номох буолбут олох жизнь, ставшая легендой; өс номоҕо буолбут он стал притчей во языцех; номох гын = (или оҥоһун =) делать кого-л. предметом постоянных разговоров.

повесть.

аат. Былыргы норуот сэһэнэ, кэпсээнэ. ☉ Сказание, предание, легенда. Манчаары туһунан номохтор. Номох буолбут олох.  Омоҕой уонна Эллэй уобарастарын көрдөрөр сэһэннэр саха норуотун үөскэппит өбүгэлэрбит тустарынан уопсай биис ууһун номохторо буолаллар. Саха сэһ. I
Көрбөккүт дуо, куба түүтүн? Кыырпаҕа суох маҥан тунал, Номоххо да өрүүтүн Маҥан буолар айыы, аанньал. И. Гоголев
♦ Номох оҥоһун (гын) — тугу эмэ куруук кэпсээ, кэпсээн оҥоһун. ☉ Делать притчей во языцех
Буойун сааһын тухары номох оҥостубут к э п с э э н э с и т э к э псэммэккэ хаалар. Амма Аччыгыйа
Окко киирэр үөрүүлээх күнү Кыһыҥҥыттан ол күнү номох оҥосторум, Хайдах дьыл буолуон билгэлиирим. И. Гоголев
Н.К. Док торов күүһүн-уоҕун туһунан күөгэйэр күннэригэр кинини кытта биир гэ үөрэммит, үлэлээбит, сэриилэспит дьоно уостан түһэрбэккэ номох оҥос тон сэһэргииллэр. Хапсаҕай
Номоххо (кэпсээҥҥэ, сэһэҥҥэ, хоһооҥҥо) киир (сырыт) көр кэпсээн. Нева өрүскэ номоххо киирбит «Аврора» крейсер турар.  Өлүүгэ бэриммэтэхтэрэ Саха дьоруой уолаттара Остуоруйа номоҕор киирбиттэрэ Кинилэр ньургун дьыалалара. Эллэй. Уос номоҕо буол — н оруокка кэпсээҥҥэ сырыт, киһи барыта кэпсиир кэпсээнэ эбэтэр туттар тыла буол. ☉ Стать притчей во языцех
Уос номоҕо буолбут дьоруой хас биирдии хамсаныытын, тылын-өһүн барытын өйдөрү гэр хатаабыттара, сүрэхтэригэр иҥэрбиттэрэ. Ф. Софронов
Киһи уҥуоҕун к и риэһ э аҕый ах сы лг а тура р, оттон кини үтүө аата үйэлэри нөҥүөлээн, уос номоҕо буолуон сөп. «ХС»
◊ (Туох эмэ) ис номоҕо — (туох эмэ) ис хоһооно. ☉ Суть, содержание, смысл чего-л.
Айымньы ис номоҕо. Да кылаат ис номоҕо.  Кини [Ойуунускай] айымньы ис номоҕун тас форматыгар дьүөрэлээһин маастара. Суорун Омоллоон
Дьыала ис номоҕун билиһиннэрии кэнниттэн араас суол ыйытыыга киирдилэр. С. Федотов
Түөрт-биэс чааһы быһа суруллубут сурук ис номоҕо чочуллан-чочуллан маннык буолан таҕыста. Дьүөгэ Ааныстыырап. Тыл (өс) номоҕо тыл үөр. — өс хоһоонугар маарынныыр үөрэтэр-такайар ис хоһоонноох, сирэйинэн, көнө суолтатынан өйдөнөр, оннук этиллэр фольклор айымньытын көрү ҥэ. ☉ Поговорка
Тыл номохторо этиигэ биирдии предметтэри эбэтэр көстүү лэри дьүһүннээн, быһааран биэрэллэр. Саха фольк. Үрүҥ күнэ өлбөөдүйдэ, үөһээ тыыммахтаата, өлөр күнүм кэллэ диэн (тыл) өс номоҕун өһүллэ. П. Ойуунускай
ср. тюрк. нумак, йомак ‘сказка, рассказ’, чув. юмах ‘сказка’