нареч. 1) обидно, досадно; 2) прискорбно, горестно, печально.

сыһ. Өһүргэстээх буолар гына, өһүргэстээхтик. ☉ Оскорбительно, обидно
Эрэхтээхтик гыныма. ПЭК СЯЯ

1) обидный, досадный; 2) прискорбный, горестный, печальный; хомолтолоох суол а) досадное обстоятельство; б) печальное обстоятельство.

даҕ. Атаҕастабыллаах, абалаах, киһи өһүргэнэр. ☉ Обидный, досадный, оскорбительный
[Тыгын Дархан] бэрт ыар, далаҕан тыллары ыһыктыбыта. Далан

нареч. 1) тяжело, грузно; ыараханнык үктээн хаамар он ступает тяжело, грузно; 2) перен. тяжело, серьёзно, опасно; ыараханнык ыарыйда он тяжело заболел; 3) перен. обидно, оскорбительно; тягостно, неприятно; ыараханнык этэҕин тебя тягостно слушать; 4) перен. тяжело, тяжко; ыараханнык ынчыктаа тяжело стонать; 5) перен. дорого; ыараханнык атыылаа продать дорого.

даҕ. Кыыһырсыылаах, кыйахабыллаах, өһүргэстээх; хоргутуулаах, хомойуулаах. ☉ Способный вызвать взаимное раздражение; заключающий в себе оскорбление (обиду), оскорбительный, обидный
Эрэхтээх суол. Эрэхтээх тыл. ПЭК СЯЯ

сыһ. Сүрдээх абалаахтык, киһи абарыан курдук. ☉ Весьма обидно, оскорбительно, унизительно
Мариса кэннинэн сыҕарыйан биэрээри гыммытыгар дэһээтинньик, ыты кэтэҕин аһыттан тута сылдьар курдук, сүрдээх атаҕастабыллаахтык умса кэйэн биэрдэ. Эрилик Эристиин

туттул. сыһыан холб. Этиллэр түбэлтэ өһүргэстээх санааны үөскэтэр диэн бэлиэтээһини көрдөрөр. ☉ Выражает обиду говорящего вызываемую содержанием высказываемого (обидно, в обиду, к обиде)
Киһи өһүргэниэх, талбытын лахсыйар. — Хорутуу уҥуор тохтоото, уонна, киһи өһүргэниэх, сымнаҕастык эттэ. М. Шолохов (тылб.)

сыһыан холб. Абарыыны, кыыһырыыны көрдөрөр. ☉ Выражает досаду, обиду говорящего по поводу высказываемого (как досадно, как обидно)
Оттон, кыһыыта-кыһыылаах. Төһө эмэ элбэх арадьыйаатары туттубут сирдэрин аайы ыһан кэбиһэллэр. В. Ойуурускай

I 1) человек, персона || человеческий, людской; эр киһи мужчина; эдэр киһи молодой человек; киһи аймах человечество; киһи тыла а) человеческое слово, людская речь; б) людская молва; киһи тыла уоттааҕар абытай погов. человеческое слово жжёт пуще огня; 2) кто-то, некто || чей-то, чужой; манна киһи сылдьыбыт здесь кто-то был; киһи киэнэ чужая вещь; киһи киэнигэр баҕарыма - бэйэн киэниттэн матыаҥ посл. не желай чужого— своего лишишься.
II частица модальная, выражает желание говорящего, употр. с ф. гл. прош. результативного вр. или именем обладания на =лаах бы; көрбүт киһи увидеть бы; саалаах киһи иметь бы ружьё; туох эмэ тустаах үлэлээх киһи иметь бы какую-нибудь определённую работу; кинини көрсүбүт киһи встретить бы его; киһи аһыныах выражает жалость: киһи аһыныах , тоҕо кыратай ! какой же он маленький, бедняга!; киһи аһыныах , ытыы турара он стоял и плакал, и было жаль его; киһи күлүөх смешно; киһи күлүөх , остуоруйаны дойҕохтоомо ! что ты мне сказки рассказываешь, смешно!; киһи кыбыстыах даже стыдно, просто неудобно; киһи кыбыстыах инньэ диэбитэ баар он так и сказал, даже стыдно было ; киһи кыпыйыах зло берёт; как досадно; киһи кыпыйыах кини өссө күлэр он ещё и смеётся, прямо зло берёт; киһи кэлэйиэх выражает досаду, глубокое разочарование, вызванные чьим-л. неблаговидным поступком или неудачными действиями: табаарыпым буолуохсут , киһи кэлэйиэх , инньэ гынна а мой, с позволения сказать товарищ, к моему глубокому разочарованию, поступил так; киһи кэлэйиэх , бу сытар куобаҕы сыыһан кэбиһэр к досаде, он промазал в зайца, лежащего совсем близко; киһи саатыах стыдно; к стыду; киһи саатыах , саамай бастыҥ үлэ-һиппит ыйдааҕы былаанын толорботох к стыду, самый передовой работник не выполнил свой месячный план; киһи өһүргэниэх выражает обиду на чьи-л. слова или смех: киһи өһүргэниэх , күлэн тоҕо барда он вдруг разразился таким смехом, что впору было обидеться; киһи өһүргэниэх , дьон ортотугар инньэ диэтэ он при всех сказал такое, что можно было обидеться; киһи үөрүөх к радости; киһи үөрүөх , оҕолорбут үчүгэйдик үөрэнэллэр к радости, наши дети хорошо учатся; киһи хомойуох к огорчению; киһи хомойуох , бүгүн ардахтаах тымныы күн буолла к огорчению, сегодня дождливый холодный день; киһи ымсыырыах как завидно; просто завидно, даже завидно; киһи ымсыырыах , үлэ-лииллэрэ үчүгэйин ! как хорошо они работают, просто завидно!; оҕолор , киһи ымсыырыах , үөрэ-көтө , оонньуу сылдьаллар просто завидно, как ребята веселятся, играют; киһи эрэ буоллар всё-таки; киһи эрэ буоллар дьулайбыт всё-таки он испугался (обычно говорится о незаурядных людях, проявивших в определённых обстоятельствах человеческую слабость); киһи эрэ кыпыйыах любой обидится, кому не будет обидно; киһи эрэ кыпыйыах , кини барытын төттөрү оҥорор кому не будет обидно, он всё делает наоборот.