I жемчуг || жемчужный; чөмчүүк кылдьыы жемчужное ожерелье.

прил. 1. коралловай, коралл; коралловое ожерелье коралл оҕуруо; 2. (о цвете) тэтэркэй.

1) имеющий дужку, кольцо; с... дужкой, с... кольцом; 2) имеющий ободок; с... ободком; кылдьыылаах харахтаах с ободками вокруг глаз (напр. о гусе); 3) уст. имеющий ожерелье; с... ожерельем. кылк: кылк гын = (или гыннар= однокр.) проглотить, глотнуть немного (обычно вина, водки).

1) дужка, кольцо (котла, чайника и т. п.); чаанньык кылдьыыта дужка чайника; 2) ободок (вокруг чего-л.); 3) уст. ожерелье; үрүҥ көмүс кылдьыы шейное украшение из серебра.

женские украшения; женский убор, наряд; кыыс симэҕин кэттэ девушка надела свой наряд, свой украшения; кылдьыы симэх уст. ожерелье # сир симэҕэ полевой цветок.

аат. Ынах сүөһү уонна сорох кыыллар моонньуларын аннынааҕы намылыйа сылдьар тириилэрэ. ☉ Под грудок у рогатого скота и у некоторых животных. Оҕус моонньоҕо. Атыыр таба моонньоҕо
♦ Хос моонньох сөбүлээб. — к имиэ хэ эмэ куомуннаһааччы. ☉ Прислужник, приспешник
Ол миигин сиилии олорор Өн дүрүүс Уйбаан хос моонньоҕо. А. Софронов
Мин бэйэм чааһым батталлаах баайдары, кинилэр хос моонньохторун букатын итэҕэйбэппин. Н. Якутскай
Сор туохап кулуба истиҥ уола, хос моон ньоҕо Сиидэркэ этэ. А. Сыромятникова
◊ Ат моонньоҕо эргэр. — былыргы сүктэр кыыс атын моонньугар кэтэрдиллэр үрүҥ көмүс киэргэлэ. ☉ Серебряное украшение для узды лошади, верхом на которой невеста обычно выезжает на свадьбу.
ср. казах. мойнак, кирг. мойнох ‘шкура шеи; шейная кожа верблюда’, хак. мончах ‘ожерелье из бус’