Якутские буквы:

Якутский → Якутский

олуктан

туохт. Олуктаах буол. Иметь зарубки, надрубы
Ол кэнниттэн үс миэтэрэ үрдүккэ ампаар оҥороллор. Онно дириҥник олуктаммыт дүлүҥүнэн кирилиэс оҥостоллор. «ХС»
Остуолба икки өттүнэн үүттэнэр сиринэн чарааһырда суоруллар эбэтэр олуктанар. АГГ СТК

олук

аат.
1. Маһы сүгэнэн кэрдиистии охсуу, оҥо охсуу. Зарубка, надруб, надрубка (обычно топором на дереве)
Охтороору кэрдэн молуойдаабыттара — хотутар, олук таһаарар аат суох. В. Протодьяконов
Буруустар, муннук олуктара эрдэ оҥоһуллубут буолан, эркини дөбөҥнүк бүтэрбиттэрэ. ДФС КК
2. Сүгэнэн маһы кэрдэргэ мас ойута ыстаммыт кэрчиктэрэ. Щепки, щепа
Кини [Кэбигирэй Миитэрэй] санаатыгар, маһа ордук кытаанахха, оҕустаҕын аайы тимир курдук чаҥыргыырга, сүгэтин олуга ордук ыраах ыстанарга дылы буолар. Амма Аччыгыйа
Чэгиэн мастан тэйиэлии Тэрээк сүгэ кыыраҥныыр. Уҥа-хаҥас тэйиэлии, Олук ойон кылбаҥныыр. Р. Баҕатаайыскай
3. Хаамыы, сүүрүү тэтимэ; хардыы. Темп ходьбы, бега; ширина шага
Сүүрүк ат маҥнай мөдөөннүк ойбохтоот, хонноҕо аһыллан, олуга сыыйа кэҥээн, хардыыта улам сыыдамсыйан барда. Р. Баҕатаайыскай
Үҥэр ааттаах Микииппэрэп кинээс киэҥ олугун хайа кэппинэн ситиэмий? М. Доҕордуурап
Уйатыгар айаннаабыт тот тииҥ олуга кыараҕас, суола бахчаҕар буолар. ФВН ТС
Хаарга, бадарааҥҥа олорон хаалбыт суол. Следы, оставленные на снегу, по грязи
Кэлбит олукпунан төннүбэккэ, бэркэ сэрэнэн, иннибин-кэннибин көрүнэ-көрүнэ, сурпутугар төннөрүм. Н. Абыйчанин
Кыыл табалар биир олугунан лабырҕаччы үктээн ааспыттарынан көрөн, кыылдьыттар төһө кыыл ааспытын эндэппэттэр. В. Протодьяконов
4. Кэрдиис кэм, кэм кэрчигэ. Отрезок времени; какая-л. часть жизни
Оттоку олукка Соноон иһэрин «Суо хотун дэтээри Сонургуур этэ». Өксөкүлээх Өлөксөй
История олугар сөп түбэһэн, икки иллээх норуоту уруйдуу, үөскээн тахсыбыта ити күнтэн үтүө тыл: «Найрамдал — Доҕордоһуу». И. Федосеев
5. лит. Силлабо-тоническай хоһоон систематыгар, холобур, нуучча хоһоонун тутулугар, охсуулаах уонна охсуута суох сүһүөхтэри биир кэм наардааһын кэрдиитэ. Стопа (в силлабо-тоническом стихосложении). Баал Хабырыыс хайдах эрэ чуолкай ритмикаҕа дьулуспат, холобура, Күннүк Уурастыырап олугун курдук буолбатах. Н. Тобуруокап
Олук ааҕар кэпс. — кэтээ, кими эмэ кэтээн көр; кэтээн күүт. Зорко следить за кем-л.; подстерегать кого-л.
Биригэдьиири бэркэ олук ааҕан эрэр. НАГ ЯРФС II. Олук уопсар (уурсар) — кимиэхэ эмэ туоххунан эмэ баһыйтарбат буол, тэҥнээх буол. Ни в чём не уступать кому-л., быть на равных с кем-л.
Билигин да бултаан, кадровай булчуттары тиҥилэх үктэһэр, олук уопсар. «ХС»
Үһүс табаарыһым Николай Иванович Ефимов мин бу кэпсээбит үтүөкэннээх дьоннорбуттан кыратык да хаалсыбат, тэҥҥэ олук уурсар дьулуурдаах киһи. «Кыым». Олук үктэс (үктэһэн ис) — кими-тугу эмэ кытта тэҥҥэ сайдан ис. Идти в ногу с кем-чем-л.
Нэһилиэк олоҕо сайдан истэҕин аайы, оскуолата эмиэ ону кытта тэҥҥэ олук үктэһэн тупсар, ситэр. «Кыым»
Бу да чахчы саха литературатыгар үгэ уонна сатира жанрдара атыттартан хаалсыбаттык сыһа олук үктэһэн сайдарга тугу эмэ оҥорон иһэллэрин бигэргэтэр. «Кыым». Нэһилиэк олоҕо сайдан истэҕин аайы, оскуолата эмиэ ону кытта тэҥҥэ олук үктэнэн тупсар, ситэр. «Саха с.». Олук үктээ — туохха эмэ бастакы буол, саҥаны арыйааччы буол. Быть первопроходцем в чём-л., прокладывать дорогу первым. Д.П. Коркин саха тустуута аан дойдуга тахсыытыгар олук үктээбит киһинэн буолар. «Саха с.»
ср. др.-тюрк. олух ‘выдолбленное дерево, корыто’, тюрк. олук ‘жёлоб’

Якутский → Русский

олук

1) зарубка, надруб, надрубка (обычно топором на дереве); тыллаах олук надруб с выемкой (плотничий термин); 2) крупные щепки; 3) перен. шаг; киэҥ олук широкий шаг; оһуохай үҥкүүтүн олуктара танцевальный шаг осохая # олук ааҕар он зорко следит за кем-л.; он подстерегает кого-л.; олук уопсар (или уурсар ) он на равных с кем-л.; он ни в чём не уступает кому-л.; олук үктээ = быть первопроходцем, прокладывать дорогу.


Еще переводы:

тирэннэрилин

тирэннэрилин (Якутский → Якутский)

тирэннэр диэнтэн атын
туһ. Элбэрээги тирэх тоһоҕо олугар тирэннэриллэр. ТСКБ

методический

методический (Русский → Якутский)

прил. 1. методическай, методика; методическое руководство методическай салалта; 2. (строго последовательный) олук-таах, сааһын булларан оҥоһуллубут.

паз

паз (Русский → Якутский)

м. 1. (скважина) ыпсыы, хайаҕас; законопатить пазы хайаҕастары ханаппаакылаа; 2. олук, уобул (выемка); суолах (жёлоб).

зарубка

зарубка (Русский → Якутский)

ж. 1. (отметка) кэрдиис, олук; 2. горн, куоһуу хаһыы; зарубка угля чоҕу куоһуу хаһыы.

щепа

щепа (Русский → Якутский)

ж. сүгэ олуга, мас сыыһа.

дьүккү

дьүккү (Якутский → Якутский)

көр дьукку
Икки ыллык арахсыытыгар силис хоппойо сытарыттан иҥнэн, уолчаан тоҥ буорга сыгынньах тобугун дьүккү түһэр. Н. Якутскай
Сүгэ олуга кыырайан Бориска хаҥас иҥин ыарыылаахтык дьүккү түстэ. «ХС»

көҕүлэт

көҕүлэт (Якутский → Якутский)

көҕүлээ диэнтэн дьаһ
туһ. Атын туйгун ырыаһыттар холобурдарыгар көҕүлэтэн, кинилэр тойуктарын олук түһэрэн, олору үтүктэн үөрэнэр. Софр. Данилов
Саха норуота тунал ыһыаҕы туругурта, күндүл ыһыаҕы көҕүлэттэ. Т. Сметанин

кыыраҥнаа

кыыраҥнаа (Якутский → Якутский)

кыырай I диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Сир ахсын тоҥ маска сүгэ кылбаҥныыр, Сүгэ олуга туллук курдук кыыраҥныыр. С. Васильев
Кылбаарар, хаар өҥнөөх кырсалар Кыыраҥныы, кылыйа сырсаллар. «Чолбон»

омнуолас

омнуолас (Якутский → Якутский)

омнуолаа диэнтэн холб. туһ. [Улуус мааныта Манчаарыга:] Баһылай! Аҕыйах сылы да буоллар, Алыс атастаһан астынсыбыт, Омук да буолларбыт, Олук уопсан доҕордоспут, омнуоласпатах дьон этибит. А. Софронов

щепка

щепка (Русский → Якутский)

ж. сүгэ олуга, мас сыыһа, чыыппаан.