нареч. 1) косо, криво; 2) неравномерно, односторонне; неумеренно; кэлтэччи хайгыыр он только лишь хвалит кого-что-л.

сыһ. Толорута суохтук, итэҕэстик, аҥаардастыы эрэ. ☉ Однобоко, односторонне
Кини уобараһа хайдах эрэ кэлтэгэйдик ойууламмыт. П. Ойуунускай
Биһиги …… ортобутугар ити боппуруоһу [нуучча норуотун суолтатын] эмиэ кэлтэгэйдик өйдөөһүн сибикитэ биллитэлиир. Амма Аччыгыйа
Сороҕор кырдьаҕастар биир эмэ түбэлтэттэн сылтаан эдэрдэри кэлтэгэйдик сыаналыыр үгэстээхтэр. ПБН КДьСО

сыһ.
1. Көнөтүк буолбакка туора, халдьы соҕус. ☉ Непрямо, чуть наискосок, чуть криво, кривовато
Мин кэлтэгэйдии, киниэхэ [суоппарга] көхсүнэн соҕус, Николай Спиридоновичка хайыһа олорбутум. Н. Заболоцкай
[Булчуттар] хайыһардарын кэлтэгэйдии үктээн, сыыры дабайдылар. Л. Попов
Киэһээҥи күн килбиэнэ түннүккэ кэлтэгэйдии тыган түһэрэ. А. Фадеев (тылб.)
2. көсп. Толорута суохтук, аҥаар өрүттээхтик, итэҕэстик. ☉ Неполно, узко, ограниченно, односторонне
Боппуруоһу кэлтэгэйдии сырдатыы буолсу. Багдарыын Сүлбэ
Айымньыны ырытарыгар кэлтэгэйдии, аҥаар өттүттэн эрдэ түмүк оҥор[оро] …… ырылыччы көстөн тахсар. «ХС»

туохт.
1. Тэҥэ суох буол, аҥаар өттүгэр аһара түс (туох эмэ икки өттүнэн ыйаммыты этэргэ). ☉ Висеть криво; перевешивать в одну сторону
Кээлээни ындыыта кэлтэгэйдээбитигэр дылы (өс ном.). Токур-макыр тиит ыйааһына хайа диэки кэлтэгэйдээн турарын кэрдээччи быһаарыахтаах. «Чолбон»
2. көсп. Улахан аҥаарын аһар, бүтэр (кэмнэнэр өйдөбүллэри этэргэ). ☉ Перевалить (о пределе во времени)
Арай түүн үөһэ арыый кэлтэгэйдээн эрдэҕинэ, икки …… киһи тугу да билбэккэ аллара күлүгүлдьүһэ турбуттар. Саха ост. I
Күн ортото кэлтэгэйдээн эрэр. Н. Түгүнүүрэп
Муус устардааҕы уһун күн улам кэлтэгэйдээн, бүтэн барбыта. Н. Заболоцкай
3. көсп. Толорута суохтук сыаналаа, аҥаардастыы көр. ☉ Судить, расценивать односторонне, однобоко
Ол гынан баран теоретиктар үксүгэр кэлтэгэйдииллэрин билиммэт буолар эмиэ сатаммат. Л. Толстой (тылб.)
Кинилэр олохтоох омук дьоно этилэр, онон мөккүөргэ өссө ордук кэлтэгэйдииллэр. Л. Толстой (тылб.)

I
туохт.
1. Аҥаар өттүттэн биллэрдик көҕүрээ, мүлтүрүй, аҥаар өттө суох буол (үксүгэр туох эмэ төгүрүк быһыылааҕы этэргэ). ☉ Значительно уменьшаться с одной стороны, иметь щербинку (о чем-л. круглом, шарообразном)
[Сүллүгэстэрэ] кэлтэйэ элэйбиттэрин кэннилэригэр элитэлээн кэбистилэр. ПЭК ОНЛЯ III
Сулустаах халлаантан кэлтэйэн эрэр ый …… сардаҥатынан сир ийэни туналыччы сырдатта. М. Доҕордуурап
Тиистэрэ кэлтэйэ элэйэн, Икки сур бөрө Эмиэ улуһа-улуһа Олорор буолбуттар. ТТИГ КХКК
2
кэлтэгэйдээ 2 диэн курдук. Сайын иккис аҥаарыгар баран, кэлтэйэн эрдэҕэ. А. Сыромятникова
Үргэлинэн көрөн сылыктаатахха, түүн үөһэ кэлтэйэн эрэр. «ХС»
3. көсп. Хайа эмэ өттүнэн итэҕэс, тиийбэт буол, тутаа (дэҥҥэ тут-лар). ☉ Недоставать, не хватать, быть ограниченным, неполноценным
Олоҕор кэлтэйбит миэстэтэ — кэргэн. Н. Босиков
Аҥаардас биир куолас кэлтэйэн, Кырыылаахапка быыгабар туттаран кэбиһэллэр. «ХС». Кэскил олох кэлтэйбэт, Кэриэс көрүүҥ туолбат. Саха фольк.
ср. монг. хэлтий ‘коситься, наклоняться, крениться’, кирг., алт. келтей ‘укоротиться, наклониться в одну сторону’
II
сыһ., кэпс. Туох да булкааһыга суох, аҥаардастыы, наар. ☉ Только лишь; ничего другого, кроме; односторонне
[Манчаары:] Буруйа-аньыыта суох буолан баран, кэлтэй атаҕастанар ыарахана бэрт. В. Протодьяконов
Кини кэлтэй булдунан, балыгынан иитинэн олорбут. Саха сэһ. I
Айымньыга кэлтэй сэһэргээһин барбат. ВГМ НСПТ