинийэн, чиҥээн ылла. Болот Боотур

тосхот диэнтэн дьаһ
туһ. Дьолбун тосхоттороору, …… Ыраах дойдуттан Ыра-таҥха тардыһан, Быралыйан кэллим нии, доҕоттоор! Суорун Омоллоон
Аал уот иччитэ аһаа-сиэ! Халыйбыты хайыһыннар, тоҥуубар тосхоттор! И. Федосеев

саҥа алл. Сөҕүүлээх дьиибэргээһини көрдөрөр. ☉ Выражает чувство радости с оттенком удивления, изумления
Аатыгарын диэх курдук Алгыстар арыллаллар Аҕай эбээ, оҕолоор. А. Софронов
Аатыгарын аҕай нии!.. Аан дайды туманыгар Абааһы аһай адаҕыйбытыттан Абаран айманнаҕа дуу? А. Софронов

туохт., итэҕ. Ханнык эрэ дьылҕалаах, төлкөлөөх гын (хол., Дьылҕа Хаан). ☉ Наделять судьбой, предопределять судьбу (напр., о верховных божествах)
Бу дойдуга өлөр киһи буоллаҕым нии? Миигин кэччэгэй кэскиллээн, ордоххой оҥоруулаан, түөрэккэй төлкөлөөн түһэрбиттэр. Ньургун Боотур
Сириэдийэ үүнэр оҥоруулаатым. Эллэй