набирать в рот жидкость.

обычно употр. в косв. ф. 1) часть щеки, выступающая при наполнении полости рта жидкостью; 2) внутренняя часть щеки; 3) количество жидкости, помещающееся во рту (часто употр. для обознач. малого количества какой-л. жидкости); ср. омурдуу 2; 4) диал. полость рта.

n. cavity of the mouth; v. to fill one’s mouth

I
туохт. Тугу эмэ (сүнньүнэн убаҕаһы) айаххар толору оборон ыл. ☉ Набирать в рот какую-л. жидкость
Омуртах аайы толоро туруҥ …… Хаһата харса суох анньыҥ, Хатыыста харса суох кыһыҥ, Утахта тохтоло суох булуҥ! Өксөкүлээх Өлөксөй
Уол ыстакаантан ууну омурдан ылан айаҕын сайҕанна. Н. Лугинов
Сииктээх сэбирдэх лабааны Илиим таһынан арыйдым. Хойуу сөрүүн салгыны Сүөгэй курдук омуртум. С. Васильев
♦ Ууну (омурдубуттуу) омурдубут курдук — саҥата суох (ууну омурдан баран турар киһи курдук). ☉ соотв. словно в рот воды набрал
Маннык ууну омурдубуттуу саҥата суох турар табыгаһа суох буолсу. Оттон тугу кэпсиэҥий? Н. Лугинов
Маппый урут үгүөрүтүк бултуйдаҕына тылга тииһэр бэйэтэ, ууну омурдубуттуу ньимилийбитэ. П. Аввакумов
Өксүөн кэнниттэн мунньах дьоно ууну омурдубут курдук буолан хааллылар. У. Нуолур
ср. др.-тюрк. сөмүр ‘глотать’
II
аат.
1. Киһи-сүөһү иэдэһин аллараа өттүн сымнаҕас этэ, тугу эмэни уоптахха күлтэйэн тахсар өттө. ☉ Часть щеки, выступающая при наполнении полости рта жидкостью
Оҕонньор хапсыччы таппыт омурдун этэ эйэҥэлии-эйэҥэлии ытаан барда. Эрилик Эристиин
Ийэлэрин икки омурдун этэ, уус күөрдүн курдук, үллэн тахса-тахса хапсыҥныыр. М. Доҕордуурап
2. Киһи-сүөһү, кыыл иэдэһин аллараа өттүнээҕи күлтэҥниир сымнаҕас этин уонна тиис икки арда. ☉ Внутренняя часть щеки
Моҕотойдор биһиги бурдукпут куолаһын быһа кэрбээн сиргэ түһэрэллэр уонна сиэмэлэрин кылыттан арааран, омуртарыгар хааланан, тыаҕа хороонноругар таһаллар. Н. Якутскай
Бурдук үүммүт буолагын Орох тэбэн тэпсээччи, Буспут оруос туорааҕын Омурдун муҥунан симээччи. Болот Боотур
Эбиэт саҕана биир тииҥ омурдугар тэллэйи ыга симинэн баран, уйатын таһыгар утуктуу олороругар сыба хааман тиийдим. Я. Семёнов
3. Биирдэ омурдан ыларга сөптөөх уу (убаҕас). ☉ Количество жидкости, помещающееся во рту, глоток (часто употр. для обозначения малого количества какой-л. жидкости)
Сир анныттан фонтанныы тэбэ турар минеральнай источнигы көрөн, биирдии омурт ууну истибит. «ХС»
♦ Омурдун абырахтыыр көр абырахтаа
Ону сорохтор буоллаҕына көннөрөн, кини омуннаабат, көннөрү омурдун эрэ абырахтыырын таптыыр дииллэр. Н. Заболоцкай
«Эн омурдугун абырахтаммыккын мин билэбиэн?» — диэт оҕонньор оннугар олорон, бытыгын хоруммутунан барда. М. Доҕордуурап. Омурдун муҥунан уоп — иҥсэлээхтик улахан-улаханнык уобан аһаа. ☉ Уплетать за обе щёки. Омурдун муҥунан уоба олордо
◊ Омурт куолаҕа — иэдэс этин уонна тиис икки ардыгар баар ас хаһаанар хаа арда (хол., моҕотойго, көтөрдөргө). ☉ Прищёчные мешки (у животных, птиц). Ынах омурда бот. — от көрүҥүн аата. ☉ Молодило
Сүөһү иитиитэ сүрүн дьарыктаах дьон тулалаан турар эйгэни тыынар тыыннаахха сыһыаран, сүөһүнэн, кыылынан уобарастаан, олорго маарынната көрөн өйдүүллэр. Дьэ сити иһин биһиэхэ бааллар: баттах от, бөрө атаҕа, …… ынах омурда, ыт тыла. Өссө да элбэх. Багдарыын Сүлбэ
ср. туркм. овурт ‘рот, полость рта; глоток’, бараб. аурт ‘защёчный мешок’