м. 1. (место) хонук сир, хонук; 2. (ночёвка) хонук; расположиться на ночлег хонукка тохтоо.

I и. д. от хон= ночёвка; тыаҕа хонуу ночёвка в лесу.
II поле; поляна || полевой; төп-төгүрүк хонуу оҕото круглая поляна; күөх хонуу зелёный луг; хонуу куйаар степь; хонуу ото полевая трава; хонууга бар= идти в поле # хонуу барааҕа зоол. петушок полевой, ржанка бурокрылая, сивка глупая; хонуу бэттиэмэтэ бот. овсяница красная; хонуу дьиэрэҥэ большой кроншнеп.

сущ
(м. р.)
ыалдьыт (эр киһи)

сущ.
ыалдьыт, (с ночевкой) хоноһо

1) ставить шалаш (себе); 2) делать стоянку, привал, ночёвку; 3) диал. разводить огонь, костёр (в поле).

аат.
1. Түүннээх күн, төгүрүк суукка. ☉ День и ночь, сутки
Маныыһыппытын аҕыйах хонукка бурдук үлэтигэр ылбыттара. М. Доҕордуурап
Иккис хонуктарыттан үс түүннээх күнү быһа самыыр түстэ. Н. Павлов
Ол бирикээс туолуута баара эрэ аҕыс хонук хаалла. Эрилик Эристиин
2. Хонор, утуйар кэм, эбэтэр хонор сир. ☉ Ночлег, а также место для ночёвки. Сатыы үс-түөрт көстөөх сиргэ хонукпар тиийэр инибин
□ Аҕата дьиэтигэр олорбот, күнү быһа үлэҕэ сылдьар, киэһэ хонугар эрэ кэлэр. Т. Сметанин
Уот ыла барбыт тэҥэ хонук хоноот төннүбүт. «Чолбон»
♦ Хонуга ааҕыллыбыт (ааҕыллан сытар) — күнэ (күнэ-дьыла) ааҕыллыбыт диэн курдук (көр ааҕылын)
Аччыктаан, хоргуйан, ону тэҥэ ыалдьан элбэх киһи өлбүтүн, хас да киһи мөлтөх туруктааҕын, хонуктара ааҕыллан сыталларын туһунан кэпсэтэ олордулар. «Чолбон»
ср. др.-тюрк. хонаҕ ‘место отдыха, остановки’, тув. конук ‘ночевка’, алт. конок ‘сутки, день’

I сов. 1. (ступив куда-л., остановиться) тур; стать в очередь уочаракка тур; 2. (приступить к работе) тур; стать на пост поска тур; 3. (расположиться) тохтоо, тохтоон олор; стать на ночёвку хонукка тохтоо; 4. (встать) тур; стать на ноги атаххар тур, сүһүөххэр тур; 5. перен. (подняться на защиту чего-л.) турун; стать на защиту родины ийэ дойду көмүскэлигэр турун; 6. (появиться над землёй) таҕыс, түс; стал месяц ый таҕыста; стал туман туман түстэ; 7. перен. (возникнуть) үөскээ; теперь стал такой вопрос билигин маннык боппуруос үөскээтэ; 8. (остановиться) тохтоо, туран хаал; лошади стали аттар туран хааллылар; 9. разг. (обойтись) тур; дом станет в три тысячи дьиэ үс тыһыынчаҕа туруо; # стать во главе чего-л. баһылаа (бас-көс буол); стать на якорь дьаакыр быраҕынан тур; стать у власти былааска киир; во что бы то ни стало хайаан да, туох да буолтун иһин.