побуд. от нырыылаа =.

совм.-взаимн. от нырыылаа =.

и. д. л. от нырыылаа = загонщик (рыбы во время осеннего подлёдного лова).

бойбой диэнтэн холб. туһ. Бойбоспут, чөрөспүт ыттарбыт Бокуойа суох мөхсө турдулар. С. Данилов
Эһэлэр, эбэлэр нырыы нырыылаан бойбоһон турдулар. Чэчир-80

нырыылаа диэнтэн дьаһ
туһ. Киэсэ булуустан биэс хас киилэлээх хатыыс үөрэҕэһин таһааран харыстаах саха быһаҕынан, устуруус көө бүлүн курдук, тэбис-тэҥник кыһан нырыылатта. Н. Лугинов

нырыылаа диэнтэн холб. туһ. Оҕолор дьоннорун кытта ба лыгы нырыылаһан күөлгэ көр-нар б у о л л а
 Мууһу аннынан муҥхалааһын саҕаланнаҕына, онно сылдьан көхө тоһуйан, бэчимэ киллэрэн, нырыылаһан, өлүү бүтүгэр собо ыларбыт. АЕЕ ӨҮОБ

аат. Нырыылааччы киһи. ☉ Рыболов, который во время подлёдного лова гонит рыбу в сеть, ударяя длинным шестом через прорубь по дну озера
Нырыыһыттар күөл уҥуор ыраах хараараллар. И. Гоголев
Нырыыһыттар нырыыларын сулбу тардан таһааран, мууһу кырбыы-кырбыы иннилэрин диэки сүүрэллэр. И. Данилов

аат. Күһү н күрэх му ҥхатыгар, ойбоҥҥо уган туран сууралаан балыгы күрэтэр суон хатыҥ ураҕас. ☉ Длинный берёзовый шест, который во время осеннего подлёдного лова опускают в прорубь и бьют им по дну озера, чтобы загнать рыбу в сеть
Нырыыта быс. Нырыы ойбоно.  Биэс-түөрт лиҥкир уолаттарынан нырыы быстара ыыппыт тара, тиэйэллэригэр икки көлөнү биэр биттэрэ. Күннүк Уурастыырап
Баай ка Гришалыын муҥхаҕа көхө тоһуйаллара, арыт нырыы нырыылыыллара. Уустаах Избеков

туохт.
1. Кими, тугу эмэ куттаан, соһутан, тэскилэт, куоттар. ☉ Заставить кого-что-л. удалиться, убежать (напр., в испуге), распугать
[Тайаҕы] үргүтэҕин уонна ол үргүбүт суолугар киирэҕин. Ол гынан баран ынахтыы кэнниттэн батыспаккын. Далан
Ородобуой дьиэҕэ икки кыыс, биэс уол тугу эмэ үргүппэтэрбит диэбит курдук, хамнаабакка даҕаны, уу-чуумпутук олороллор. Болот Боотур
Оҕо, дьахтар өттө нырыылаан балыгы үргүтэргэ күөл уҥуоргу өттүгэр хаамыстылар. Уустаах Избеков
2. көсп. Кими эмэ улаханнык аймаа, уйгуурт. ☉ Нарушать чей-л. покой, будоражить кого-л.
Дьон санаатын таһыырынан, муустаах боппуолдьанан, уоруйах тутуурунан, саа уоһугар туруоруунан кыыллаан үргүтэн кэбистилэр. П. Ойуунускай
Борохуот үс төгүл төхтүрүйэн хаһыытаан бытарытта, өйүсанааны үргүтэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа. Бэдэр Харах, ыгым муҥнаах, бардьыгынаабыта: «Утуйа сытардаах баҕастаах! Утуйар уугун үргүтэ кэллибит, аһа тарт!» И. Гоголев
ср. др.-тюрк., тюрк. үркүт ‘пугать, запутать’

аат.
1. Саха балаҕаныгар таҥаһы, малы ыйыыр анал оҥоһуулаах бөҕө мас тоһоҕо. ☉ Прочный деревянный гвоздь, на который вешается одежда и другие предметы домашнего обихода, вешалка
Мас көхө. Бастыҥ көхө. Таҥас ыйыыр көхө. — Көхөҕө ыйаабаккын, суолтан булбаккын (тааб.: сымыыт). Эмээхсин, сонун устаат, саал былаатын көхөҕө ыйаат, аны чэй кутар айдааныгар түһэр. Н. Якутскай
Бу өйдөөн көрдөхпүнэ, дьиэ иһэ былыргылыы оҥоһуулаах эбит; истиэнэни кэрийэ үргүлдьү орон, ол үөһээ өттүнэн сэбэргэнэлэр, баҕаналар ахсын мас көхөлөр. И. Никифоров
Өһүөҕэ үс саа, көхөҕө икки саа ыйаммыт. Н. Павлов
2. Тордуох, дэгиэ, ачаахтаах, атырдьахтаах мас, күрүчүөк. ☉ Крючок, крюк
Максим ыстаҥалас ууга чэппиэр чэй чиэппэрин кэриҥин тоҕута тутан бырахта уонна солуурун көхөттөн устан, кутаа кытыытыгар уурда. Софр. Данилов
Көтөҕөр Кыраан саннынан көхөҕө иилэннэр, Туоннанан курууһу таһаллар. Күннүк Уурастыырап
Баайка Гришалыын муҥхаҕа көхө тоһуйаллар, арыт нырыы нырыылыыллар. Уустаах Избеков
Маны [хааһахтаах бурдугу] ат ойоҕоһугар ууран хаҥха көхөтүгэр туймуу быатыттан иҥиннэрэн кэбиһиэхтээххин. Н. Заболоцкай
3. көсп., кэпс. Тыл тылга киирсибэт буолуу, тылтан тутуһуу. ☉ Придирка к чьим-л. словам; зацепка в чьих-л. словах (для придирок)
[Кыргыттар] сороҕор тылларын көхөтүттэн хапсан, этиһиэх курдук, хохучуоллаһан ылаллар. М. Доҕордуурап
ср. п.-монг. гөки, гохо ‘крюк, шест с железным крючком на конце’